Verloskundige methodiek
Hoofdstuk 1: Primary Survey en de Airway
2. Airway (Luchtweg) Beoordeling
2.1 Bewustzijn controleren
De luchtwegbeoordeling start met het controleren van het bewustzijn.
Dit gebeurt aan de hand van de APVU-methode:
o A – Alert → Patiënt is volledig bij bewustzijn.
o P – Response to Pain → Reageert op pijnprikkels.
o V – Response to Voice → Reageert op verbale prikkels.
o U – Unresponsive → Geen reactie.
2.2 Inspectie van de luchtweg
Bij bewustzijnsverlies kan de tong naar achter
zakken en de luchtweg blokkeren. Controleer de
luchtweg door:
✅ Kijken → Is er een zichtbare obstructie?
✅ Luisteren → Zijn er hoorbare
ademhalingsgeluiden (gierend, snurken, stil)?
✅ Voelen → Komt er lucht uit de mond/neus?
3. Plaatsen van Luchtwegobstructie
Een obstructie kan op verschillende niveaus voorkomen:
Plaats van
Oorzaken
obstructie
Uitwendige
Plastic zak, zand, verstikking door externe druk
afsluiting
Zwelling van slijmvliezen (verkoudheid, rook, water),
Neus
vreemde voorwerpen (kraaltjes, voedsel)
Tandprothese, voedsel, speelgoed, braaksel, fracturen van
Mond
de kaak
Bewusteloosheid (tong zakt naar achter), aspiratie door
Keelholte
braken
Strottenhoofd Larynxoedeem (door allergie, infectie), verdrinking, spasme
(larynx) door vreemde voorwerpen
,Plaats van
Oorzaken
obstructie
Luchtpijp en
Astma, bronchitis, water, braaksel, vreemd voorwerp
vertakkingen
Belangrijke symptomen bij
obstructie:
❌ Hevig hoesten.
❌ Moeilijke ademhaling (stridor, gierend
geluid).
❌ Cyanose (blauw worden van de
lippen/gezicht).
❌ Bewusteloosheid bij ernstige
obstructie.
4. Partiële en Totale Luchtwegobstructie
4.1 Partiële obstructie (gedeeltelijke afsluiting)
Symptomen: rood worden, naar keel grijpen, angstig
Slachtoffer kan nog hoesten en spreken.
Niet direct ingrijpen, maar hoesten stimuleren.
Backblows vermijden → Kan object dieper duwen.
4.2 Totale obstructie (volledige afsluiting)
Slachtoffer kan niet hoesten of spreken.
Grijpt naar de keel (universeel verstikkingssignaal).
Wordt angstig, paniekerig, blauw en kan het bewustzijn verliezen.
4.2.1 Behandeling van totale obstructie
1. Volwassene en kinderen >1 jaar
1. 5 rugslagen (backblows)
o Sta naast het slachtoffer.
o Steun de borstkas en laat het slachtoffer voorover leunen/ bij
kinderen over knie leggen met het hoofd lager.
o Geef max. 5 slagen tussen de schouderbladen met de hiel van de
hand.
2. Als backblows niet helpen buikstoten = Heimlichmanoeuvre
, o Ga achter het slachtoffer staan.
o Plaats een vuist boven de navel, onder het borstbeen.
o Druk krachtig en snel naar binnen en boven.
o Maximaal 5 keer herhalen.
3. Blokkade blijft → Afwisselend rugslagen en Heimlich
o Blijf alterneren tussen rugslagen en buikstoten.
o Als slachtoffer bewusteloos raakt: start reanimatie (CPR).
2. Behandeling bij kinderen (<1 jaar)
Geen Heimlichmanoeuvre!
Procedure:
1. Leg het kind op de buik over de onderarm, met het hoofd lager
dan het lichaam.
2. 5 rugslagen tussen de schouderbladen.
3. Als object niet loskomt, draai het kind op de rug.
4. 5 borstcompressies (op het midden van de borstkas, net onder de
tepellijn).
5. Herhaal totdat de luchtweg vrij is of het kind bewusteloos raakt.
5. Behandeling bij Bewusteloosheid
Als het slachtoffer het bewustzijn verliest:
1. Leg het slachtoffer voorzichtig neer op een harde ondergrond.
2. Open de luchtweg → Kantel het hoofd voorzichtig achterover (head-tilt,
chin-lift).
3. Controleer de ademhaling (kijk-luister-voel).
4. Geen ademhaling? Start beademing en reanimatie (CPR).
o Volwassenen: 30 borstcompressies, 2 beademingen.
o Kinderen (<1 jaar): 15 borstcompressies, 2 beademingen.
5. Telkens de mond inspecteren op vreemde voorwerpen en verwijderen
indien zichtbaar.
6. Bel 112 als hulpdiensten nog niet zijn verwittigd.
Let op:
⚠️ Geen Heimlichmanoeuvre bij zwangere vrouwen, zwaarlijvige
personen, bewusteloze personen of baby’s!
⚠️ Gebruik bij deze groepen borststoten in plaats van buikstoten.
, -> zelfde positie heimlichmanoeuver, vuist op plaats borstcompressie en
5x induwen
6. Overzicht van Handelingen bij Luchtwegobstructie
Slachtoffer Actie
Partiële obstructie (kan Stimuleer hoesten, geen rugslagen of
hoesten) buikstoten.
Totale obstructie (kan niet 5 rugslagen, dan Heimlichmanoeuvre
hoesten, grijpt naar keel) (volwassenen/kinderen >1 jaar).
Kind <1 jaar 5 rugslagen, 5 borststoten (geen Heimlich).
Bewusteloos slachtoffer Luchtweg openen, beademing en CPR starten.
Zwangeren, zwaarlijvige
Borststoten in plaats van buikstoten.
personen
Hoofdstuk 2: Curculatie
2. Anatomie en fysiologie van het hart
2.1 Herhaling hartanatomie
Het hart bestaat uit 4 compartimenten:
1. Rechter atrium (boezem) – ontvangt zuurstofarm bloed uit de
lichaamsslagaders (vena cava superior & inferior).
2. Rechter ventrikel – pompt bloed naar
de longen via de arteria pulmonalis.
3. Bovenste holle ader
4. Aorta
5. Longslagader
6. Longader
7. Mitralisklep
8. aortaklep
9. Linker atrium – ontvangt zuurstofrijk
bloed uit de longen via de venae
pulmonales.
10.Linker ventrikel – pompt zuurstofrijk
bloed naar het lichaam via de aorta.
11.Onderste holle ader
12.Tricuspidalisklep
Hoofdstuk 1: Primary Survey en de Airway
2. Airway (Luchtweg) Beoordeling
2.1 Bewustzijn controleren
De luchtwegbeoordeling start met het controleren van het bewustzijn.
Dit gebeurt aan de hand van de APVU-methode:
o A – Alert → Patiënt is volledig bij bewustzijn.
o P – Response to Pain → Reageert op pijnprikkels.
o V – Response to Voice → Reageert op verbale prikkels.
o U – Unresponsive → Geen reactie.
2.2 Inspectie van de luchtweg
Bij bewustzijnsverlies kan de tong naar achter
zakken en de luchtweg blokkeren. Controleer de
luchtweg door:
✅ Kijken → Is er een zichtbare obstructie?
✅ Luisteren → Zijn er hoorbare
ademhalingsgeluiden (gierend, snurken, stil)?
✅ Voelen → Komt er lucht uit de mond/neus?
3. Plaatsen van Luchtwegobstructie
Een obstructie kan op verschillende niveaus voorkomen:
Plaats van
Oorzaken
obstructie
Uitwendige
Plastic zak, zand, verstikking door externe druk
afsluiting
Zwelling van slijmvliezen (verkoudheid, rook, water),
Neus
vreemde voorwerpen (kraaltjes, voedsel)
Tandprothese, voedsel, speelgoed, braaksel, fracturen van
Mond
de kaak
Bewusteloosheid (tong zakt naar achter), aspiratie door
Keelholte
braken
Strottenhoofd Larynxoedeem (door allergie, infectie), verdrinking, spasme
(larynx) door vreemde voorwerpen
,Plaats van
Oorzaken
obstructie
Luchtpijp en
Astma, bronchitis, water, braaksel, vreemd voorwerp
vertakkingen
Belangrijke symptomen bij
obstructie:
❌ Hevig hoesten.
❌ Moeilijke ademhaling (stridor, gierend
geluid).
❌ Cyanose (blauw worden van de
lippen/gezicht).
❌ Bewusteloosheid bij ernstige
obstructie.
4. Partiële en Totale Luchtwegobstructie
4.1 Partiële obstructie (gedeeltelijke afsluiting)
Symptomen: rood worden, naar keel grijpen, angstig
Slachtoffer kan nog hoesten en spreken.
Niet direct ingrijpen, maar hoesten stimuleren.
Backblows vermijden → Kan object dieper duwen.
4.2 Totale obstructie (volledige afsluiting)
Slachtoffer kan niet hoesten of spreken.
Grijpt naar de keel (universeel verstikkingssignaal).
Wordt angstig, paniekerig, blauw en kan het bewustzijn verliezen.
4.2.1 Behandeling van totale obstructie
1. Volwassene en kinderen >1 jaar
1. 5 rugslagen (backblows)
o Sta naast het slachtoffer.
o Steun de borstkas en laat het slachtoffer voorover leunen/ bij
kinderen over knie leggen met het hoofd lager.
o Geef max. 5 slagen tussen de schouderbladen met de hiel van de
hand.
2. Als backblows niet helpen buikstoten = Heimlichmanoeuvre
, o Ga achter het slachtoffer staan.
o Plaats een vuist boven de navel, onder het borstbeen.
o Druk krachtig en snel naar binnen en boven.
o Maximaal 5 keer herhalen.
3. Blokkade blijft → Afwisselend rugslagen en Heimlich
o Blijf alterneren tussen rugslagen en buikstoten.
o Als slachtoffer bewusteloos raakt: start reanimatie (CPR).
2. Behandeling bij kinderen (<1 jaar)
Geen Heimlichmanoeuvre!
Procedure:
1. Leg het kind op de buik over de onderarm, met het hoofd lager
dan het lichaam.
2. 5 rugslagen tussen de schouderbladen.
3. Als object niet loskomt, draai het kind op de rug.
4. 5 borstcompressies (op het midden van de borstkas, net onder de
tepellijn).
5. Herhaal totdat de luchtweg vrij is of het kind bewusteloos raakt.
5. Behandeling bij Bewusteloosheid
Als het slachtoffer het bewustzijn verliest:
1. Leg het slachtoffer voorzichtig neer op een harde ondergrond.
2. Open de luchtweg → Kantel het hoofd voorzichtig achterover (head-tilt,
chin-lift).
3. Controleer de ademhaling (kijk-luister-voel).
4. Geen ademhaling? Start beademing en reanimatie (CPR).
o Volwassenen: 30 borstcompressies, 2 beademingen.
o Kinderen (<1 jaar): 15 borstcompressies, 2 beademingen.
5. Telkens de mond inspecteren op vreemde voorwerpen en verwijderen
indien zichtbaar.
6. Bel 112 als hulpdiensten nog niet zijn verwittigd.
Let op:
⚠️ Geen Heimlichmanoeuvre bij zwangere vrouwen, zwaarlijvige
personen, bewusteloze personen of baby’s!
⚠️ Gebruik bij deze groepen borststoten in plaats van buikstoten.
, -> zelfde positie heimlichmanoeuver, vuist op plaats borstcompressie en
5x induwen
6. Overzicht van Handelingen bij Luchtwegobstructie
Slachtoffer Actie
Partiële obstructie (kan Stimuleer hoesten, geen rugslagen of
hoesten) buikstoten.
Totale obstructie (kan niet 5 rugslagen, dan Heimlichmanoeuvre
hoesten, grijpt naar keel) (volwassenen/kinderen >1 jaar).
Kind <1 jaar 5 rugslagen, 5 borststoten (geen Heimlich).
Bewusteloos slachtoffer Luchtweg openen, beademing en CPR starten.
Zwangeren, zwaarlijvige
Borststoten in plaats van buikstoten.
personen
Hoofdstuk 2: Curculatie
2. Anatomie en fysiologie van het hart
2.1 Herhaling hartanatomie
Het hart bestaat uit 4 compartimenten:
1. Rechter atrium (boezem) – ontvangt zuurstofarm bloed uit de
lichaamsslagaders (vena cava superior & inferior).
2. Rechter ventrikel – pompt bloed naar
de longen via de arteria pulmonalis.
3. Bovenste holle ader
4. Aorta
5. Longslagader
6. Longader
7. Mitralisklep
8. aortaklep
9. Linker atrium – ontvangt zuurstofrijk
bloed uit de longen via de venae
pulmonales.
10.Linker ventrikel – pompt zuurstofrijk
bloed naar het lichaam via de aorta.
11.Onderste holle ader
12.Tricuspidalisklep
