ARCHITECTUURGESCHIEDENIS 1
2025-2026
INHOUD
1. Introductie .......................................................................................................................................................... 1
1.1 Prent vooraan op syllabus ............................................................................................................................ 1
1.1.1 Historiografisch vs architectonisch ........................................................................................................ 1
1.2 Enkele belangrijke boeken en namen ........................................................................................................... 2
1.3 Traject van de cursus .................................................................................................................................... 2
2. Renaissance in Firenze: Brunelleschi, Alberti ..................................................................................................... 3
2.1 Filippo Brunelleschi (1420-30) ...................................................................................................................... 3
2.1.1 De koepel vd Duomo van Firenze (1420) ............................................................................................... 3
2.1.2 Filippo Brunelleschi ................................................................................................................................ 3
2.1.3 Vooruitgang mogelijk? ........................................................................................................................... 4
2.1.4 Humanisten ........................................................................................................................................... 5
2.1.5 Handelstad ............................................................................................................................................. 5
2.1.6 Perspectief ............................................................................................................................................. 5
2.1.7 Oeuvre van Brunelleschi (jaren 1420-30) .............................................................................................. 6
1 Vondelingenhuis (1419) ........................................................................................................................... 6
2 San Lorenzo Kerk (1421) .......................................................................................................................... 6
3 Santo Spirito ............................................................................................................................................ 7
4 Pazzi-kapel (1442) .................................................................................................................................... 8
2.2 Leon Battista Alberti (jaren 1450-70) ........................................................................................................... 9
2.2.1 Malatesta ............................................................................................................................................... 9
2.2.2 Oeuvre van Alberti (jaren 1450-70) ....................................................................................................... 9
1 Kerk San Francesco (1450) ..................................................................................................................... 10
2.2.3 Giovanni Rucellai ................................................................................................................................. 10
2 Santa Maria Novella (1470) ................................................................................................................... 11
3 Palazzo Rucellai (1460) .......................................................................................................................... 11
4 Capella Rucellai (1460)........................................................................................................................... 11
5 San Sebastiano (1460) ........................................................................................................................... 12
6 Santa Andrea Kerk (1470) ...................................................................................................................... 12
3. De verspreiding van de renaissance: Urbino en Milaan ................................................................................... 14
3.1 Urbino (jaren 1440-80) ............................................................................................................................... 14
Margaux Brock | 1
,Margaux Brock | 2
, Architectuurgeschiedenis I: les 1
1. INTRODUCTIE
• De architectuurgeschiedenis bestaat uit:
o Getuigenissen v vroegere architecten/ bouwmeesters, hoe zij hun gebouwen contrueerden
→ De wijze waarop ze gebouwd zijn
o Het gaat over de veranderingen in ges omtrent de architectuur
• Verder bestuderen we:
○ De relatie v natuur tov architectuur doorheen jaren
○ Geschiedenis, zodat we architectuur kunnen ontw die start in heden naar de toekomst kan
kijken
→ want ges verandert in architectuur: architectuur bep vroeger mensen hun leven, het
stond in teken v God
○ Stijlgeschiedenis: van de middeleeuwen tot nu
• Je kan het verleden op 2 manieren beschouwen:
○ 1. Historische wetmatigheden (conservatief)
○ 2. Transformatie & vooruitgang: een utopisch beeld bereiken (progressief)
• Architectuur is niet neutraal, het heeft ook negatieve rol gespeeld
→ vb.: jaren 30 en nazi’s
→ We moeten ook oppassen met mythes, deze verschijnen soms in ges
1.1 PRENT VOORAAN OP SYLLABUS
• Toont belang architectuur (gebouw: Bernini)
o Zuilen = steunpilaren vd architectuur (dragende kwaliteit)
o Mensen: zonder mensen, gn architectuur & dus ook gn
geschiedenis hieromtrent
→ Architect zorgt voor interactie tss men en architectuur
→ Gebouwen zijn er dankzij de mens en voor de mens
o Ambiguïteit: architectuur die eig gn (dragende) functie heeft,
behalve symbolisch te zijn (voor Rooms-Katholieke Kerk)
• Waar heeft architectuurges mee te maken?
= de geschiedenis ve omhulsel
o Interdisciplinariet: interactie tss architectuur & sml
o Complexiteit: taal & symbolen vh gebouw, weerspiegeling vd
mtsch ges
1.1.1 HISTORIOGRAFISCH VS AR CHITECTONISCH
• Wrm onderwijst men architectuurges?
= geschiedenis tov toekomst
o Verschillen tss beide projecten: historiografisch
(links) & architectonisch (rechts)
→ verwarren v beiden zorgt voor slechte
architectuur
▪ 1. Historiografie
= start vh heden, kijkt naar verleden
→ kijkt met ogen v heden
→ voornamelijk visueel te werk
→ analytisch
▪ 2. Architectonisch
= start vh heden, kijkt naar toekomst
→ architectuur is utopisch en projecteert de toekomst
Margaux Brock | 1
2025-2026
INHOUD
1. Introductie .......................................................................................................................................................... 1
1.1 Prent vooraan op syllabus ............................................................................................................................ 1
1.1.1 Historiografisch vs architectonisch ........................................................................................................ 1
1.2 Enkele belangrijke boeken en namen ........................................................................................................... 2
1.3 Traject van de cursus .................................................................................................................................... 2
2. Renaissance in Firenze: Brunelleschi, Alberti ..................................................................................................... 3
2.1 Filippo Brunelleschi (1420-30) ...................................................................................................................... 3
2.1.1 De koepel vd Duomo van Firenze (1420) ............................................................................................... 3
2.1.2 Filippo Brunelleschi ................................................................................................................................ 3
2.1.3 Vooruitgang mogelijk? ........................................................................................................................... 4
2.1.4 Humanisten ........................................................................................................................................... 5
2.1.5 Handelstad ............................................................................................................................................. 5
2.1.6 Perspectief ............................................................................................................................................. 5
2.1.7 Oeuvre van Brunelleschi (jaren 1420-30) .............................................................................................. 6
1 Vondelingenhuis (1419) ........................................................................................................................... 6
2 San Lorenzo Kerk (1421) .......................................................................................................................... 6
3 Santo Spirito ............................................................................................................................................ 7
4 Pazzi-kapel (1442) .................................................................................................................................... 8
2.2 Leon Battista Alberti (jaren 1450-70) ........................................................................................................... 9
2.2.1 Malatesta ............................................................................................................................................... 9
2.2.2 Oeuvre van Alberti (jaren 1450-70) ....................................................................................................... 9
1 Kerk San Francesco (1450) ..................................................................................................................... 10
2.2.3 Giovanni Rucellai ................................................................................................................................. 10
2 Santa Maria Novella (1470) ................................................................................................................... 11
3 Palazzo Rucellai (1460) .......................................................................................................................... 11
4 Capella Rucellai (1460)........................................................................................................................... 11
5 San Sebastiano (1460) ........................................................................................................................... 12
6 Santa Andrea Kerk (1470) ...................................................................................................................... 12
3. De verspreiding van de renaissance: Urbino en Milaan ................................................................................... 14
3.1 Urbino (jaren 1440-80) ............................................................................................................................... 14
Margaux Brock | 1
,Margaux Brock | 2
, Architectuurgeschiedenis I: les 1
1. INTRODUCTIE
• De architectuurgeschiedenis bestaat uit:
o Getuigenissen v vroegere architecten/ bouwmeesters, hoe zij hun gebouwen contrueerden
→ De wijze waarop ze gebouwd zijn
o Het gaat over de veranderingen in ges omtrent de architectuur
• Verder bestuderen we:
○ De relatie v natuur tov architectuur doorheen jaren
○ Geschiedenis, zodat we architectuur kunnen ontw die start in heden naar de toekomst kan
kijken
→ want ges verandert in architectuur: architectuur bep vroeger mensen hun leven, het
stond in teken v God
○ Stijlgeschiedenis: van de middeleeuwen tot nu
• Je kan het verleden op 2 manieren beschouwen:
○ 1. Historische wetmatigheden (conservatief)
○ 2. Transformatie & vooruitgang: een utopisch beeld bereiken (progressief)
• Architectuur is niet neutraal, het heeft ook negatieve rol gespeeld
→ vb.: jaren 30 en nazi’s
→ We moeten ook oppassen met mythes, deze verschijnen soms in ges
1.1 PRENT VOORAAN OP SYLLABUS
• Toont belang architectuur (gebouw: Bernini)
o Zuilen = steunpilaren vd architectuur (dragende kwaliteit)
o Mensen: zonder mensen, gn architectuur & dus ook gn
geschiedenis hieromtrent
→ Architect zorgt voor interactie tss men en architectuur
→ Gebouwen zijn er dankzij de mens en voor de mens
o Ambiguïteit: architectuur die eig gn (dragende) functie heeft,
behalve symbolisch te zijn (voor Rooms-Katholieke Kerk)
• Waar heeft architectuurges mee te maken?
= de geschiedenis ve omhulsel
o Interdisciplinariet: interactie tss architectuur & sml
o Complexiteit: taal & symbolen vh gebouw, weerspiegeling vd
mtsch ges
1.1.1 HISTORIOGRAFISCH VS AR CHITECTONISCH
• Wrm onderwijst men architectuurges?
= geschiedenis tov toekomst
o Verschillen tss beide projecten: historiografisch
(links) & architectonisch (rechts)
→ verwarren v beiden zorgt voor slechte
architectuur
▪ 1. Historiografie
= start vh heden, kijkt naar verleden
→ kijkt met ogen v heden
→ voornamelijk visueel te werk
→ analytisch
▪ 2. Architectonisch
= start vh heden, kijkt naar toekomst
→ architectuur is utopisch en projecteert de toekomst
Margaux Brock | 1
