Statistiek 1 - samenvatting

Statistiek
Thema 1: situering van statistiek
Hoofdstuk 1: statistiek in het onderzoek
1. Wat is statistiek?
- Wetenschap van … van gegevens
o Verzamelen
o Classificeren
o Samenvatten
o Organiseren
o Analyseren
o Interpreteren
- Gegevens worden verzameld via steekproef uit populatie (N = n)
o Populatie: bestudeerde groep, N = populatieomvang
o Steekproef: selectie uit populatie, n = steekproefgrootte
- Gegevens worden bestudeerd via beschrijvende en/of inductieve statistiek
o Beschrijvende:
 Kenmerken van steekproefgegevens samenvatten, uitspraken beperkt tot
steekproef
o Inductieve: (=verklarende statistiek)
 Kenmerken van steekproefgegevens gebruiken als schattingen voor
populatiekenmerken, uitspraken veralgemenen naar populatie
 Veralgemeen gaat gepaard met onzekerheden (kansuitspraken)

2. Wat is onderzoek?
- Onderzoek  algemene uitspraken, gebaseerd op observaties
- Algemene uitspraken bevatten mate van onzekerheid (0-100%)
o Deterministische uitspraken = zekerheden, wetmatigheden, definities,…
o Probabilistische uitspraken = onzekerheden
- Statistiek = onderzoekhulpmiddel (gegevens  algemene uitspraken)
o Beschrijvende: uitspraken over steekproef, onzekerheden hangen af van kwaliteit
van onderzoek
o Inductieve: uitspraken over populatie, onzekerheden hangen af van kwaliteit van
onderzoek en kansberekening
- Kwaliteitsvol onderzoek (criteria Brinkman)
o Objectiviteit = feitelijk communiceren
o Controleerbaarheid = transparant communiceren
o Herhaalbaarheid = gestandaardiseerd handelen
o Systematiek = onderbouwd handelen
o  Nauwgezet omschrijven van gedragen tijdens een onderzoek
o Soorten onderzoek
o Experiment
 Controle uitvoeren door manipulaties
 Onafhankelijke variabelen (OV): bestaande uit condities, manipulaties,…
 Afhankelijke variabelen (AV): metingen van cases, deelnemers,…
 Resultaten: zorgt bepaalde conditie voor aantoonbare wijziging in
metingen? = interpretatie waarin verband tussen AV en OV wordt nagegaan
o Correlationeel onderzoek
 Variabele hebben een verband, enkel meten niets manipuleren
 Dus ook geen OV en AV
 Covariaten: AV van experiment
 Resultaten: zoals bij experiment

, o Soorten verbanden
o Direct causaal = X veroorzaakt Y
 Criteria van Hume en Mill = voorwaarden voor direct causaal verband
 Chronologisch verloop: tijdruimtelijke structuur van oorzaak & gevolg
 Oorzaak voor gevolg
 Belang van controleconditie: als oorzaak niet plaatsvindt geen
meetbaar gevolg
 Geen indirecte verbanden: geen alternatieve verklaringen
  chronologie, oorzaak voor gevolg controle conditie, geen indirecte
verbanden
 Criteria van Brinkman = noodzakelijk voorwaarden voor kwaliteitsvol
onderzoek
o Invers causaal = Y veroorzaakt X
o Covariatie = X en Y variëren samen
o Indirect = Z veroorzaakt X en Y
o Onderzoeksfasen
1. Vraagstelling
 Vaktijdschriften, wetenschappelijke tijdschriften/websites  eenduidige
onderzoeksvraag
 Specifiek, concreet, ondubbelzinnig, meerwaarde
2. Het literatuuronderzoek
 Doel: begripsafbakening via achtergrondinfo en literatuur 
probleemanalyse
3. De operationalisering
 Hoe meten? Hoe manipuleren? OV en AV?  onderzoeksopzet: relatie
tussen variabelen
 Doel: abstracte/theoretische variabelen concreet en meetbaar krijgen
4. De steekproefopzet/steekproeftrekking
 = strategie om deelnemers op systematische manier uit populatie te
rekruteren
 Steekproef als representatie uit populatie
 Doel: representatie steekproeven
o Aselect > niet-aselect
o Houd rekening met stratificatie
o Werkt bij voorkeur proportioneel
o Hoe meer deelnemers, hoe beter
o  principes uit kansberekening belangrijk voor inductieve
statistiek
 Identiek toevalsproces? = steekproef is op ‘zuiver toevallige wijze’
samengesteld = iedere deelnemer heeft gelijke deelnamekans
 Steekproevenkader? = populatie is aftelbaar = alle mogelijke deelnemers
zijn op te sommen
 Aselect steekproef = ZTW-trekking uit steekproevenkader
 Volledige aselecte steekproef
o Random
 Systematische
o Vervolgnummers via rekenregel (personen krijgen willekeurig
nummer)
 Gestratificeerde
o Populatie verdelen in strata(/stratum = subpopulatie o.b.v.
gemeenschappelijk kenmerk)