Samenvatting Logopedische interventie bij kinderen
Onderwerpen:
- TOS (leerdoel 1, 2 en 3)
- Morfosyntaxis (leerdoel 1, 2 en 3)
- Fonologie (leerdoel 6)
- Logopedische tools (leerdoel 1, 2, 3 en 6) verweven door de stof
- ASS (leerdoel 1, 2 en 3)
- Transcriberen (leerdoel 4 en 5)
- Meertaligheid (leerdoel 1, 2 en 3)
- Verstandelijke beperking (leerdoel 1, 2 en 3)
- Geletterdheid (leerdoel 1, 2 en 3)
Leerdoelen:
1. De student interpreteert anamnese- en onderzoeksgegevens, formuleert een
passende diagnose/conclusie en geeft de cliënt advies op maat
2. De student stelt een behandelplan op, voert delen van het behandelplan uit en
evalueert het eigen handelen (met name LOVA4)
3. De student maakt een fonetische transcriptie met behulp van IPA
4. De student past kennis vanuit de articulatorische en akoestische fonetiek toe in
casuïstiek
5. De student voert een logopedisch onderzoek uit bij een kind met een fonologische
articulatiestoornis, formuleert een passende diagnose en stelt een behandelplan op
6. De student verantwoordt gemaakte keuzes in het logopedisch handelen vanuit de
literatuur, de perspectieven van de cliënt en de therapeut (met name LOVA4)
,TOS (leerdoel 1, 2 en 3)
Richtlijn logopedie bij TOS
Aanbeveling: de logopedist dient vast te stellen of wordt voldaan aan het inclusiecriterium
voor TOS. Dit doet zij door aan te tonen dat de taalvaardigheid van het kind achterblijft en
het kind hierdoor beperkt wordt in activiteiten in het dagelijks leven en er geen spontaan
herstel verwacht wordt. De exclusiecriteria (andere oorzaken voor aanwezige
taalproblemen) dient zij uit te sluiten.
Andere oorzaken kunnen zijn:
- Gehoorverlies
- Lage niet-verbale intelligentie
- Afwijkingen aan de spraakorganen
- Duidelijk aanwijsbare neurologische afwijkingen
- Contactstoornis
- Extreme deprivatie of andere ongunstige taalaanbodsituatie
Aanbevelingen
- De diagnose TOS kan worden gesteld bij kinderen vanaf 3 jaar. Tot de leeftijd van 3
jaar, of wanneer er andere redenen zijn om terughoudend te zijn met de diagnose,
spreken we van een vermoedelijke TOS
- De logopedist kan kinderen met TOS klasseren in twee subtypen: kinderen met een
taalproductiestoornis en een relatief goed begrip en kinderen met zowel een
taalproductie- als taalbegripsstoornis
- De logopedist dient, om een indicatie van de ernst te geven, taaltestscores te
combineren met een beoordeling van het dagelijks taalgebruik en de
communicatieve redzaamheid
- De logopedist kiest voor de diagnosestelling testinstrumenten met een voldoende
COTAN-beoordeling. De gekozen instrumenten brengen in ieder geval de
taalaspecten in kaart waarmee het kind problemen lijkt te hebben
- De logopedist dient minimaal een test (onderdeel) voor het taalbegrip en een test
(onderdeel) voor de te taalproductie af te nemen
- De logopedist kiest voor multidisciplinaire diagnostiek bij kinderen vanaf 4 jaar,
wanneer er sprake is van een ernstige taalachterstand en/of er vermoedens zijn van
meervoudige problematiek
- De logopedist dient kinderen met TOS te behandelen om de taalvaardigheid en
communicatie te bevorderen. Het behandelplan is gericht op alle elementen van het
ICF (sterk)
- De logopedist kan de keuze voor een therapiemethode en vormen en daarmee
gepaard gaande behandeldoelen bepalen op basis van de handelingsgerichte
diagnostiek, de hulpvraag van ouder en kind en de eigen klinische expertise (zwak)
- De logopedist kan naast therapie gericht op taal en communicatieve vaardigheden,
tevens aandacht besteden aan het leren omgaan met de gevolgen van TOS (zwak)
- De logopedist dient de duur van de behandeling te bepalen op basis van de aard en
ernst van de TOS en op basis van de wensen en mogelijkheden van de ouders en het
kind en eventueel de omgeving (sterk)
, Taalproblemen uitgesplitst in 5 deelgebieden
A1 – spraakproductie
- Mondmotoriek
o Korte beschrijving
o Op dit moment wordt ervan uitgegaan dat mondmotoriek niet perse de basis
is voor verstaanbaar spreken, omdat de neurologische banen van spreken en
mondmotoriek vanaf ongeveer 2 jaar gescheiden lopen
- Spraak
o Beschrijving articulatie
o Eventueel fonologische analyse
o Dus zo mogelijk ook de aard van het spraakprobleem, uitspraak
meerlettergrepige woorden
- Verstaanbaarheid
o Beschrijving van mate van verstaanbaarheid
o Kost het moeite om duidelijk te spreken, wel verstaanbaar voor
bekenden/onbekenden, verstaanbaarheid bij praten buiten hier-en-nu,
vloeiendheid
- Stem
o Kan behandeldoel zijn als het de communicatie belemmerd. Bijvoorbeeld te
zacht spreken of continue hees zijn
A2 – auditieve verwerking
- Gehoor
o Testresultaten vanuit AC of DC of een observatie van het gehoor
- Auditieve verwerking in dagelijks functioneren en luisterhouding
o Snelheid van verwerken
o Ondanks goed begrip toch grote problemen, spraakverstaan in ruis, auditieve
aandacht, luisterhouding (gelaatgericht, aandacht voor de ander, rustig zitten)
- Auditieve vaardigheden
o CELF-FB
o CELF-BAV
o CELF-ZH
o CELF-CHT
o Eventueel beschrijven wat je tijdens de test ziet/observeert
(+werkgeheugenindex)
A3 – grammaticale kennisontwikkeling
Je kunt ook beschrijvingen toevoegen van verschillende onderdelen. Bij veel kinderen is er
verschil tussen wat ze in de test laten zien en wat ze in de spontane taal laten zien. Beschrijf
de verschillen en verklaar ze
- Zinsbegrip
- Zinsbouw
- Morfologie
A4 – lexicaal-semantische kennisontwikkeling
- Begrip
Onderwerpen:
- TOS (leerdoel 1, 2 en 3)
- Morfosyntaxis (leerdoel 1, 2 en 3)
- Fonologie (leerdoel 6)
- Logopedische tools (leerdoel 1, 2, 3 en 6) verweven door de stof
- ASS (leerdoel 1, 2 en 3)
- Transcriberen (leerdoel 4 en 5)
- Meertaligheid (leerdoel 1, 2 en 3)
- Verstandelijke beperking (leerdoel 1, 2 en 3)
- Geletterdheid (leerdoel 1, 2 en 3)
Leerdoelen:
1. De student interpreteert anamnese- en onderzoeksgegevens, formuleert een
passende diagnose/conclusie en geeft de cliënt advies op maat
2. De student stelt een behandelplan op, voert delen van het behandelplan uit en
evalueert het eigen handelen (met name LOVA4)
3. De student maakt een fonetische transcriptie met behulp van IPA
4. De student past kennis vanuit de articulatorische en akoestische fonetiek toe in
casuïstiek
5. De student voert een logopedisch onderzoek uit bij een kind met een fonologische
articulatiestoornis, formuleert een passende diagnose en stelt een behandelplan op
6. De student verantwoordt gemaakte keuzes in het logopedisch handelen vanuit de
literatuur, de perspectieven van de cliënt en de therapeut (met name LOVA4)
,TOS (leerdoel 1, 2 en 3)
Richtlijn logopedie bij TOS
Aanbeveling: de logopedist dient vast te stellen of wordt voldaan aan het inclusiecriterium
voor TOS. Dit doet zij door aan te tonen dat de taalvaardigheid van het kind achterblijft en
het kind hierdoor beperkt wordt in activiteiten in het dagelijks leven en er geen spontaan
herstel verwacht wordt. De exclusiecriteria (andere oorzaken voor aanwezige
taalproblemen) dient zij uit te sluiten.
Andere oorzaken kunnen zijn:
- Gehoorverlies
- Lage niet-verbale intelligentie
- Afwijkingen aan de spraakorganen
- Duidelijk aanwijsbare neurologische afwijkingen
- Contactstoornis
- Extreme deprivatie of andere ongunstige taalaanbodsituatie
Aanbevelingen
- De diagnose TOS kan worden gesteld bij kinderen vanaf 3 jaar. Tot de leeftijd van 3
jaar, of wanneer er andere redenen zijn om terughoudend te zijn met de diagnose,
spreken we van een vermoedelijke TOS
- De logopedist kan kinderen met TOS klasseren in twee subtypen: kinderen met een
taalproductiestoornis en een relatief goed begrip en kinderen met zowel een
taalproductie- als taalbegripsstoornis
- De logopedist dient, om een indicatie van de ernst te geven, taaltestscores te
combineren met een beoordeling van het dagelijks taalgebruik en de
communicatieve redzaamheid
- De logopedist kiest voor de diagnosestelling testinstrumenten met een voldoende
COTAN-beoordeling. De gekozen instrumenten brengen in ieder geval de
taalaspecten in kaart waarmee het kind problemen lijkt te hebben
- De logopedist dient minimaal een test (onderdeel) voor het taalbegrip en een test
(onderdeel) voor de te taalproductie af te nemen
- De logopedist kiest voor multidisciplinaire diagnostiek bij kinderen vanaf 4 jaar,
wanneer er sprake is van een ernstige taalachterstand en/of er vermoedens zijn van
meervoudige problematiek
- De logopedist dient kinderen met TOS te behandelen om de taalvaardigheid en
communicatie te bevorderen. Het behandelplan is gericht op alle elementen van het
ICF (sterk)
- De logopedist kan de keuze voor een therapiemethode en vormen en daarmee
gepaard gaande behandeldoelen bepalen op basis van de handelingsgerichte
diagnostiek, de hulpvraag van ouder en kind en de eigen klinische expertise (zwak)
- De logopedist kan naast therapie gericht op taal en communicatieve vaardigheden,
tevens aandacht besteden aan het leren omgaan met de gevolgen van TOS (zwak)
- De logopedist dient de duur van de behandeling te bepalen op basis van de aard en
ernst van de TOS en op basis van de wensen en mogelijkheden van de ouders en het
kind en eventueel de omgeving (sterk)
, Taalproblemen uitgesplitst in 5 deelgebieden
A1 – spraakproductie
- Mondmotoriek
o Korte beschrijving
o Op dit moment wordt ervan uitgegaan dat mondmotoriek niet perse de basis
is voor verstaanbaar spreken, omdat de neurologische banen van spreken en
mondmotoriek vanaf ongeveer 2 jaar gescheiden lopen
- Spraak
o Beschrijving articulatie
o Eventueel fonologische analyse
o Dus zo mogelijk ook de aard van het spraakprobleem, uitspraak
meerlettergrepige woorden
- Verstaanbaarheid
o Beschrijving van mate van verstaanbaarheid
o Kost het moeite om duidelijk te spreken, wel verstaanbaar voor
bekenden/onbekenden, verstaanbaarheid bij praten buiten hier-en-nu,
vloeiendheid
- Stem
o Kan behandeldoel zijn als het de communicatie belemmerd. Bijvoorbeeld te
zacht spreken of continue hees zijn
A2 – auditieve verwerking
- Gehoor
o Testresultaten vanuit AC of DC of een observatie van het gehoor
- Auditieve verwerking in dagelijks functioneren en luisterhouding
o Snelheid van verwerken
o Ondanks goed begrip toch grote problemen, spraakverstaan in ruis, auditieve
aandacht, luisterhouding (gelaatgericht, aandacht voor de ander, rustig zitten)
- Auditieve vaardigheden
o CELF-FB
o CELF-BAV
o CELF-ZH
o CELF-CHT
o Eventueel beschrijven wat je tijdens de test ziet/observeert
(+werkgeheugenindex)
A3 – grammaticale kennisontwikkeling
Je kunt ook beschrijvingen toevoegen van verschillende onderdelen. Bij veel kinderen is er
verschil tussen wat ze in de test laten zien en wat ze in de spontane taal laten zien. Beschrijf
de verschillen en verklaar ze
- Zinsbegrip
- Zinsbouw
- Morfologie
A4 – lexicaal-semantische kennisontwikkeling
- Begrip
