Ontwikkelingspsychologie
De inleiding
Levenslooppsychologie De wetenschappelijke studie naar de
patronen van groei, verandering en
stabiliteit die zich voordoen bij
toenemende leeftijd, dus van conceptie
tot dood.
Ontwikkelen Het veranderen van een
aanwezige structuur.
Continue verandering De ontwikkeling is geleidelijk aan en de
prestaties vloeien op een bepaald
niveau voort uit die van de vorige
niveaus.
Discontinue verandering Vindt plaats in aparte stappen of
stadia
Kritieke periode Is een specifieke periode in de
ontwikkeling waarin een bepaalde
gebeurtenis de grootste consequenties
heeft.
Gevoelige perioden Perioden waarin organismen
extra ontvankelijk zijn voor bepaalde
soorten stimuli in hun omgeving.
Nature Verwijst naar eigenschappen,
vermogens en capaciteiten geërfd van de
ouders.
Nurture Verwijst naar de omgevingsinvloeden
die bepalend zijn voor ons gedrag.
Multi-dimensioneel Ontwikkeling kan plaats hebben
op verschillende domeinen.
Multi-directioneel De ontwikkeling van je vaardigheden is
niet oneindig.
Plastisch Ontwikkeling is plastisch (kneedbaar of
veranderbaar) in elke
leeftijdsfase.
Cohort Een groep mensen die rond
dezelfde tijd op dezelfde plek geboren is.
,Normatieve gebeurtenissen Gebeurtenissen die zich voor de
meeste individuen binnen een
groep op dezelfde manier voltrekken.
Niet-normatieve gebeurtenissen Specifieke, atypische
gebeurtenissen die plaatsvinden in
het leven van een specifiek persoon op een
tijdstip dat zulke gebeurtenissen
de meeste andere mensen niet
overkomen.
Ontwikkelingsfase en -domein Kinderen ontwikkelen zich in
verschillende fasen en tijdens elk van
deze fasen ontwikkelt een kind zich weer
binnen verschillende
ontwikkelingsdomeinen. Diezelfde
ontwikkelingsdomeinen komen in elke fase
terug.
Lichamelijke ontwikkeling De lichamelijk groei die het kind
doormaakt.
Motorische ontwikkeling De ontwikkeling van de motoriek
of de bewegingen.
Tekenontwikkeling Deelaspect van de motorische
ontwikkeling en spelontwikkeling.
Perceptuele ontwikkeling De ontwikkeling van de zintuigen.
Seksuele ontwikkeling Leren kennen en verkennen van het
eigen lichaam en dat van andere
kinderen.
Sociaal-emotionele ontwikkeling Via contacten met anderen leert
een kind sociale en ook emotionele
vaardigheden.
Cognitieve ontwikkeling De ontwikkeling van het denken.
Taalontwikkeling Leren praten, leren van een taal om
zich op een betekenisvolle manier uit te
drukken in de communicatie met
anderen.
Morele ontwikkeling Wat is goed en kwaad en
waarom?
Spelontwikkeling Tijdens het spelen, leren kinderen.
, Persoonlijkheidsontwikkeling Elke mens ontwikkelt zich tot een
unieke persoon met een eigen
identiteit.
Horizontale samenhang De ontwikkelingsgebieden binnen
één leeftijdsfase staan in relatie tot
elkaar.
Verticale samenhang Over verschillende levensfasen is
er samenhang binnen één
ontwikkelingsdomein.
Psychodynamisch perspectief De psychoanalytische theorie van
Freud en de psychosociale theorie van
Erikson staan model voor het
psychodynamische perspectief.
Behavioristisch perspectief Gaat uit van stimulus en respons.
Cognitief perspectief Richt zich op de processen
waarmee mensen in staat zijn om de
wereld te kennen, te begrijpen en erover
na te denken.
Contextueel perspectief Benadrukt de onderlinge
verbanden tussen
ontwikkelingsgebieden en het belang van
culturele factoren bij de menselijke
ontwikkeling.
Evolutionair perspectief Schrijft gedrag toe aan de
genetische erfenis van onze voorouders.
De prenatale ontwikkeling
Zygote Bevruchte eicel.
Placenta of moederkoek Een ‘doorgeefluik’ tussen de
moeder en de foetus waardoor voeding en
zuurstof via de navelstreng wordt geleverd.
Vruchtzak Omgeeft het kind en is volledig gevuld
met vruchtwater.
Navelstreng Zorgt voor de verbinding tussen
de ongeboren baby en het lichaam van de
moeder, in het bijzonder de moederkoek.
Embryo De ingenestelde zygote.
Organogenese De ontwikkeling van de
orgaansystemen.
De inleiding
Levenslooppsychologie De wetenschappelijke studie naar de
patronen van groei, verandering en
stabiliteit die zich voordoen bij
toenemende leeftijd, dus van conceptie
tot dood.
Ontwikkelen Het veranderen van een
aanwezige structuur.
Continue verandering De ontwikkeling is geleidelijk aan en de
prestaties vloeien op een bepaald
niveau voort uit die van de vorige
niveaus.
Discontinue verandering Vindt plaats in aparte stappen of
stadia
Kritieke periode Is een specifieke periode in de
ontwikkeling waarin een bepaalde
gebeurtenis de grootste consequenties
heeft.
Gevoelige perioden Perioden waarin organismen
extra ontvankelijk zijn voor bepaalde
soorten stimuli in hun omgeving.
Nature Verwijst naar eigenschappen,
vermogens en capaciteiten geërfd van de
ouders.
Nurture Verwijst naar de omgevingsinvloeden
die bepalend zijn voor ons gedrag.
Multi-dimensioneel Ontwikkeling kan plaats hebben
op verschillende domeinen.
Multi-directioneel De ontwikkeling van je vaardigheden is
niet oneindig.
Plastisch Ontwikkeling is plastisch (kneedbaar of
veranderbaar) in elke
leeftijdsfase.
Cohort Een groep mensen die rond
dezelfde tijd op dezelfde plek geboren is.
,Normatieve gebeurtenissen Gebeurtenissen die zich voor de
meeste individuen binnen een
groep op dezelfde manier voltrekken.
Niet-normatieve gebeurtenissen Specifieke, atypische
gebeurtenissen die plaatsvinden in
het leven van een specifiek persoon op een
tijdstip dat zulke gebeurtenissen
de meeste andere mensen niet
overkomen.
Ontwikkelingsfase en -domein Kinderen ontwikkelen zich in
verschillende fasen en tijdens elk van
deze fasen ontwikkelt een kind zich weer
binnen verschillende
ontwikkelingsdomeinen. Diezelfde
ontwikkelingsdomeinen komen in elke fase
terug.
Lichamelijke ontwikkeling De lichamelijk groei die het kind
doormaakt.
Motorische ontwikkeling De ontwikkeling van de motoriek
of de bewegingen.
Tekenontwikkeling Deelaspect van de motorische
ontwikkeling en spelontwikkeling.
Perceptuele ontwikkeling De ontwikkeling van de zintuigen.
Seksuele ontwikkeling Leren kennen en verkennen van het
eigen lichaam en dat van andere
kinderen.
Sociaal-emotionele ontwikkeling Via contacten met anderen leert
een kind sociale en ook emotionele
vaardigheden.
Cognitieve ontwikkeling De ontwikkeling van het denken.
Taalontwikkeling Leren praten, leren van een taal om
zich op een betekenisvolle manier uit te
drukken in de communicatie met
anderen.
Morele ontwikkeling Wat is goed en kwaad en
waarom?
Spelontwikkeling Tijdens het spelen, leren kinderen.
, Persoonlijkheidsontwikkeling Elke mens ontwikkelt zich tot een
unieke persoon met een eigen
identiteit.
Horizontale samenhang De ontwikkelingsgebieden binnen
één leeftijdsfase staan in relatie tot
elkaar.
Verticale samenhang Over verschillende levensfasen is
er samenhang binnen één
ontwikkelingsdomein.
Psychodynamisch perspectief De psychoanalytische theorie van
Freud en de psychosociale theorie van
Erikson staan model voor het
psychodynamische perspectief.
Behavioristisch perspectief Gaat uit van stimulus en respons.
Cognitief perspectief Richt zich op de processen
waarmee mensen in staat zijn om de
wereld te kennen, te begrijpen en erover
na te denken.
Contextueel perspectief Benadrukt de onderlinge
verbanden tussen
ontwikkelingsgebieden en het belang van
culturele factoren bij de menselijke
ontwikkeling.
Evolutionair perspectief Schrijft gedrag toe aan de
genetische erfenis van onze voorouders.
De prenatale ontwikkeling
Zygote Bevruchte eicel.
Placenta of moederkoek Een ‘doorgeefluik’ tussen de
moeder en de foetus waardoor voeding en
zuurstof via de navelstreng wordt geleverd.
Vruchtzak Omgeeft het kind en is volledig gevuld
met vruchtwater.
Navelstreng Zorgt voor de verbinding tussen
de ongeboren baby en het lichaam van de
moeder, in het bijzonder de moederkoek.
Embryo De ingenestelde zygote.
Organogenese De ontwikkeling van de
orgaansystemen.
