ZSO: Eicelrijping en spermatogenese
Achtergrond:
Een pasgeboren meisje heeft ongeveer 2 miljoen eicellen, dan zijn er al 6 miljoen
afgestorven. Rond de puberteit zijn er nog een half miljoen over totdat de voorraad compleet
is afgestorven en de menopauze intreed.
De ovulatie en de sperma productie begint bij vrouw resp. de man in de puberteit. De
hypothalame-hypofysaire-gonadale (ovarium/testis) as van beiden “ontwaakt”. Bij de vrouw
ontstaat een menstruele cyclus, bij de man start de spermatogenese.
De student:
• Weet hoe de normale menstruele cyclus verloopt.
• Kan de functies van de hypothalame hypofysaire gonadale as benoemen, zowel bij de
vrouw (de functie van de hypothalamus, de hypofyse, het ovarium (oocyt, granulosacellen,
thecacellen), de uterus (endometrium, cervix) als bij de man (hypothalamus, hypofyse, testis
(leydig cellen, sertoli cellen, spermacellen).
Zelfcontrole:
- Indien een vrouw een speculum onderzoek ondergaat ten tijde van haar ovulatie, wat
verwacht u te zien aan de cervix?
Je ziet een uitloper van helder cervix slijm. Dit is het gevolg van
aanhoudend oestrogeen effect.
Bij een PCOS patiënt (=syndroom door teveel aan androgenen of
mannelijke hormonen → onregelmatige of geen eisprong) is er sprake
van anovulatie, na de ovulatie wordt het cervix slijm wit en
ondoordringbaar voor spermacellen.
- Indien een vrouw een bloed onderzoek ondergaat waarbij het FSH, LH, E2 en progesteron
wordt bepaald, wat verwacht u dan van de uitslagen 1) ten tijde van de menstruatie 2) ten
tijde van de ovulatie 3) enkele dagen na de ovulatie.
Tijdens de menstruatie: FSH laag en begint langzaam te stijgen, E2 laag, LH laag en
progesteron niet meetbaar.
Tijdens de ovulatie: FSH en LH surge (=piek of uitstoot van hormonen), E2 hoog en
progesteron klein beetje gestegen.
Enkele dagen na de ovulatie: FSH en LH laag, oestrogeen gemiddeld en progesteron
hoog.
- Een man laat een sperma analyse doen en blijkt een gestoorde spermatogenese te
hebben, dat wil zeggen er zitten heel weinig zaadcellen in het ejaculaat. Bij bloedonderzoek
vindt u een hele lage FSH en LH en een opvallend hoog testosteron, wat is hier aan de hand
?
Deze man gebruikt anabole steroïden (=chemisch variant van het mannelijke
geslachtshormoon testosteron).
Achtergrond:
Een pasgeboren meisje heeft ongeveer 2 miljoen eicellen, dan zijn er al 6 miljoen
afgestorven. Rond de puberteit zijn er nog een half miljoen over totdat de voorraad compleet
is afgestorven en de menopauze intreed.
De ovulatie en de sperma productie begint bij vrouw resp. de man in de puberteit. De
hypothalame-hypofysaire-gonadale (ovarium/testis) as van beiden “ontwaakt”. Bij de vrouw
ontstaat een menstruele cyclus, bij de man start de spermatogenese.
De student:
• Weet hoe de normale menstruele cyclus verloopt.
• Kan de functies van de hypothalame hypofysaire gonadale as benoemen, zowel bij de
vrouw (de functie van de hypothalamus, de hypofyse, het ovarium (oocyt, granulosacellen,
thecacellen), de uterus (endometrium, cervix) als bij de man (hypothalamus, hypofyse, testis
(leydig cellen, sertoli cellen, spermacellen).
Zelfcontrole:
- Indien een vrouw een speculum onderzoek ondergaat ten tijde van haar ovulatie, wat
verwacht u te zien aan de cervix?
Je ziet een uitloper van helder cervix slijm. Dit is het gevolg van
aanhoudend oestrogeen effect.
Bij een PCOS patiënt (=syndroom door teveel aan androgenen of
mannelijke hormonen → onregelmatige of geen eisprong) is er sprake
van anovulatie, na de ovulatie wordt het cervix slijm wit en
ondoordringbaar voor spermacellen.
- Indien een vrouw een bloed onderzoek ondergaat waarbij het FSH, LH, E2 en progesteron
wordt bepaald, wat verwacht u dan van de uitslagen 1) ten tijde van de menstruatie 2) ten
tijde van de ovulatie 3) enkele dagen na de ovulatie.
Tijdens de menstruatie: FSH laag en begint langzaam te stijgen, E2 laag, LH laag en
progesteron niet meetbaar.
Tijdens de ovulatie: FSH en LH surge (=piek of uitstoot van hormonen), E2 hoog en
progesteron klein beetje gestegen.
Enkele dagen na de ovulatie: FSH en LH laag, oestrogeen gemiddeld en progesteron
hoog.
- Een man laat een sperma analyse doen en blijkt een gestoorde spermatogenese te
hebben, dat wil zeggen er zitten heel weinig zaadcellen in het ejaculaat. Bij bloedonderzoek
vindt u een hele lage FSH en LH en een opvallend hoog testosteron, wat is hier aan de hand
?
Deze man gebruikt anabole steroïden (=chemisch variant van het mannelijke
geslachtshormoon testosteron).
