INLEIDING TOT DE CURSUS
(1) INLEIDING: VEILIGHEIDSZORG IN EEN WERELD IN BEWEGING
VEILIGHEIDSZORG: NIET ENKEL ZAAK VAN DE OVERHEID
Bank gecontacteerd omdat er 50 euro verdwenen is van de rekening
Betwistingsdossier ingevuld > bedrag wordt terug overgeschreven
o Geen enkele afhandeling geweest met de politie
Is op een snelle efficiente manier afgehandeld geweest met de bank
Komen niet te weten wie de persoon is die zich met die handel bezighield
Zitten met een systeem dat heel klantgeoriënteerd is
o Kenmerk van Shearing & Stenning: werkt op basis van “loss-prevention” waarbij belang van
de client centraal staat maar vragen van publieke orde op de achtergrond verdwijnen
(2) WAAROM AANDACHT VOOR PRIVATE VEILIGHEIDSZORG?
Als we kijken naar veiligheid > niet langer een vraag die enkel de publieke sector bezighoudt maar ook
de private sector
Tekst reader: Shearing, C.D. & Stenning, P.C. (1983). Private security: implications for social control.
Social Problems, 30(5), 493-506.
Klassiek artikel uit de criminologische literatuur over private veiligheidszorg waarin Shearing &
Stenning zich gaan buigen over implicaties over de opmars van de private veiligheidszorg
o Bij dit artikel gaan ze zich buigen over ontwikkelingen in noord-Amerika
Beschrijving en analyse van ontwikkelingen in Noord-Amerika sinds 1960
Wat stellen ze vast?
o Snelle aangroei van private veiligheidszorg in Noord-Amerika sinds 1960
3 vragen die in de reader worden behandeld:
o Wat betekent dit voor sociale controle?
o Waarom de opmars van de private veiligheidssector?
o Welke kenmerken vertoont de private veiligheidssector?
Private veiligheidszorg is in zekere zin van alle tijden, maar toch:
o Het is niet zo dat het iets was dat niet bestond voor de jaren 60 > heeft diepe wortels
o Wat is er dan nieuw?
Gaat over de wijze waarop het verwezen is geworden met het publieke domein
Er is ook een groei van die private veiligheidszorg empirisch vastgesteld
OMVANG EN GROEI VAN DE PRIVATE VEILIGHEIDSZORG IN NOORD-AMERIKA
Empirische groei zien we terugkeren in deze tabel
Onderscheid tussen in-house en contract
o In-house: gaat over veiligheidssdiensten die door het bedrijf zelf worden georganiseerd
Een beveiligingsdienst die een organisatie zelf inricht
Bv als B-post beslist om eigen veiligheidsdienst in te richten > in-house
o Contract: er zijn veiligheidsbedrijven die hun diensten aanbieden aan dergerlijke spelers
Bedrijven gaan contract aangaan om de veiligheid te verzekeren & bewakingstaken
uit te voeren voor dat bedrijf
, Politie in USA
o 1960: 258 duizend politie mensen
o 1970: 390 duizend
o 1975: 411 duizend
We zien dus een groei van het politie-apparaat (zowel in USA als in Canada)
In house-security
o 1960: 192 duizend politie mensen
o 1970: 220 duizend
o 1975: 260 duizend
Stijging maar niet zo uitgesproken als bij de politie
Contract
o 1960: 30 duizend politie mensen
o 1970: 61 duizend
o 1975: 175 duizend
Heel grote groei bij USA en Amerika
Dus zowel groei bij politie (publieke sector) als in private systeem (maar vooral bij contract, minder bij
in-house > wijst op de marktwerking: bedrijven die hun diensten in toenemende mate gaan aanbieden
op een markt in de VS en Canada)
Totale cijfers: in-house en contract opgeteld
o 1960: 222 duizend private sector en 258 duizend publieke sector (politie)
o 1975: 435 duizend private sector en 411 duizend publieke sector (politie)
Private security sector is groter dan de publieke sector
Zien zowel publiek als privaat aangroeien maar privaat groeit sterker aan
Dit is de eerste belangrijke vaststelling: private sector is groter dan publieke sector
Tweede vaststelling: contract sector maakt exponentiële groei mee
Dit is wat zij noemen de ‘pervasiveness’ (vorig citaat pp)
BESLUIT
Als ze hun artikel schrijven begin jaren 80, zal het wellicht zo zijn dat de private sector de publieke
sector overtroeft
Snelle groei vanaf de jaren 60 is belangrijk
Het herstructureren van onze instellingen om orde te handhaven: een erosie van de private sector van
het vermeende monopolie van de overheid
“unobtrusive”: het is onopvallend
,WAAROM DE OPMARS?
Hypothese die ze lanceren: stellen dat er een groei is van nieuwe ruimtes die ze noemen ‘mass private
property’: grootschalige private eigendommen (groei van shoppingcentra, residentiële wijken, grote
kantoorcomplexen, recreatiedomeinen, pretparken, industriële complexen, universiteitscampussen,.. )
o Gaat in op hoe orde tot stand komt in Disneyland
Waarom belangrijk? Is zo een mass private property
Als je dit als consument betreedt, moet je je ook onderwerpen aan die disney-orde
o ‘With the growth of mass private property, private security has been steadily encroaching
upon the traditional beat of the public police. In so doing, it has brought areas of public life
that were formerly under state control under the control of private corporations’ (Shearing &
Stenning 1983: 497)
Grote ruimtes waar de ordehandhaving gebeurt door dergerlijke private
ondernemingen
o We komen hier nog op terug tijdens het volgende college wanneer we verklaringen voor de
opmars van de private veiligheidszorg - waaronder de invloedrijke ‘mass private property’ –
these van Shearing en Stenning - bespreken
KENMERKEN VAN PRIVATE VEILIGHEIDSZORG VOLGENS SHEARING EN STENNING
(1) Non-specialized character
o Veiligheidsfuncties liggen ingebed in andere functies, worden geïntegreerd in ruimere
processen: het is vaak geïntegreerd in andere functies
o Betekent dat mensen die actief zijn in mass private properties, ook veiligheidsfuncties gaan
opnemen zonder dat het echt zichtbaar is
Als bv een verkoper je bedient, heeft die niet enkel die rol vervult maar ook de rol
van degene die u in de gaten houdt en ervoor zorgt dat u geen diefstal pleegt
(2) Client-defined mandate
o Particuliere belangen staan voorop > de klant staat voorop
Bedrijf zal een dienstverlening doen in functie van de klant
o ‘Policing for profit’
Men doet het voor de klant; de klant is koning
o Instrumenteel
Gaat niet over het publieke strafrecht dat in het geding is, maar over de klant
o ‘victim-controlled policing’
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat een klant geen slachtoffer is van diefstal of andere
zaken
(3) The character of sanctions
o Vooral economisch van aard (bv toegang tot private eigendom ontzeggen; diensten weigeren
voor degene die de regels niet volgen)
WAT MET VERHOUDING PRIVAAT/PUBLIEK?
Naar buitenwereld toe: indruk wordt gewekt van een ‘junior partner’ verhouding
o Idee verwijst naar aantal ideeën die begin jaren 70 worden geïntroduceerd door een aantal
onderzoekers op vlak van de private veiligheidszorg
o Gaat over Kakalik en Wildhorn: reeks studies over de opmars van de private veiligheidssector
in amerika
, Moet je begrijpen in termen van een junior partner: betekent dat de private
veiligheidsactoren een ondersteunende rol krijgen ten overstaan van de publieke
veiligheidsactoren (junior = kleine broer)
Shearing & Stenning hebben echter hun twijfels bij de ‘junior partner’ theorie, want in werkelijkheid:
o Private sector houdt zich niet enkel bezig met relatief kleine inbreuken
Is niet zo dat die enkel ondersteunende taken of van kleine vormen van
wangedrag/criminaliteit gaat behandelen en dat de politie zich vooral gaat bezig
houden met de ernstige vormen van criminaliteit
o De activiteiten van de private sector worden niet gestuurd door publieke diensten (eerder
andersom)
Lijkt alsof de openbare diensten, de publieke veiligheidsdiensten de private actoren
gaan aansturen maar is vaak andersom; ze gaan vaak zaken autonoom afhandelen
en vervolgens gaan beslissen welke conflicten ze gaan aangeven bij publieke
actoren
o Private sector is allesbehalve ‘junior’ wanneer het gaat over beschikbare middelen
Vaak zal de private sector over meer materiaal beschikken om bepaalde vormen
van criminaliteit of ordehandhaving tot stand te brengen
Dus eerder een samenwerkingsverband (in plaats van Junior verband) gebaseerd op de uitwisseling
van informatie en diensten, gefaciliteerd door:
o Overstap publieke naar private sector
o ‘Old boys network’
(3) ENKELE RECENTE CIJFERGEGEVENS OVER PRIVATE VEILIGHEIDSZORG
Tekst reader: Ponsaers, P. (2015). De opkomst van de private veiligheidssector in België? Panopticon,
36(5), 480-488.
BELGIË IN EUROPA
Gaat over de verhouding tussen publiek
(donker) en privaat (licht)
34 landen in 2011 (52%publiek en 48% privaat
Europees gemiddelde)
Zien dat in Roemenie bv de private politie veel
groter is dan publieke - andere uiterste zien
we Bosnië
België staat dichtbij Bosnië: meer stevige
verhouding van publieke tov private politie
(gaat over proportie, geen absolute aantallen)
Gaat over het aantal inwoners per publieke
politieambtenaar per privaat personeelslid in
absolute aantallen
Gaat over het veiligheidslid: hoeveel burgers
dient die?
Zegt wel iets over de absolute aantallen
Roemenië: 1 per 1050 inwoners (publiek) en
201 per 1050 (privaat) > private
veiligheidssector veel sterker aanwezig
Europees gemiddelde: 1/356 (publiek) en
1/290 (privaat)
(1) INLEIDING: VEILIGHEIDSZORG IN EEN WERELD IN BEWEGING
VEILIGHEIDSZORG: NIET ENKEL ZAAK VAN DE OVERHEID
Bank gecontacteerd omdat er 50 euro verdwenen is van de rekening
Betwistingsdossier ingevuld > bedrag wordt terug overgeschreven
o Geen enkele afhandeling geweest met de politie
Is op een snelle efficiente manier afgehandeld geweest met de bank
Komen niet te weten wie de persoon is die zich met die handel bezighield
Zitten met een systeem dat heel klantgeoriënteerd is
o Kenmerk van Shearing & Stenning: werkt op basis van “loss-prevention” waarbij belang van
de client centraal staat maar vragen van publieke orde op de achtergrond verdwijnen
(2) WAAROM AANDACHT VOOR PRIVATE VEILIGHEIDSZORG?
Als we kijken naar veiligheid > niet langer een vraag die enkel de publieke sector bezighoudt maar ook
de private sector
Tekst reader: Shearing, C.D. & Stenning, P.C. (1983). Private security: implications for social control.
Social Problems, 30(5), 493-506.
Klassiek artikel uit de criminologische literatuur over private veiligheidszorg waarin Shearing &
Stenning zich gaan buigen over implicaties over de opmars van de private veiligheidszorg
o Bij dit artikel gaan ze zich buigen over ontwikkelingen in noord-Amerika
Beschrijving en analyse van ontwikkelingen in Noord-Amerika sinds 1960
Wat stellen ze vast?
o Snelle aangroei van private veiligheidszorg in Noord-Amerika sinds 1960
3 vragen die in de reader worden behandeld:
o Wat betekent dit voor sociale controle?
o Waarom de opmars van de private veiligheidssector?
o Welke kenmerken vertoont de private veiligheidssector?
Private veiligheidszorg is in zekere zin van alle tijden, maar toch:
o Het is niet zo dat het iets was dat niet bestond voor de jaren 60 > heeft diepe wortels
o Wat is er dan nieuw?
Gaat over de wijze waarop het verwezen is geworden met het publieke domein
Er is ook een groei van die private veiligheidszorg empirisch vastgesteld
OMVANG EN GROEI VAN DE PRIVATE VEILIGHEIDSZORG IN NOORD-AMERIKA
Empirische groei zien we terugkeren in deze tabel
Onderscheid tussen in-house en contract
o In-house: gaat over veiligheidssdiensten die door het bedrijf zelf worden georganiseerd
Een beveiligingsdienst die een organisatie zelf inricht
Bv als B-post beslist om eigen veiligheidsdienst in te richten > in-house
o Contract: er zijn veiligheidsbedrijven die hun diensten aanbieden aan dergerlijke spelers
Bedrijven gaan contract aangaan om de veiligheid te verzekeren & bewakingstaken
uit te voeren voor dat bedrijf
, Politie in USA
o 1960: 258 duizend politie mensen
o 1970: 390 duizend
o 1975: 411 duizend
We zien dus een groei van het politie-apparaat (zowel in USA als in Canada)
In house-security
o 1960: 192 duizend politie mensen
o 1970: 220 duizend
o 1975: 260 duizend
Stijging maar niet zo uitgesproken als bij de politie
Contract
o 1960: 30 duizend politie mensen
o 1970: 61 duizend
o 1975: 175 duizend
Heel grote groei bij USA en Amerika
Dus zowel groei bij politie (publieke sector) als in private systeem (maar vooral bij contract, minder bij
in-house > wijst op de marktwerking: bedrijven die hun diensten in toenemende mate gaan aanbieden
op een markt in de VS en Canada)
Totale cijfers: in-house en contract opgeteld
o 1960: 222 duizend private sector en 258 duizend publieke sector (politie)
o 1975: 435 duizend private sector en 411 duizend publieke sector (politie)
Private security sector is groter dan de publieke sector
Zien zowel publiek als privaat aangroeien maar privaat groeit sterker aan
Dit is de eerste belangrijke vaststelling: private sector is groter dan publieke sector
Tweede vaststelling: contract sector maakt exponentiële groei mee
Dit is wat zij noemen de ‘pervasiveness’ (vorig citaat pp)
BESLUIT
Als ze hun artikel schrijven begin jaren 80, zal het wellicht zo zijn dat de private sector de publieke
sector overtroeft
Snelle groei vanaf de jaren 60 is belangrijk
Het herstructureren van onze instellingen om orde te handhaven: een erosie van de private sector van
het vermeende monopolie van de overheid
“unobtrusive”: het is onopvallend
,WAAROM DE OPMARS?
Hypothese die ze lanceren: stellen dat er een groei is van nieuwe ruimtes die ze noemen ‘mass private
property’: grootschalige private eigendommen (groei van shoppingcentra, residentiële wijken, grote
kantoorcomplexen, recreatiedomeinen, pretparken, industriële complexen, universiteitscampussen,.. )
o Gaat in op hoe orde tot stand komt in Disneyland
Waarom belangrijk? Is zo een mass private property
Als je dit als consument betreedt, moet je je ook onderwerpen aan die disney-orde
o ‘With the growth of mass private property, private security has been steadily encroaching
upon the traditional beat of the public police. In so doing, it has brought areas of public life
that were formerly under state control under the control of private corporations’ (Shearing &
Stenning 1983: 497)
Grote ruimtes waar de ordehandhaving gebeurt door dergerlijke private
ondernemingen
o We komen hier nog op terug tijdens het volgende college wanneer we verklaringen voor de
opmars van de private veiligheidszorg - waaronder de invloedrijke ‘mass private property’ –
these van Shearing en Stenning - bespreken
KENMERKEN VAN PRIVATE VEILIGHEIDSZORG VOLGENS SHEARING EN STENNING
(1) Non-specialized character
o Veiligheidsfuncties liggen ingebed in andere functies, worden geïntegreerd in ruimere
processen: het is vaak geïntegreerd in andere functies
o Betekent dat mensen die actief zijn in mass private properties, ook veiligheidsfuncties gaan
opnemen zonder dat het echt zichtbaar is
Als bv een verkoper je bedient, heeft die niet enkel die rol vervult maar ook de rol
van degene die u in de gaten houdt en ervoor zorgt dat u geen diefstal pleegt
(2) Client-defined mandate
o Particuliere belangen staan voorop > de klant staat voorop
Bedrijf zal een dienstverlening doen in functie van de klant
o ‘Policing for profit’
Men doet het voor de klant; de klant is koning
o Instrumenteel
Gaat niet over het publieke strafrecht dat in het geding is, maar over de klant
o ‘victim-controlled policing’
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat een klant geen slachtoffer is van diefstal of andere
zaken
(3) The character of sanctions
o Vooral economisch van aard (bv toegang tot private eigendom ontzeggen; diensten weigeren
voor degene die de regels niet volgen)
WAT MET VERHOUDING PRIVAAT/PUBLIEK?
Naar buitenwereld toe: indruk wordt gewekt van een ‘junior partner’ verhouding
o Idee verwijst naar aantal ideeën die begin jaren 70 worden geïntroduceerd door een aantal
onderzoekers op vlak van de private veiligheidszorg
o Gaat over Kakalik en Wildhorn: reeks studies over de opmars van de private veiligheidssector
in amerika
, Moet je begrijpen in termen van een junior partner: betekent dat de private
veiligheidsactoren een ondersteunende rol krijgen ten overstaan van de publieke
veiligheidsactoren (junior = kleine broer)
Shearing & Stenning hebben echter hun twijfels bij de ‘junior partner’ theorie, want in werkelijkheid:
o Private sector houdt zich niet enkel bezig met relatief kleine inbreuken
Is niet zo dat die enkel ondersteunende taken of van kleine vormen van
wangedrag/criminaliteit gaat behandelen en dat de politie zich vooral gaat bezig
houden met de ernstige vormen van criminaliteit
o De activiteiten van de private sector worden niet gestuurd door publieke diensten (eerder
andersom)
Lijkt alsof de openbare diensten, de publieke veiligheidsdiensten de private actoren
gaan aansturen maar is vaak andersom; ze gaan vaak zaken autonoom afhandelen
en vervolgens gaan beslissen welke conflicten ze gaan aangeven bij publieke
actoren
o Private sector is allesbehalve ‘junior’ wanneer het gaat over beschikbare middelen
Vaak zal de private sector over meer materiaal beschikken om bepaalde vormen
van criminaliteit of ordehandhaving tot stand te brengen
Dus eerder een samenwerkingsverband (in plaats van Junior verband) gebaseerd op de uitwisseling
van informatie en diensten, gefaciliteerd door:
o Overstap publieke naar private sector
o ‘Old boys network’
(3) ENKELE RECENTE CIJFERGEGEVENS OVER PRIVATE VEILIGHEIDSZORG
Tekst reader: Ponsaers, P. (2015). De opkomst van de private veiligheidssector in België? Panopticon,
36(5), 480-488.
BELGIË IN EUROPA
Gaat over de verhouding tussen publiek
(donker) en privaat (licht)
34 landen in 2011 (52%publiek en 48% privaat
Europees gemiddelde)
Zien dat in Roemenie bv de private politie veel
groter is dan publieke - andere uiterste zien
we Bosnië
België staat dichtbij Bosnië: meer stevige
verhouding van publieke tov private politie
(gaat over proportie, geen absolute aantallen)
Gaat over het aantal inwoners per publieke
politieambtenaar per privaat personeelslid in
absolute aantallen
Gaat over het veiligheidslid: hoeveel burgers
dient die?
Zegt wel iets over de absolute aantallen
Roemenië: 1 per 1050 inwoners (publiek) en
201 per 1050 (privaat) > private
veiligheidssector veel sterker aanwezig
Europees gemiddelde: 1/356 (publiek) en
1/290 (privaat)
