ZSO: Farmacologie en anticonceptie
De student:
• Kan hormonale regulatie van de menstruele cyclus van de vrouw uitleggen.
• Kan de verschillende vormen van hormonale anticonceptiva en de toedieningswijze
uitleggen.
• Kan de verschillen tussen de 4 ´generaties` van orale anticonceptiepillen met betrekking tot
samenstelling, indicaties en bijwerkingen beschrijven.
• Kan uitleggen hoe de exogene toediening van oestrogenen en progestagenen kan leiden
tot anticonceptie en hoe de ovulatie onder invloed staat van diezelfde 2 hormonen.
De vwo-stof over de menstruele cyclus wordt bekend verondersteld. Zorg ervoor dat je die
beheerst. Wil je deze stof nog een keer bekijken en/of bestuderen dan kan dat. De vwo-
biologieboeken zijn te vinden in de bibliotheek.
1. Lees de samenvatting van de NHG standaard anticonceptie. Maak een overzicht van de
meest voorkomende (3) vormen van anticonceptie.
- Hormonale anticonceptiva: combinatie preparaten (pil, vaginal ring/Nuvaring en
transdermale pleister) en progestageen preparaten (pil, prikpil, implantatiestaafje,
hormoonspiraal)
- koperspiraal
- sterilisatie
2. Bestudeer Waller hoofdstuk 45, pp.511-516 4e editie (tot Beneficial and unwanted effects
of contraceptive steroids) of pp. 513-517 5e editie of 513-517 5e editie (tot unwanted effects
of contraceptive seks steroids) en gebruik eventueel het farmacotherapeutisch kompas voor
het opzoeken van relevante details.
3. Gebruik eventueel het farmacotherapeutisch kompas voor het opzoeken van relevante
details.
Beantwoord vervolgens de volgende opdrachten/ vragen:
3.1 Beschrijf de menstruele cyclus en beschrijf 4 effecten van het anticonceptief effect van
exogeen toegediend progestageen op de vruchtbaarheid en leg uit waarom dit de kans op
zwangerschap vermindert. Zie video juf danielle en bladzijde 67 compendium
geneeskunde deel 2. De effecten van het anticonceptief effect van exogeen
toegediend progestageen op de vruchtbaarheid:
Anticonceptief effect:
1. Onderdrukken LH piek
2. Onderdrukken FSH piek
3. Onderdrukken motiliteit eileider
4. Verdikking baarmoederhalsslijm
5. Verstoring van de ontwikkeling van het baarmoederslijmvlies
Fysiologisch effect:
1. Voorkomen van ovulatie
2. Remming follikelrijping
3. Verandert transport eicel en sperma
4. Verminderde penetratie van sperma
De student:
• Kan hormonale regulatie van de menstruele cyclus van de vrouw uitleggen.
• Kan de verschillende vormen van hormonale anticonceptiva en de toedieningswijze
uitleggen.
• Kan de verschillen tussen de 4 ´generaties` van orale anticonceptiepillen met betrekking tot
samenstelling, indicaties en bijwerkingen beschrijven.
• Kan uitleggen hoe de exogene toediening van oestrogenen en progestagenen kan leiden
tot anticonceptie en hoe de ovulatie onder invloed staat van diezelfde 2 hormonen.
De vwo-stof over de menstruele cyclus wordt bekend verondersteld. Zorg ervoor dat je die
beheerst. Wil je deze stof nog een keer bekijken en/of bestuderen dan kan dat. De vwo-
biologieboeken zijn te vinden in de bibliotheek.
1. Lees de samenvatting van de NHG standaard anticonceptie. Maak een overzicht van de
meest voorkomende (3) vormen van anticonceptie.
- Hormonale anticonceptiva: combinatie preparaten (pil, vaginal ring/Nuvaring en
transdermale pleister) en progestageen preparaten (pil, prikpil, implantatiestaafje,
hormoonspiraal)
- koperspiraal
- sterilisatie
2. Bestudeer Waller hoofdstuk 45, pp.511-516 4e editie (tot Beneficial and unwanted effects
of contraceptive steroids) of pp. 513-517 5e editie of 513-517 5e editie (tot unwanted effects
of contraceptive seks steroids) en gebruik eventueel het farmacotherapeutisch kompas voor
het opzoeken van relevante details.
3. Gebruik eventueel het farmacotherapeutisch kompas voor het opzoeken van relevante
details.
Beantwoord vervolgens de volgende opdrachten/ vragen:
3.1 Beschrijf de menstruele cyclus en beschrijf 4 effecten van het anticonceptief effect van
exogeen toegediend progestageen op de vruchtbaarheid en leg uit waarom dit de kans op
zwangerschap vermindert. Zie video juf danielle en bladzijde 67 compendium
geneeskunde deel 2. De effecten van het anticonceptief effect van exogeen
toegediend progestageen op de vruchtbaarheid:
Anticonceptief effect:
1. Onderdrukken LH piek
2. Onderdrukken FSH piek
3. Onderdrukken motiliteit eileider
4. Verdikking baarmoederhalsslijm
5. Verstoring van de ontwikkeling van het baarmoederslijmvlies
Fysiologisch effect:
1. Voorkomen van ovulatie
2. Remming follikelrijping
3. Verandert transport eicel en sperma
4. Verminderde penetratie van sperma
