Samenvatting: Deeltoets: Thematoets handelingsgericht werken bovenbouw (DT.46861)

Samenvatting HGW (toets)
Cirkel van HGW:
1. Waarnemen
 Groepsoverzicht/evalueren
 Signaleren leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften
2. Begrijpen
 Benoemen onderwijsbehoeften
3. Plannen
 Opstellen groepsplan
 Clusteren leerlingen met gelijke onderwijsbehoeften
4. Realiseren
 Uitvoeren groepsplan

Taal
Bijeenkomst 1 aanvankelijke lezen en voortgezet technische
lezen
Aanvankelijk lezen
Goed onderwijs in lezen en spellen (Voorschotbenadering groep 2):
 Doelgericht werken:
o O.a functionele geletterdheid.
 Methodische aanpak
 Tijd voor lezen en spellen
o Effectieve leertijd
 Instructie en feedback
 Omgaan met verschillen
 Stimulerende leesomgeving

Signaleren bij aanvankelijk lezen:
 Methode-onafhankelijke toetsen: o.a. DMT. Toets leestechniek, leestempo (cito)
 Methode gebonden toetsen: bijvoorbeeld bij VLL.
 Observatie: elementaire leeshandeling, deelvaardigheden.
 Vroegtijdige signalering: 1e hoofdmeting al na 8-10 weken leesonderwijs. (Herfst signalering
uit: protocol leesproblemen en dyslexie).

Signaleren groep 3:
 Fonemische bewustzijn
 Letterkennis
 Lezen (deelvaardigheden)
 Spellen (categorieën)

Kwalitatieve toetsing = hoeveel een kind spellend of radend leest of overslaat.
Kwantitatieve toetsing = hoeveel fouten, DLE, maanden achterstand.

Soorten leesproblemen groep 3:
 Problemen met elementaire leeshandeling
- Traag of fout lezen van (losse) woorden.
- Onvoldoende letterkennis.

, - Moeite met synthetiseren.
 Problemen met overgang spellende naar herkennend lezen
- Niet vlot of vloeiend lezen van teksten.
- Spellend lezen: wordt probleem na 8 maanden leesonderwijs.
- Radend lezen: veel woorden worden direct fout gelezen.

Remediëren = extra hulp of extra uitleg geven om een leerachterstand in te halen.
Effectieve begeleiding bij leesproblemen groep 1 t/m 3.
 Stimuleren fonemische bewustzijn
 Bevorderen van letterkennis
 Bevorderen leesvaardigheid
- Connect
- Drie sterren lezen
- Flitsen
- Markeren in teksten
- Herhaald lezen
- Samen lezen
- Zingend lezen

Fonemische bewustzijn = het kunnen horen, herkennen en manipuleren van klanken (fonemen) in
woorden. Bijvoorbeeld k/a/t/.

Voortgezet technische lezen
Toetsen technische lezen:
 Leestechniek groep 3 / leestempo van groep 4-8
 DMT
 AVI

AVI kwalitatieve analyse:
 SG = spellen (hakken) > synthetiseren (plakken) > goed uitspreken
 SF = spellen > (fout) synthetiseren > fout uitspreken.
 DG = direct goed
 DF = direct fout
 ZC = Fout lezen .> zelf correctie = goed.

Toetsscore, en dan?
 Kennis van doelen technische lezen
 Welke leesstrategie wordt toegepast
 Signaleren van eventuele problemen
 Kennis van onderwijsbehoeften

Doelen van technische lezen:
Uiteindelijke doel:
 Functionele geletterdheid (min. AVI E6)
Overige doelen:
 Nauwkeurig lezen (decoderen)
 Vlot lezen (vergroten van de leessnelheid)
 Vloeiend lezen (verbeteren van de voordracht = middel om teksten te begrijpen)
 Leesplezier

Leesstrategien bij voorgezet technische lezen:

, Informatieniveau Leesstrategie
Visueel niveau Elementaire leeshandeling
Visueel niveau Lezen m.b.v. klankclusters en spellingpatronen
Visueel niveau Lezen m.b.v. visuele woordvorm (direct
woordherkenning)
Morfologische niveau Lezen m.b.v. morfologische analyse
Semantische en syntactische niveau Lezen m.b.v. context

Signaleren bij voorgezet technische lezen:
Waar zie je aan dat een leerling moeite heeft met voorgezet technische lezen?
 Te langzaam lezen
 Te veel fouten maken
 Spellende lezen
 Radend lezen
 Eentonig lezen
 LVS

Onderwijsbehoeften sterke lezers
Kenmerken instructie:
 Stimuleren om zelfontdekkend te werk te gaan.
Kenmerken opdrachten en leeractiviteiten:
 Beschikking krijgen over teksten van hoog niveau
 Aanzetten tot reflectie eigen (voor)leesgedrag
 Laten kiezen uit ruim aanbod van leesboeken

Onderwijsbehoeften zwakke lezers:
Instructie nodig kenmerken:
 Hardop denken (leerkracht als model)
 Ondersteuning bij reflectie op eigen (voor)leesgedrag
 Leesmoeilijkheden herhalen
 Leesmoeilijkheden isoleren en daarna integreren
 Leesmoeilijkheden auditief en visueel aanbieden
Kenmerken opdrachten en leeractiviteiten:
 Leesmoeilijkheden kort en frequent in verschillende contexten aanbieden.
 Moeilijkheidsgraad stagewijs verhogen
 Laten oefenen op verschillende niveaus (woord, zin, tekst)


Risicolezers:
<AVI E4:
Interventies hebben betrekking op hardop lezen en leesmotivatie
 Vrij lezen -> luisterboeken (en meelezen). (Groep 4)
 Ondersteunend en herhaald lezen (groep 4)
 Duo lezen of tutorlezen
 Scaffolding (vanaf groep 5)
AVI E4:
Interventies hebben betrekking op leesmotivatie:
 Zelf lezen of vrij lezen -> luister boeken (en meelezen)
 Connect vloeiend lezen
 RALFI (niet effectief voor lln met hoog leestempo)