Economie & bedrijfsleven
Algemene info
Studiewijzer- Economie en Bedrijfsleven (3 ECTS)- Academiejaar 2025-2026
Ilse Scheerlinck
Academische kalender
week datum Onderwerp
Week 1 / /
Week 2 26/09 Studiewijzer en praktische afspraken
H1. Beginselen van economie
H2. De markt: vraag en aanbod
Week 3 3/10 H3. Elasticiteit
H4. Toepassing van vraag en aanbod: allocatieve efficiëntie
Week 4 10/10 H5. Kosten en opbrengsten van de onderneming
Week 5 17/10 H5. Kosten en opbrengsten van de onderneming (vervolg)
H6. Marktvormen
Week 6 24/10 H6. Marktvormen (vervolg)
Week 7 31/10 H7. Marktfalen en overheidsingrijpen
Week 8 7/11 H7. Marktfalen en overheidsingrijpen (vervolg)
Week 9 14/11 H8. Meten van economische activiteit
Week 10 21/11 H9. Macro-economische indicatoren en beleidsinstrumenten
Week 11 28/11 H9. Macro-economische indicatoren en beleidsinstrumenten (vervolg)
Week 12 5/12 H10. Bankwezen, geld en rentevoeten (vervolg)
Week 13 12/12 H11. Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod
Week 14 19/12 H12. De economie in internationaal perspectief
Onderdelen en contacturen
26 contacturen Hoorcollege
63 contacturen Zelfwerk en -studie
Inhoud
1.Beginselen van de economie
MICRO-ECONOMIE
2. De markt: vraag en aanbod
3. Elasticiteit
4. Toepassing van vraag en aanbod: allocatieve efficiëntie
5. Kosten en opbrengsten van de onderneming
6. Marktvormen
7. Marktverstoringen en overheidstussenkomst
MACRO-ECONOMIE
8. Het meten van economische activiteit
9. Macro-economische kernindicatoren en politiek
10. Bankwezen, geld en rentevoeten
11. Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod
INTERNATIONALE ECONOMIE
12. Het internationaal perspectief
Indien een gastlezing wordt georganiseerd, is dat een deel van de leerstof te kennen voor het
examen (zie Canvas voor details). De cursus belicht economische thema's vanuit het oogpunt
van duurzaamheid. Hierbij wordt een holistische aanpak gehanteerd door de economische
doelstellingen te connecteren met ecologische grenzen en sociale minimumvoorwaarden.
1
,Economie & bedrijfsleven
Bijkomende info
De lessenreeks bestaat uit hoorcolleges en enkele pre-recordings. Oefeningen en denkvragen
maken deel uit van de zelfstudie en worden gedeeld via Canvas. De titularis beantwoordt vragen
over de leerstof in de les, via online Q&A's, en op kantoor na afspraak. Indien er een gastlezing
gepland wordt, maakt de inhoud deel uit van de examenleerstof.
Cursus is te koop bij de cursusdienst.
Bijkomende documenten (verspreid via het leerplatform):
Links persartikelen
Statistieken (ECB-NBB, IMF, OESO, Eurostat)
Toelichting werkvormberekening
• Hoorcollege (HOC): collectieve contactmomenten waarop de docent de leerinhouden
behandelt
• Werkvormen en praktische oefeningen (WPO): collectieve en individuele
contactmomenten waarop de student onder begeleiding met de leerinhouden aan de
slag gaat
• Zelfwerk en –studie (ZELF): contactonafhankelijke activiteiten
Leerresultaten
Algemene competenties
Leerdoelen
1. De bachelor/master heeft inzicht in de maatschappelijke en ondernemingsgerelateerde
context en kan de economie en het bedrijfsleven analyseren en interpreteren.
2. De bachelor/master beschikt over vaardigheden om de internationale dimensie van de
economie en gerelateerde problemen te herkennen, en is in staat oplossingen te formuleren.
3. De bachelor/master beschikt over de vereiste vaardigheden om economische data en
statistieken te analyseren en te interpreteren, de economische theorie toe te passen op de
huidige economische situatie met behulp van cases, toepassingen en actualiteit.
4. De bachelor/master kan economische fenomenen en verschijnselen begrijpen en analyseren
vanuit ethisch en maatschappij-kritisch oogpunt, en de nodige (beleids)oplossingen aanreiken.
Beoordelingsinformatie
De beoordeling bestaat uit volgende opdrachtcategorieën:
Examen Schriftelijk bepaalt 100% van het eindcijfer
Binnen de categorie Examen Schriftelijk dient men volgende opdrachten af te werken:
• Schriftelijk Examen met een wegingsfactor 100 en aldus 100% van het totale eindcijfer.
Aanvullende info mbt evaluatie
Het gesloten-boek examen is schriftelijk en bevraagt de kennis als volgt:
theoretische concepten uit de micro-, macro- en internationale economie toelichten;
tekenen, analyseren en interpreteren van grafische voorstellingen;
toelichten en interpreteren van de actualiteit in combinatie met de theorie;
blanco's in zinnen aanvullen met een woord, een groep van woorden, of een getal;
beantwoorden van 15 à 20 juist-of-fout-zinnen of meerkeuzevragen.
Puntenverdeling:
open vragen: 70% van het totaal
juist-of-fout-zinnen en/of meerkeuzevragen, verbeterd met hogere cesuur: 30% van het totaal
2
,Economie & bedrijfsleven
H1. Beginselen van de economie
Cursus focust ook op duurzaamheid: 10jarig bestaan van SDG (sustainible development goals) van de
UN.
Introductie
Grondleggers en hun kernwoorden
Grondlegger Waarom Grondlegger Alles rond Criticus van Alles rond
economie als landen handel macroe- gemeen- TRump, armoede en
wetenschap drijven en economie schappelijke columnschrijver ongelijkheid
specialisatie (jonge goederen & van NYT,
van landen discipline) beheer internationale
(comperatieve handel
voordelen en
internationale
handel)
Donuteconomie: Werkt op innovatie
Aanname van sociale van de publieke
en milieu sector
gerelateerde zaken in (overheidssector)
de economie
Schaarste en efficiëntie
Wat is economie?
Wetenschap die bestudeert hoe maatschappij schaarse middelen aanwendt en verdeelt voor de
productie van goederen en diensten
Schaarste:
behoeften overschrijden de productiemogelijkheden
Oorzaak: productiefactoren Gevolg/oplossing: efficiëntie
productiefactoren (factoren die de zo min mogelijk gebruik van productiefactoren om
productiemogelijkheden beïnvloeden en daardoor aan behoeften te voldoen
ook de schaarste beïnvloeden)
• arbeid
• kapitaal
• natuurlijke hulpbronnen
• ondernemerschap
3
, Economie & bedrijfsleven
De economische logica
Denken
• Keuzes en afwegingen (trade-offs)
Trade-off: afweging van het ene goed tegenover het andere
• Opportuniteitskost
Elke keuze is een afweging tussen alternatieven en gaat gepaard met kosten.
Opportuniteitskost: waarde van het best mogelijke alternatief tov de genomen beslissing.
• Denken “in de marge”: marginale kosten en marginale baten
Marginale kost: extra kost agv productie van extra eenheid
Marginale baat: extra baat agv verbruik van extra eenheid
Marginale verandering is belangrijk bij rationele beslissingen
‘Rational decision-making’, ‘homo economicus
• Gedrag in functie van “prikkels” (incentives)
Reageren op prikkels (incentives)
Een verandering in marginale kost of baat wijzigt de prikkel en leidt tot nieuwe beslissing
• Eigenbelang en maatschappelijk belang
Metafoor van de “onzichtbare hand” (het onbedoelde, positieve effect van het eigenbelang op het
algemeen belang)
Economische logica
Adam Smith (1723-1790)
“An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations” (1776). „
Wij krijgen ons avondeten van de slager, niet omdat ze ons aardig vinden, maar omdat ruilhandel
hun eigenbelang dient.”
Aan de basis: arbeidsverdeling (participatie uit eigenbelang maakt groepseconomie)
Holistische aanpak bij maatschappelijke en economische problemen
-Homo economicus (‘rationeel’, ‘perfecte informatie’)
*te vaak aanname dat alleeconomische beslissingen door een rationeel economisch mens
genomen worden, ook andere overwegingen spelen mee zoals…
-Homo socialis
*eigen altruïsme (onbaatzuchtig handelen in het belang van anderen)
-Homo universalis
-Beperkte rationaliteit (‘bounded rationality’)
-Duurzaamheid
*Triple bottom line (John Elkington)
Sociaal (people): arbeidsrechten, welzijn,...
Ecologisch (planet): zero waste, circulariteit,...
Economisch (profit): winst, omzet, marktaandeel,.
Donuteconomie neemt al deze factoren
(sociaal, economie en duurzaamheid tesamen)
-ecologisch plafond op de economische groei
-sociale basis aan de economische groei
Valkuilen
→‘Post hoc ergo propter hoc’ (drogreden (na dit, daarom vanwege dit)
→CORRELATIE ≠CAUSATIE
→Onterechte veralgemening (fallacy of composition)
Bv. 3 bedrijven, 1/3 marktaandeel, bedrijf A verlaagt de prijs: zijn marktaandele stijgt ten koste van
de anderen, wnnr ze allemaal verlagen, zal niets veranderen
(dus veralgemening geeft ander effect dan één bedrijf of één persoon)
Bv. spaarparadox:
Één persoon spaart: voordelen voor dat persoon
Iedereen spaart: minder consumptie: lager loon: geen effect
→Ceteris paribus (het overige gelijkblijvend)
Belangrijk om dit te veronderstellen: vereenvoudiging van analyses om relatie oorzaak-effect te
begrijpen
4
Algemene info
Studiewijzer- Economie en Bedrijfsleven (3 ECTS)- Academiejaar 2025-2026
Ilse Scheerlinck
Academische kalender
week datum Onderwerp
Week 1 / /
Week 2 26/09 Studiewijzer en praktische afspraken
H1. Beginselen van economie
H2. De markt: vraag en aanbod
Week 3 3/10 H3. Elasticiteit
H4. Toepassing van vraag en aanbod: allocatieve efficiëntie
Week 4 10/10 H5. Kosten en opbrengsten van de onderneming
Week 5 17/10 H5. Kosten en opbrengsten van de onderneming (vervolg)
H6. Marktvormen
Week 6 24/10 H6. Marktvormen (vervolg)
Week 7 31/10 H7. Marktfalen en overheidsingrijpen
Week 8 7/11 H7. Marktfalen en overheidsingrijpen (vervolg)
Week 9 14/11 H8. Meten van economische activiteit
Week 10 21/11 H9. Macro-economische indicatoren en beleidsinstrumenten
Week 11 28/11 H9. Macro-economische indicatoren en beleidsinstrumenten (vervolg)
Week 12 5/12 H10. Bankwezen, geld en rentevoeten (vervolg)
Week 13 12/12 H11. Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod
Week 14 19/12 H12. De economie in internationaal perspectief
Onderdelen en contacturen
26 contacturen Hoorcollege
63 contacturen Zelfwerk en -studie
Inhoud
1.Beginselen van de economie
MICRO-ECONOMIE
2. De markt: vraag en aanbod
3. Elasticiteit
4. Toepassing van vraag en aanbod: allocatieve efficiëntie
5. Kosten en opbrengsten van de onderneming
6. Marktvormen
7. Marktverstoringen en overheidstussenkomst
MACRO-ECONOMIE
8. Het meten van economische activiteit
9. Macro-economische kernindicatoren en politiek
10. Bankwezen, geld en rentevoeten
11. Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod
INTERNATIONALE ECONOMIE
12. Het internationaal perspectief
Indien een gastlezing wordt georganiseerd, is dat een deel van de leerstof te kennen voor het
examen (zie Canvas voor details). De cursus belicht economische thema's vanuit het oogpunt
van duurzaamheid. Hierbij wordt een holistische aanpak gehanteerd door de economische
doelstellingen te connecteren met ecologische grenzen en sociale minimumvoorwaarden.
1
,Economie & bedrijfsleven
Bijkomende info
De lessenreeks bestaat uit hoorcolleges en enkele pre-recordings. Oefeningen en denkvragen
maken deel uit van de zelfstudie en worden gedeeld via Canvas. De titularis beantwoordt vragen
over de leerstof in de les, via online Q&A's, en op kantoor na afspraak. Indien er een gastlezing
gepland wordt, maakt de inhoud deel uit van de examenleerstof.
Cursus is te koop bij de cursusdienst.
Bijkomende documenten (verspreid via het leerplatform):
Links persartikelen
Statistieken (ECB-NBB, IMF, OESO, Eurostat)
Toelichting werkvormberekening
• Hoorcollege (HOC): collectieve contactmomenten waarop de docent de leerinhouden
behandelt
• Werkvormen en praktische oefeningen (WPO): collectieve en individuele
contactmomenten waarop de student onder begeleiding met de leerinhouden aan de
slag gaat
• Zelfwerk en –studie (ZELF): contactonafhankelijke activiteiten
Leerresultaten
Algemene competenties
Leerdoelen
1. De bachelor/master heeft inzicht in de maatschappelijke en ondernemingsgerelateerde
context en kan de economie en het bedrijfsleven analyseren en interpreteren.
2. De bachelor/master beschikt over vaardigheden om de internationale dimensie van de
economie en gerelateerde problemen te herkennen, en is in staat oplossingen te formuleren.
3. De bachelor/master beschikt over de vereiste vaardigheden om economische data en
statistieken te analyseren en te interpreteren, de economische theorie toe te passen op de
huidige economische situatie met behulp van cases, toepassingen en actualiteit.
4. De bachelor/master kan economische fenomenen en verschijnselen begrijpen en analyseren
vanuit ethisch en maatschappij-kritisch oogpunt, en de nodige (beleids)oplossingen aanreiken.
Beoordelingsinformatie
De beoordeling bestaat uit volgende opdrachtcategorieën:
Examen Schriftelijk bepaalt 100% van het eindcijfer
Binnen de categorie Examen Schriftelijk dient men volgende opdrachten af te werken:
• Schriftelijk Examen met een wegingsfactor 100 en aldus 100% van het totale eindcijfer.
Aanvullende info mbt evaluatie
Het gesloten-boek examen is schriftelijk en bevraagt de kennis als volgt:
theoretische concepten uit de micro-, macro- en internationale economie toelichten;
tekenen, analyseren en interpreteren van grafische voorstellingen;
toelichten en interpreteren van de actualiteit in combinatie met de theorie;
blanco's in zinnen aanvullen met een woord, een groep van woorden, of een getal;
beantwoorden van 15 à 20 juist-of-fout-zinnen of meerkeuzevragen.
Puntenverdeling:
open vragen: 70% van het totaal
juist-of-fout-zinnen en/of meerkeuzevragen, verbeterd met hogere cesuur: 30% van het totaal
2
,Economie & bedrijfsleven
H1. Beginselen van de economie
Cursus focust ook op duurzaamheid: 10jarig bestaan van SDG (sustainible development goals) van de
UN.
Introductie
Grondleggers en hun kernwoorden
Grondlegger Waarom Grondlegger Alles rond Criticus van Alles rond
economie als landen handel macroe- gemeen- TRump, armoede en
wetenschap drijven en economie schappelijke columnschrijver ongelijkheid
specialisatie (jonge goederen & van NYT,
van landen discipline) beheer internationale
(comperatieve handel
voordelen en
internationale
handel)
Donuteconomie: Werkt op innovatie
Aanname van sociale van de publieke
en milieu sector
gerelateerde zaken in (overheidssector)
de economie
Schaarste en efficiëntie
Wat is economie?
Wetenschap die bestudeert hoe maatschappij schaarse middelen aanwendt en verdeelt voor de
productie van goederen en diensten
Schaarste:
behoeften overschrijden de productiemogelijkheden
Oorzaak: productiefactoren Gevolg/oplossing: efficiëntie
productiefactoren (factoren die de zo min mogelijk gebruik van productiefactoren om
productiemogelijkheden beïnvloeden en daardoor aan behoeften te voldoen
ook de schaarste beïnvloeden)
• arbeid
• kapitaal
• natuurlijke hulpbronnen
• ondernemerschap
3
, Economie & bedrijfsleven
De economische logica
Denken
• Keuzes en afwegingen (trade-offs)
Trade-off: afweging van het ene goed tegenover het andere
• Opportuniteitskost
Elke keuze is een afweging tussen alternatieven en gaat gepaard met kosten.
Opportuniteitskost: waarde van het best mogelijke alternatief tov de genomen beslissing.
• Denken “in de marge”: marginale kosten en marginale baten
Marginale kost: extra kost agv productie van extra eenheid
Marginale baat: extra baat agv verbruik van extra eenheid
Marginale verandering is belangrijk bij rationele beslissingen
‘Rational decision-making’, ‘homo economicus
• Gedrag in functie van “prikkels” (incentives)
Reageren op prikkels (incentives)
Een verandering in marginale kost of baat wijzigt de prikkel en leidt tot nieuwe beslissing
• Eigenbelang en maatschappelijk belang
Metafoor van de “onzichtbare hand” (het onbedoelde, positieve effect van het eigenbelang op het
algemeen belang)
Economische logica
Adam Smith (1723-1790)
“An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations” (1776). „
Wij krijgen ons avondeten van de slager, niet omdat ze ons aardig vinden, maar omdat ruilhandel
hun eigenbelang dient.”
Aan de basis: arbeidsverdeling (participatie uit eigenbelang maakt groepseconomie)
Holistische aanpak bij maatschappelijke en economische problemen
-Homo economicus (‘rationeel’, ‘perfecte informatie’)
*te vaak aanname dat alleeconomische beslissingen door een rationeel economisch mens
genomen worden, ook andere overwegingen spelen mee zoals…
-Homo socialis
*eigen altruïsme (onbaatzuchtig handelen in het belang van anderen)
-Homo universalis
-Beperkte rationaliteit (‘bounded rationality’)
-Duurzaamheid
*Triple bottom line (John Elkington)
Sociaal (people): arbeidsrechten, welzijn,...
Ecologisch (planet): zero waste, circulariteit,...
Economisch (profit): winst, omzet, marktaandeel,.
Donuteconomie neemt al deze factoren
(sociaal, economie en duurzaamheid tesamen)
-ecologisch plafond op de economische groei
-sociale basis aan de economische groei
Valkuilen
→‘Post hoc ergo propter hoc’ (drogreden (na dit, daarom vanwege dit)
→CORRELATIE ≠CAUSATIE
→Onterechte veralgemening (fallacy of composition)
Bv. 3 bedrijven, 1/3 marktaandeel, bedrijf A verlaagt de prijs: zijn marktaandele stijgt ten koste van
de anderen, wnnr ze allemaal verlagen, zal niets veranderen
(dus veralgemening geeft ander effect dan één bedrijf of één persoon)
Bv. spaarparadox:
Één persoon spaart: voordelen voor dat persoon
Iedereen spaart: minder consumptie: lager loon: geen effect
→Ceteris paribus (het overige gelijkblijvend)
Belangrijk om dit te veronderstellen: vereenvoudiging van analyses om relatie oorzaak-effect te
begrijpen
4
