1. De BEKWAAMHEID (= geschiktheid, competentie) van de persoon
1. Feitelijke bekwaamheid (kunnen) Toerekeningsvatbaarheid Wilsbekwaamheid (= wil kunnen uiten)
2. Rechtsbekwaamheid (mogen)
3. Handelingsbekwaamheid (zelf en zelfstandig mogen) Volledige handelingsonbekwaamheid Beperkte handelingsonbekwaamheid
A. Feitelijke bekwaamheid
= Feitelijk in staat zijn/de capaciteit hebben om iets te kunnen doen Vb: in auto rijden, kunnen schrijven
- Toerekeningsvatbaarheid = schuld te hebben aan bepaalde gedraging en verstandig genoeg zijn om gevolgen v daad in te zien
en voldoende onder controle hebben
o Verstandig genoeg zijn om de gevolgen van een daad in te zien en voldoende onder controle hebben
o Komt vaak voor in het recht
Vb: Kan iemand al dan niet gestraft/geïnterneerd w voor zijn gedrag
Vb: Moeder die haar drie kinderen ombracht in Varsenare d.m.v. een psychose w niet toerekeningsvatbaar beschouwd
Vb: Marc Dutroux is toerekeningsvatbaar
Voorwaarden: 1. misdaad of wanbedrijf begaan hebben dat de fysieke integriteit van derden aantast of bedreigt
2. ontoerekeningsvatbaar Op ogenblik v uitspraak lijden aan geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen
of controle over zijn daden ernstig teniet doet
3. sociaal gevaarlijk Gevaar dat hij tgv de geestesstoornis opnieuw strafbare feiten zal plegen
- Wilsbekwaamheid = Vrij en weldoordacht zijn wil te vormen/beslissingen te kunnen nemen en die te uiten
o Wilsbekwaamheid is dus:
Info te begrijpen en toe te passen die relevant is voor de uiteindelijke beslissing
Voor- en nadelen van verschillende keuzemogelijkheden kunnen afwegen
Uiteindelijke keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
Per beslissing afhankelijk (in concreto)
Artsen bepalen bij medische handeling of pt al niet wilsbekwaam is bv. comateus, dementerend, ernst psych problemen
o Voor bepaalde zaken kan je ZO wilsbekwaam beschouwen, en voor andere dan weer wilsonbekwaam
Vb: persoon met ernstige delier na heupoperatie = wilsonbekwaam
Vb: persoon met ethanolintoxicatie = wilsonbekwaam op dat moment maar wanneer hij/zij nuchter is dan weer wilsbekwaam
B. Rechtsbekwaamheid = het al dan niet ‘mogen’ volgens de wet = over de mogelijkheid beschikken om rechten en plichten te hebben
Alle personen zijn rechtsbekwaam
Sommigen genieten niet van alle rechten Vb: Vreemdelingen en minderjarigen zijn niet rechtsbekwaam om te stemmen
Specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden vr iedereen die zich in bepaalde verhouding met iemand anders b
Vb: Onbekwaamheid om te huwen met naaste bloed- en aanverwanten
Vb: Onbekwaamheid voor artsen en anderen om bij testament te erven van ZO
C. Handelingsbekwaamheid (zelf en zelfstandig mogen) = mogelijkh beschikken om rechten en plichten die men heeft, zelf en
zelfstandig uit te oefenen = Met de rechten die men heeft, ook zelf en zelfstandig mogen handelen
Principe: iedere persoon is handelingsbekwaam (zelf wanneer hij feitelijk wilsonbekwaam is)
Uitz!!!: Rechter kan bepaalde personen handelingsonbekwaam verklaren, door hen onder een zogenaamd privaatrechtelijk beschermingsstatuut te plaatsen, zij
hebben dan een vertegenwoordiger nodig bv minderjarigen (uitz dr wetgever)
- Volledige handelingsONbekwaamheid = Wnr wetgever of rechter bepaalt dat iemand bepaalde rechten niet zelf mag uitoefenen
persoon heeft hier vertegenwoordiger nodig: die neemt plaats in v betrokkene en oefent in naam van de betrokkene diens rechten uit
- Beperkte handelingsONbekwaamheid = Wnr betrokkene bepaalde rechten wel zelf, maar niet zelfstandig mag uitoefenen
Hierbij geen vertegenwoordiging, maar wel andere technieken:
o Bijstand = bij het stellen v rechtshandelingen moet de handelingsonbekwame w bijgestaan dr andere persoon die met hem handelt
o Toestemming = vr stellen v rechtshandelingen moet handelingsonbekwame voorafgaandelijk toestemming bekomen v andere persoon
Vb: Minderjarigen hebben de toestemming van de ouders nodig om te huwen
o Verzet = andere personen hebben mogelijkheid om achteraf verzet aan te tekenen tegen een door de betrokkene gestelde rechtshandeling
- Rechtshandelingen waarvr persoon handelingsONbekwaam kunnen zijn/w:
o Handelingsonbekwaamheid w niet in concreto (per rechtshandeling) beoordeeld, maar wel
in abstracto (meteen vr alle rechtshandelingen of vr grote groep rechtshandelingen, betreffende vermogen of persoon)
o Soms w of zijn bepaalde personen enkel handelingsonbekwaam vr rechtshandelingen die hun vermogen betreffen
Vb: Kopen, verkopen, schenken, huren, huwelijkscontract afsluiten, testament opstellen, ...
o Andere personen kunnen handelingsonbekwaam zijn/worden voor rechtshandelingen die meer met hun persoon te maken hebben
Vb: Huwen, echtscheiding vragen, naamswijziging vragen, toestemmen in adoptie, kind erkennen, patiëntenrechten uitoef, ...
2. ONBEKWAME MEERDERJARIGE zo
HandelingsONbekwame meerderjarige ZO: privaatrechtelijke beschermingsstatuten
Meerderjarigen = handelingsbekwaam volwassenen mogen in principe hun rechten zelf en zelfstandig uitoef
Niet alle volwassenen kunnen op een verantwoorde manier hun rechten zelf en zelfstandig uitoefenen
Vb: Tgv ernstige geestesstoornis, dementie, coma...
Pas wnr iemand uit hun omgeving nr rechter stapt en verzoekt om iemand onder privaatrechtelijk beschermingsstatuut te plaatsen, kan hun
handelingsbekwaamheid w ingeperkt/evt. volledig opgegeven en dan w een bewindvoerder aangesteld
Vroeger: verschillende statuuten (voorlopig bewind, verlengde minderjarigheid, gerechtelijke onbekwaamverklaring, toevoeging gerechtelijk
raadsman), kritiek (ingewikkelde procedures en onbruik, bevoegdheidsversnippering, gevolgen, bewind enkel op vermogenrechtelijk vlak), oplossing
(1 globaal beschermingsstatuut voor volwassenen /sinds 1 september 2014), vroeger ging men ervan uit dat iemand met verstandelijke handicap niets
kon en bepaalde men wat er wel werd toegestaan.
Nieuw: enkel vrederechter (Criterium: omwille v gezondheidstoestand niet in staat zijn om je belangen te beheren bv. dementie , comateuze),
verzoek: zelf, familie, belanghebbende, procureur des Konings (dmv medisch attest), bewindvoerder (kan familiale of professionele bewindvoerder
zijn, jaarlijks verslag over opdracht, mogelijks vergoeding (3% v inkomsten v beschermde))
Verschilpunten
1. Subsidiariteit: Voorrang aan buitengerechtelijke bescherming = lastgeving (zorgvolmacht)
onderhands/authentiek, LG wilsbekwaam bij tekenen, treedt in werking wanneer LG onbekwaam w
, 2. Proportionalit: Maatwerk, geval per geval, niet verder gaan dan nodig
3. Vermogen én/of persoon, kan ook andere bewindvoerder
4. Beperkte of volledige handelingsonbekwaamheid
5. Bepaalde rechtshandelingen Zijn NOOIT vatbaar voor vertegenwoordiging of bijstand, bv. Huwen, scheiden,...
6. Voorafgaande machtiging alvorens als bewindvoerder optreden, o.a. jur. Procedures, aankoop OG, pat.rechten
Buitengerechtelijke bescherming
Principe v subsidiariteit = er w iemand aangesteld (bewindvoerder) om u te helpen vr zover er gn voldoende ‘buitengerechtelijke bescherming’ is vr de
betrokkene
Bv mogelijk dat de betrokkene, toen hij nog wilsbekwaam was, een lastgevingsovereenkomst (= overeenkomst waarbij iemand anders (lasthebber) er
zich toe verbindt om vr betrokkene (lastgever) één of meerdere rechtshandelingen te stellen) heeft afgesloten
Op die manier behartigt lasthebber de belangen v lastgever wnr die wilsonbekwaam w
heeft voorrang op gerechtelijke besch (bewindvoerder), want hij is minder ingrijpend en laat meer autonomie toe vr betrokkene
geen buitengerechtelijke bescherming voorzien?, of is die onvoldoende, dan kan vrederechter beslissen om bewindvoerder aan te stellen (=
gerechtelijke bescherming)
Privaatgerechtelijke bescherming
Mogelijkheid tot bewindvoerder
Principe v proportionaliteit = dat beschermingsmaatregel niet verder mag gaan dan wat nodig is, dat maatregel moet afgemeten w aan eigen behoefte
v persoon
DUS rechter moet dus per geval een op maat gesneden beschermingsmaatregel uitspreken en zal moeten op lijsten voor welke specifieke handelingen
de betrokkene voortaan handelingsonbekwaam moet w
Vrederechter = persoon die als enige de bevoegdheid krijgt om te oordelen of een meerderjarige persoon moet w beschermd
Statuut kan w opgelegd aan personen, die omwille v hun gezondheidstoestand niet in staat zijn hun belangen zelf te beheren bv com
Aanvraag kan ingediend w dr te beschermen persoon zelf, familie of andere belanghebbende
(vb: buur, verzorger, maatschappelijk werker) of procureur des Konings
Verzoek moet ook verzegeld zijn van een omstandig geneeskundig verslag
Nieuw statuut bouwt verder op het vroegere statuut van voorlopig bewind
D.w.z. dat procedure kan uitmonden in aanst v bewindv (familielid, advocaat, bestuurs- of personeelsl v instelling wr ZO verblijft)
Verschillende mogelijkheden v bescherming
Bij (rechts)handelingen die de goederen van de betrokkene betreffen
Bij handelingen die persoon v betrokkene raken
Vb: het uitoefenen v patiënten rechten, uitoefening v recht op antwoord
Vroeger was dit niet zo
Vaak is dit een afzonderlijke bewindvoerder dan de bewindvoerder die zich bekommert om het vermogen van de betrokkene
Afh v wat nodig is, zal de rechter oordelen of/en wnr bewindvoerder moet optreden als bijstandspersoon, dan wel als vertegenwoord
vrederechter kan geval per geval oordelen in welke situaties sprake is v beperkte of volledige handelingsonbekwaamh v betrokken
Bij nieuwe wet (2014) zitten er ook rechtshandelingen die NOOIT tot bevoegdheid v bewindvoerder kunnen behoren en die dus niet vatbaar zijn vr
bijstand of vertegenwoordiging
Vb: erkenning van kind, verzoek tot echtscheiding, testament maken, toestemming verlenen tot sterilisatie...
Wilsonbekwame meerderjarige ZO
Handelingsonbekwame meerderjarigen zijn heel vaak wilsonbekwaam !!!
Wilsonbekwame meerderjarigen zijn niet noodzakelijk handelingsonbekwaam !!!
Het is niet omdat iemand op een bepaald moment vr een concrete beslissing niet wilsbekwaam is, dat iemand uit zijn omgeving onmiddellijk naar de
rechter snelt om een privaatrechtelijk beschermingsstatuut te vragen
Heel wat personen die lijden aan diepe dementie/ernstige geestesziekte en die dus daardoor feitelijke capaciteit missen om met kennis v zaken een
wil te vormen en te uiten, zijn nooit onder een beschermingsstatuut geplaatst
Ook comateuze patiënten zijn en blijven juridisch handelingsonbekwaam o Hen aan hun lot overlaten is onmenselijk
o Hierbij kan beroep gedaan worden op een naaste
o In sommige gevallen legt wetgever zelfs zo’n hulp op
Vb: in het geval voor het uitoefenen v patiëntenrechten
Uitoefening van patiëntenrechten van handelingsONbekwame PT:
WIE? wet zegt: eenieder die wilsbekwaam is volgens arts, zijn patiëntenrechten zelf en zelfstandig kan uitoefenen
Ook personen onder privaatrechtelijk beschermingsstatuut handelingsonbekwaam zijn verklaard!
o HandelingsONbekw pers mogen voortaan zelf hun patiëntenrechten uitoef vr zover zij dr arts zijn besch als wilsbekwaam
HandelingsONbekwame ZO die ook wilsONbekwaam w bevonden door hun arts, zullen NIET zelf en zelfstandig kunnen optreden bij uitoef v hun
patiëntenrechten:
o PT toen hij wilsbekwaam was, zelf vertegenw aangeduid, dan zal die zelf aangeduide pers patiëntenrechten op zich nemen
o Heeft PT nooit vertegenwoordiger aangeduid dan zal hij vertegenwoordigd w:
Dr een bewindvoerder als de rechter deze aanstelt
Dr de informele vertegenwoordiger uit de cascaderegeling:
rechter stelde bewindvoerder aan volgens oude systeem. Bewindvoerders volgens oude systeem zijn enkel bevoegd vr stellen v vermogensrechtelijke
handelingen OF Als rechter bewindvoerder heeft aangesteld volgens nieuwe systeem maar PT niet uitdrukkelijk
handelingsONbekwaam is
Dr ouders of voogd, als de rechter de patiënt verlengd minderjarig (bv. handicap) heeft verklaard
HOE? Vertegenwoordiger moet rechten uitoefenen zoals betrokkene zou doen indien hij wél bekwaam zou zijn
/ Grenzen aan de bevoegdheid: behalve wnr vertegenwoordiger beroepsbeoefenaar heeft aangeduid om (onrechtstreeks) inzage of afschrift te
bekomen. -> privacy pt bekomen, Er kan afgeweken w v toestemming (of weigering) die de vertegenwoordiger heeft gegeven. -> wanneer de
beslissing niet in belang van de pt werd genomen: Bv weigering bloedtransfusie on inenting, Kan niet als vertegenwoordiger gekozen is door pt ->
uitdrukkelijke wislverklaring / Beperking als pt vooraf heeft vastgekegd dat hij een bepaalde handeling weigert
1. Feitelijke bekwaamheid (kunnen) Toerekeningsvatbaarheid Wilsbekwaamheid (= wil kunnen uiten)
2. Rechtsbekwaamheid (mogen)
3. Handelingsbekwaamheid (zelf en zelfstandig mogen) Volledige handelingsonbekwaamheid Beperkte handelingsonbekwaamheid
A. Feitelijke bekwaamheid
= Feitelijk in staat zijn/de capaciteit hebben om iets te kunnen doen Vb: in auto rijden, kunnen schrijven
- Toerekeningsvatbaarheid = schuld te hebben aan bepaalde gedraging en verstandig genoeg zijn om gevolgen v daad in te zien
en voldoende onder controle hebben
o Verstandig genoeg zijn om de gevolgen van een daad in te zien en voldoende onder controle hebben
o Komt vaak voor in het recht
Vb: Kan iemand al dan niet gestraft/geïnterneerd w voor zijn gedrag
Vb: Moeder die haar drie kinderen ombracht in Varsenare d.m.v. een psychose w niet toerekeningsvatbaar beschouwd
Vb: Marc Dutroux is toerekeningsvatbaar
Voorwaarden: 1. misdaad of wanbedrijf begaan hebben dat de fysieke integriteit van derden aantast of bedreigt
2. ontoerekeningsvatbaar Op ogenblik v uitspraak lijden aan geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen
of controle over zijn daden ernstig teniet doet
3. sociaal gevaarlijk Gevaar dat hij tgv de geestesstoornis opnieuw strafbare feiten zal plegen
- Wilsbekwaamheid = Vrij en weldoordacht zijn wil te vormen/beslissingen te kunnen nemen en die te uiten
o Wilsbekwaamheid is dus:
Info te begrijpen en toe te passen die relevant is voor de uiteindelijke beslissing
Voor- en nadelen van verschillende keuzemogelijkheden kunnen afwegen
Uiteindelijke keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
Per beslissing afhankelijk (in concreto)
Artsen bepalen bij medische handeling of pt al niet wilsbekwaam is bv. comateus, dementerend, ernst psych problemen
o Voor bepaalde zaken kan je ZO wilsbekwaam beschouwen, en voor andere dan weer wilsonbekwaam
Vb: persoon met ernstige delier na heupoperatie = wilsonbekwaam
Vb: persoon met ethanolintoxicatie = wilsonbekwaam op dat moment maar wanneer hij/zij nuchter is dan weer wilsbekwaam
B. Rechtsbekwaamheid = het al dan niet ‘mogen’ volgens de wet = over de mogelijkheid beschikken om rechten en plichten te hebben
Alle personen zijn rechtsbekwaam
Sommigen genieten niet van alle rechten Vb: Vreemdelingen en minderjarigen zijn niet rechtsbekwaam om te stemmen
Specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden vr iedereen die zich in bepaalde verhouding met iemand anders b
Vb: Onbekwaamheid om te huwen met naaste bloed- en aanverwanten
Vb: Onbekwaamheid voor artsen en anderen om bij testament te erven van ZO
C. Handelingsbekwaamheid (zelf en zelfstandig mogen) = mogelijkh beschikken om rechten en plichten die men heeft, zelf en
zelfstandig uit te oefenen = Met de rechten die men heeft, ook zelf en zelfstandig mogen handelen
Principe: iedere persoon is handelingsbekwaam (zelf wanneer hij feitelijk wilsonbekwaam is)
Uitz!!!: Rechter kan bepaalde personen handelingsonbekwaam verklaren, door hen onder een zogenaamd privaatrechtelijk beschermingsstatuut te plaatsen, zij
hebben dan een vertegenwoordiger nodig bv minderjarigen (uitz dr wetgever)
- Volledige handelingsONbekwaamheid = Wnr wetgever of rechter bepaalt dat iemand bepaalde rechten niet zelf mag uitoefenen
persoon heeft hier vertegenwoordiger nodig: die neemt plaats in v betrokkene en oefent in naam van de betrokkene diens rechten uit
- Beperkte handelingsONbekwaamheid = Wnr betrokkene bepaalde rechten wel zelf, maar niet zelfstandig mag uitoefenen
Hierbij geen vertegenwoordiging, maar wel andere technieken:
o Bijstand = bij het stellen v rechtshandelingen moet de handelingsonbekwame w bijgestaan dr andere persoon die met hem handelt
o Toestemming = vr stellen v rechtshandelingen moet handelingsonbekwame voorafgaandelijk toestemming bekomen v andere persoon
Vb: Minderjarigen hebben de toestemming van de ouders nodig om te huwen
o Verzet = andere personen hebben mogelijkheid om achteraf verzet aan te tekenen tegen een door de betrokkene gestelde rechtshandeling
- Rechtshandelingen waarvr persoon handelingsONbekwaam kunnen zijn/w:
o Handelingsonbekwaamheid w niet in concreto (per rechtshandeling) beoordeeld, maar wel
in abstracto (meteen vr alle rechtshandelingen of vr grote groep rechtshandelingen, betreffende vermogen of persoon)
o Soms w of zijn bepaalde personen enkel handelingsonbekwaam vr rechtshandelingen die hun vermogen betreffen
Vb: Kopen, verkopen, schenken, huren, huwelijkscontract afsluiten, testament opstellen, ...
o Andere personen kunnen handelingsonbekwaam zijn/worden voor rechtshandelingen die meer met hun persoon te maken hebben
Vb: Huwen, echtscheiding vragen, naamswijziging vragen, toestemmen in adoptie, kind erkennen, patiëntenrechten uitoef, ...
2. ONBEKWAME MEERDERJARIGE zo
HandelingsONbekwame meerderjarige ZO: privaatrechtelijke beschermingsstatuten
Meerderjarigen = handelingsbekwaam volwassenen mogen in principe hun rechten zelf en zelfstandig uitoef
Niet alle volwassenen kunnen op een verantwoorde manier hun rechten zelf en zelfstandig uitoefenen
Vb: Tgv ernstige geestesstoornis, dementie, coma...
Pas wnr iemand uit hun omgeving nr rechter stapt en verzoekt om iemand onder privaatrechtelijk beschermingsstatuut te plaatsen, kan hun
handelingsbekwaamheid w ingeperkt/evt. volledig opgegeven en dan w een bewindvoerder aangesteld
Vroeger: verschillende statuuten (voorlopig bewind, verlengde minderjarigheid, gerechtelijke onbekwaamverklaring, toevoeging gerechtelijk
raadsman), kritiek (ingewikkelde procedures en onbruik, bevoegdheidsversnippering, gevolgen, bewind enkel op vermogenrechtelijk vlak), oplossing
(1 globaal beschermingsstatuut voor volwassenen /sinds 1 september 2014), vroeger ging men ervan uit dat iemand met verstandelijke handicap niets
kon en bepaalde men wat er wel werd toegestaan.
Nieuw: enkel vrederechter (Criterium: omwille v gezondheidstoestand niet in staat zijn om je belangen te beheren bv. dementie , comateuze),
verzoek: zelf, familie, belanghebbende, procureur des Konings (dmv medisch attest), bewindvoerder (kan familiale of professionele bewindvoerder
zijn, jaarlijks verslag over opdracht, mogelijks vergoeding (3% v inkomsten v beschermde))
Verschilpunten
1. Subsidiariteit: Voorrang aan buitengerechtelijke bescherming = lastgeving (zorgvolmacht)
onderhands/authentiek, LG wilsbekwaam bij tekenen, treedt in werking wanneer LG onbekwaam w
, 2. Proportionalit: Maatwerk, geval per geval, niet verder gaan dan nodig
3. Vermogen én/of persoon, kan ook andere bewindvoerder
4. Beperkte of volledige handelingsonbekwaamheid
5. Bepaalde rechtshandelingen Zijn NOOIT vatbaar voor vertegenwoordiging of bijstand, bv. Huwen, scheiden,...
6. Voorafgaande machtiging alvorens als bewindvoerder optreden, o.a. jur. Procedures, aankoop OG, pat.rechten
Buitengerechtelijke bescherming
Principe v subsidiariteit = er w iemand aangesteld (bewindvoerder) om u te helpen vr zover er gn voldoende ‘buitengerechtelijke bescherming’ is vr de
betrokkene
Bv mogelijk dat de betrokkene, toen hij nog wilsbekwaam was, een lastgevingsovereenkomst (= overeenkomst waarbij iemand anders (lasthebber) er
zich toe verbindt om vr betrokkene (lastgever) één of meerdere rechtshandelingen te stellen) heeft afgesloten
Op die manier behartigt lasthebber de belangen v lastgever wnr die wilsonbekwaam w
heeft voorrang op gerechtelijke besch (bewindvoerder), want hij is minder ingrijpend en laat meer autonomie toe vr betrokkene
geen buitengerechtelijke bescherming voorzien?, of is die onvoldoende, dan kan vrederechter beslissen om bewindvoerder aan te stellen (=
gerechtelijke bescherming)
Privaatgerechtelijke bescherming
Mogelijkheid tot bewindvoerder
Principe v proportionaliteit = dat beschermingsmaatregel niet verder mag gaan dan wat nodig is, dat maatregel moet afgemeten w aan eigen behoefte
v persoon
DUS rechter moet dus per geval een op maat gesneden beschermingsmaatregel uitspreken en zal moeten op lijsten voor welke specifieke handelingen
de betrokkene voortaan handelingsonbekwaam moet w
Vrederechter = persoon die als enige de bevoegdheid krijgt om te oordelen of een meerderjarige persoon moet w beschermd
Statuut kan w opgelegd aan personen, die omwille v hun gezondheidstoestand niet in staat zijn hun belangen zelf te beheren bv com
Aanvraag kan ingediend w dr te beschermen persoon zelf, familie of andere belanghebbende
(vb: buur, verzorger, maatschappelijk werker) of procureur des Konings
Verzoek moet ook verzegeld zijn van een omstandig geneeskundig verslag
Nieuw statuut bouwt verder op het vroegere statuut van voorlopig bewind
D.w.z. dat procedure kan uitmonden in aanst v bewindv (familielid, advocaat, bestuurs- of personeelsl v instelling wr ZO verblijft)
Verschillende mogelijkheden v bescherming
Bij (rechts)handelingen die de goederen van de betrokkene betreffen
Bij handelingen die persoon v betrokkene raken
Vb: het uitoefenen v patiënten rechten, uitoefening v recht op antwoord
Vroeger was dit niet zo
Vaak is dit een afzonderlijke bewindvoerder dan de bewindvoerder die zich bekommert om het vermogen van de betrokkene
Afh v wat nodig is, zal de rechter oordelen of/en wnr bewindvoerder moet optreden als bijstandspersoon, dan wel als vertegenwoord
vrederechter kan geval per geval oordelen in welke situaties sprake is v beperkte of volledige handelingsonbekwaamh v betrokken
Bij nieuwe wet (2014) zitten er ook rechtshandelingen die NOOIT tot bevoegdheid v bewindvoerder kunnen behoren en die dus niet vatbaar zijn vr
bijstand of vertegenwoordiging
Vb: erkenning van kind, verzoek tot echtscheiding, testament maken, toestemming verlenen tot sterilisatie...
Wilsonbekwame meerderjarige ZO
Handelingsonbekwame meerderjarigen zijn heel vaak wilsonbekwaam !!!
Wilsonbekwame meerderjarigen zijn niet noodzakelijk handelingsonbekwaam !!!
Het is niet omdat iemand op een bepaald moment vr een concrete beslissing niet wilsbekwaam is, dat iemand uit zijn omgeving onmiddellijk naar de
rechter snelt om een privaatrechtelijk beschermingsstatuut te vragen
Heel wat personen die lijden aan diepe dementie/ernstige geestesziekte en die dus daardoor feitelijke capaciteit missen om met kennis v zaken een
wil te vormen en te uiten, zijn nooit onder een beschermingsstatuut geplaatst
Ook comateuze patiënten zijn en blijven juridisch handelingsonbekwaam o Hen aan hun lot overlaten is onmenselijk
o Hierbij kan beroep gedaan worden op een naaste
o In sommige gevallen legt wetgever zelfs zo’n hulp op
Vb: in het geval voor het uitoefenen v patiëntenrechten
Uitoefening van patiëntenrechten van handelingsONbekwame PT:
WIE? wet zegt: eenieder die wilsbekwaam is volgens arts, zijn patiëntenrechten zelf en zelfstandig kan uitoefenen
Ook personen onder privaatrechtelijk beschermingsstatuut handelingsonbekwaam zijn verklaard!
o HandelingsONbekw pers mogen voortaan zelf hun patiëntenrechten uitoef vr zover zij dr arts zijn besch als wilsbekwaam
HandelingsONbekwame ZO die ook wilsONbekwaam w bevonden door hun arts, zullen NIET zelf en zelfstandig kunnen optreden bij uitoef v hun
patiëntenrechten:
o PT toen hij wilsbekwaam was, zelf vertegenw aangeduid, dan zal die zelf aangeduide pers patiëntenrechten op zich nemen
o Heeft PT nooit vertegenwoordiger aangeduid dan zal hij vertegenwoordigd w:
Dr een bewindvoerder als de rechter deze aanstelt
Dr de informele vertegenwoordiger uit de cascaderegeling:
rechter stelde bewindvoerder aan volgens oude systeem. Bewindvoerders volgens oude systeem zijn enkel bevoegd vr stellen v vermogensrechtelijke
handelingen OF Als rechter bewindvoerder heeft aangesteld volgens nieuwe systeem maar PT niet uitdrukkelijk
handelingsONbekwaam is
Dr ouders of voogd, als de rechter de patiënt verlengd minderjarig (bv. handicap) heeft verklaard
HOE? Vertegenwoordiger moet rechten uitoefenen zoals betrokkene zou doen indien hij wél bekwaam zou zijn
/ Grenzen aan de bevoegdheid: behalve wnr vertegenwoordiger beroepsbeoefenaar heeft aangeduid om (onrechtstreeks) inzage of afschrift te
bekomen. -> privacy pt bekomen, Er kan afgeweken w v toestemming (of weigering) die de vertegenwoordiger heeft gegeven. -> wanneer de
beslissing niet in belang van de pt werd genomen: Bv weigering bloedtransfusie on inenting, Kan niet als vertegenwoordiger gekozen is door pt ->
uitdrukkelijke wislverklaring / Beperking als pt vooraf heeft vastgekegd dat hij een bepaalde handeling weigert
