Samenvatting MEMO Geschiedenis VWO Hoofdstuk 12 De Tweede Wereldoorlog

Hoofdstuk 12 de tweede wereld oorlog
§1 Nazi-Duitsland en het fascisme in Europa
Redenen Hitler gekozen
 hoop
o Einde aan grote werkeloosheid
o Einde aan vernederende bepalingen van Verdrag van Versailles
 Geloofden in Hitlers ideaal
o Eensgezinde, trotse, welvarende en grote Duitse natie


Politieke ideeën van Nationaalsocialisme
 Hitlers ideologie streefde naar afschaffing van de democratie
 Parlement in Weimarrepubliek kon moeilijk besluiten nemen
o Belangrijke oorzaak voor staat waarin Duitsland verkeerde
 Herstel alleen mogelijk onder krachtige leider; Hitler
o Boodschap trok veel kiezers
 Na machtsovername verbood hij dan ook alle partijen, behalve NSDAP
o Hitler werd Führer en Duitse democratie was ten einde


verspreiding van ideeën doormiddel van:
 propaganda
 Minister Goebbels had opdracht om iedereen nationaalsocialistisch te laten denken
o Alle communicatiemiddelen werden ingezet
o Partijdagen waren massabijeenkomsten om aanwezigen te imponeren en
verbondenheid te creëren


Tegenstanders behandeling
 Wie afweek van ideaal had geen plaats in nieuwe Duitsland
o Velen werden hiervan slachtoffer
 Nationaalsocialisme beschouwde democratie, kapitalisme en communisme als vijand
 Burger die zich verzetten, kregen te maken met terreur en geweld
o Geheime staatspolitie en knokploegen


Antisemitisme
 Kenmerkend voor nationaalsocialisme is extreme antisemitisme
 Hitler voegde racisme toe aan (religieuze en economische) haat tegen Joden
o Er waren wezenlijke verschillen tussen rassen en moesten daarom verschillende
worden behandeld
o Arische ras stond bovenaan; Joden zouden behoren tot lagere rassen
 In propaganda zouden Joden schuldig zijn aan economische en politieke problemen van
Duitsland
 Geen nieuw verschijnsel
 Joden vormden al eeuwen een minderheid

, o Gemakkelijk doelwit in onrustige tijden
 Eind 19e eeuw, met opkomend nationalisme, laaide antisemitisme op



Anti-Joodse Maatregelen
 uitsluiten van Joodse inwoners
o Neurenberger wetten
 Joden mogen niet meer met niet-Joden trouwen
 Verlies van burgerrechten
o ‘Kristallnacht’ van 1938
 Pogrom op Joden
 Synagogen, winkels en huizen aangevallen en in brand gestoken
 Vele Joodse slachtoffers


Maatregelen voor de Duitse economie
 Hitler beloofde de werkeloosheid op te lossen
o Ontstaan van gemengde economie; privé-eigendom en staatsingrijpen (zelfs
nationalisatie)
o Doel was autarkie
 Alleen algemeen belang telde
 Werkeloosheid verdween
o Aanleg snelwegen, uitbreiding leger en wapenindustrie
 Overheid maakte schulden
 Hitler schond het Verdrag van Versailles door uitbreiding leger en wapenindustrie



Dreyfussaffaire
 Schandaal in Frankrijk rond Joods-Franse officier Alfred Dreyfuss
o Beschuldigd van landverraad
o Versterkt door heersende jodenhaat
 Onder dubieuze bewijzen veroordeeld
o Al snel vermoedens dat bewijsmateriaal niet klopte
o Desondanks verzet van regering en legerleiding tegen heropening
 Jaren later werd Dreyfuss vrijgesproken

Redenen opkomst fascisme na WOI
 Na WOI verloren mensen het vertrouwen in democratie en kapitalisme
o Tegenwerkende partijen, instabiele regeringen en economische problemen
o Mensen kregen gevoel dat parlementaire democratie en economisch liberalisme tot
onmacht leidden
 In Duitsland en Italië
o Duitsland: Regering vernederend vredesverdrag moeten tekenen
o Italië: teleurstellende vrede; kregen minder dan beloofd