Academiejaar
2025 - 2026
Bestuursrecht
Inhoudsopgave
,1 Deel I. Bestuursrecht: begrip, indeling, functies, kenmerken en bronnen............................................................8
1.1 Begrip ‘bestuursrecht’................................................................................................................................8
1.1.1 Formeel-juridische definitie............................................................................................................8
1.1.2 Omschrijving vanuit relaties..........................................................................................................10
1.1.3 Omschrijving vanuit materiële bevoegdheid bestuur...................................................................10
1.2 Indeling bestuursrecht..............................................................................................................................12
1.3 Functies bestuursrecht.............................................................................................................................12
1.4 Kenmerken bestuursrecht........................................................................................................................13
1.4.1 Bestuursrecht als uitzonderingsrecht...........................................................................................13
1.4.2 Meergelaagdheid van het bestuursrecht......................................................................................15
1.5 Bronnen bestuursrecht.............................................................................................................................17
1.5.1 Metaprincipes of -waarden die (de bronnen van het bestuursrecht) voeden.............................18
1.5.2 Bronnen positief bestuursrecht...................................................................................................18
2 Deel II. Besluitvormingsinstrumentarium............................................................................................................22
2.1 Inleiding: publiek- versus privaatrechtelijke actiemiddelen van de overheid..........................................22
2.2 De eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling en de pseudowetgeving......................................................23
2.2.1 De eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling..................................................................................23
2.2.1.1 Begrip ‘eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling’..............................................................23
2.2.1.2 Belang van het begrip EBR.................................................................................................26
2.2.1.3 Privileges waarmee de EBR is bekleed..............................................................................27
2.2.1.4 Typologie van de EBR.........................................................................................................28
2.2.1.5 Bekendmaking en kennisgeving van EBR..........................................................................34
2.2.1.6 Termijnregeling voor de EBR.............................................................................................35
2.2.1.7 Werking in de tijd van EBR.................................................................................................38
2.2.2 Een bijzondere EBR: de bestuurlijke sanctie.................................................................................39
2.2.3 Pseudowetgeving..........................................................................................................................42
2.3 Het contractuele spoor: de overeenkomst met het bestuur...................................................................45
2.3.1 Tweewegenleer.............................................................................................................................45
2.3.2 Mogelijke indelingen van de overeenkomsten met het bestuur..................................................47
2.3.2.1 Contracten waarbij minstens één partij bestuur moet zijn vs. contracten die ook
particulieren kunnen sluiten.................................................................................................47
2.3.2.2 Contracten over personen, goederen of diensten vs. beleidsovereenkomsten...............47
2.3.3 Algemene beginselen van 2 typische overheidscontracten: overheidsopdrachten en concessies
van werken of diensten..............................................................................................................47
2.3.3.1 Begrippen en doel (aanbestedingscontracten).................................................................47
2.3.3.2 Bronnen.............................................................................................................................48
2.3.3.3 Toepassingsgebied.............................................................................................................48
2.3.3.4 Algemene beginselen inzake de gunning van aanbestedingsovereenkomsten................49
2.3.3.5 Bijzonderheden op het vlak van de rechtsbescherming...................................................50
Bestuursrecht |2
, 2.3.3.6 Uitvoering van overheidsopdrachten en concessies.........................................................50
2.4 Leer van de afsplitsbare rechtshandeling.................................................................................................50
3 Deel III. Mensen en Middelen..............................................................................................................................52
3.1 Rechtsregime van het overheidspersoneel..............................................................................................52
3.1.1 Begrip ‘ambtenaar’ en cijfers........................................................................................................53
3.1.2 Diversiteit in de rechtstoestand van het overheidspersoneel: statutaire vs. contractuele
tewerkstelling..............................................................................................................................53
3.1.2.1 Statutaire tewerkstelling als principe................................................................................54
3.1.2.2 Belang v/h onderscheid statutaire vs. contractuele tewerkstelling..................................54
3.1.2.3 Afschaffing van het onderscheid tussen statutairen en contractanten?..........................57
3.1.3 Diversiteit van rechtspositieregelingen........................................................................................58
3.1.4 Krachtlijnen van de ambtenarenstatuten.....................................................................................59
3.1.4.1 Toelatings- en wervingsvoorwaarden...............................................................................59
3.1.4.2 Objectieve wervingsprocedure..........................................................................................60
3.1.4.3 Stage of proeftijd...............................................................................................................61
3.1.4.4 Rechten, plichten, nevenactiviteiten en onverenigbaarheden.........................................62
3.1.4.5 Evaluatie............................................................................................................................63
3.1.4.6 Tuchtrecht.........................................................................................................................63
3.1.5 Syndicaal statuut...........................................................................................................................65
3.2 Rechtsregime van de goederen in het bestuursrecht..............................................................................66
3.2.1 Afdeling 1. Rechtsregime van de goederen van het bestuur: het domeingoederenrecht...........66
3.2.1.1 Personeel toepassingsgebied van het domeingoederenrecht..........................................66
3.2.1.2 Openbaar vs. privaat domein............................................................................................66
3.2.1.3 Affectatie en desaffectatie.................................................................................................67
3.2.1.4 Statuut goederen van het openbaar domein....................................................................68
3.2.1.5 Statuut goederen van het privaat domein........................................................................70
3.2.1.6 Gebruik van goederen van het openbaar domein............................................................70
3.2.2 Afdeling 2. Instrumentarium van het bestuur met betrekking tot de goederen van particulieren
.....................................................................................................................................................71
3.2.2.1 Eigendomsrecht als fundamenteel recht..........................................................................71
3.2.2.2 Onteigening.......................................................................................................................72
3.2.2.3 Opeising.............................................................................................................................75
3.2.2.4 Erfdienstbaarheid van algemeen nut................................................................................75
4 Deel IV. Bestuursorganisatie en het begrip bestuur............................................................................................78
4.1 Bestuursorganisatie..................................................................................................................................78
4.1.1 Publiekrechtelijke vs. privaatrechtelijke rechtspersonen en de relativering van dit onderscheid
voor de overheidsrechtspersonen..............................................................................................78
4.1.1.1 Rechtspersoonlijkheid.......................................................................................................78
4.1.1.2 Privaatrechtelijke versus publiekrechtelijke rechtspersonen...........................................79
Bestuursrecht |3
, 4.1.2 Centralisatie, decentralisatie en bestuurlijke verzelfstandiging...................................................81
4.1.2.1 Centralisatie.......................................................................................................................81
4.1.2.2 Bestuurlijke verzelfstandiging............................................................................................82
4.1.2.3 Deconcentratie..................................................................................................................82
4.1.2.4 Decentralisatie...................................................................................................................83
4.1.2.5 Deconcentratie en decentralisatie....................................................................................85
4.1.2.6 Federale kaderregelgeving voor verzelfstandigde besturen.............................................85
4.1.2.7 Vlaamse kaderregelgeving voor verzelfstandigde besturen.............................................86
4.1.3 Bestuurlijk toezicht op de gedecentraliseerde instellingen..........................................................88
4.2 Het begrip ‘bestuur’..................................................................................................................................94
4.2.1 Het federale begrip ‘administratieve overheid’ en zijn Vlaamse tegenhangers..........................94
4.2.1.1 Begrip ‘administratieve overheid’.....................................................................................94
4.2.1.2 Vlaamse bestuursbegrippen..............................................................................................99
4.2.2 Bestuur in de organieke zin vs. bestuur in de functionele zin......................................................99
5 Deel V. Preventieve rechtsbescherming tegen het bestuur en algemene rechtsbeginselen............................100
5.1 Inleiding..................................................................................................................................................100
5.2 Wettigheids- of legaliteitsbeginsel.........................................................................................................100
5.2.1 Formele component wettigheidsbeginsel...................................................................................101
5.2.1.1 Toegewezen aard bevoegdheid van het bestuur............................................................101
5.2.1.2 Principieel verbod van delegatie.....................................................................................101
5.2.2 Materiële component wettigheidsbeginsel................................................................................103
5.3 Beginselen van behoorlijk bestuur.........................................................................................................103
5.3.1 Begrip..........................................................................................................................................103
5.3.2 Functies van de BBB....................................................................................................................104
5.3.3 Codificatie van de BBB?...............................................................................................................105
5.3.4 Plaats van de algemene rechtsbeginselen in de hiërarchie der rechtsnormen..........................105
5.3.5 Toepassingsgebied BBB ratione materiae en ratione personae.................................................106
5.3.6 Procedurele vs. inhoudelijke BBB...............................................................................................107
5.3.7 Catalogus van de beginselen van behoorlijk bestuur.................................................................107
5.3.7.1 §1 Zorgvuldigheidsbeginsel.............................................................................................107
5.3.7.2 §2 Hoorplicht (audi et alteram partem)..........................................................................109
5.3.7.3 §3 Onpartijdigheidsbeginsel............................................................................................111
5.3.7.4 §4 Motiveringsbeginsel....................................................................................................114
5.3.7.5 §5 Redelijkheids- en evenredigheidsbeginsel.................................................................115
5.3.7.6 §6 Gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel..................................................................115
5.3.7.7 §7 Rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel...............................................................117
5.3.7.8 §8 Redelijketermijneis.....................................................................................................118
5.3.8 Beginselen van behoorlijk bestuur versus beginselen van behoorlijk burgerschap...................118
Bestuursrecht |4
, 5.4 Hoofdstuk IV. Wetten of beginselen van de openbare dienst...............................................................120
5.4.1 Doel, aard en plaats in de hiërarchie van de normen.................................................................120
5.4.2 Benuttigingsgelijkheid.................................................................................................................120
5.4.3 Continuïteitsbeginsel...................................................................................................................120
5.4.4 Veranderlijkheidsbeginsel...........................................................................................................121
5.5 Hoofdstuk V. Formele motivering van bestuurshandelingen.................................................................122
5.5.1 De Wet Motivering Bestuurshandelingen...................................................................................122
5.5.1.1 Materiële- versus formelemotiveringsplicht...................................................................122
5.5.1.2 Doelstellingen WMB........................................................................................................123
5.5.1.3 Statuut van de formelemotiveringsplicht en plaats in de hiërarchie der normen..........123
5.5.1.4 Bevoegdheidsverdeling en formelemotiveringsplicht.....................................................124
5.5.2 Toepassingsgebied van de WMB................................................................................................124
5.5.2.1 Toepassingsgebied ratione personae..............................................................................124
5.5.2.2 Toepassingsgebied ratione materiae..............................................................................124
5.5.2.3 Uitzonderingen op de formelemotiveringsplicht............................................................125
5.5.2.4 Wisselwerking WMB / specifieke regelgeving.................................................................125
5.5.3 Draagwijdte formelemotiveringsplicht.......................................................................................126
5.5.3.1 De motivering moet in de beslissing zelf worden opgenomen.......................................126
5.5.3.2 De motivering moet de juridische en feitelijke overwegingen vermelden die aan de
beslissing ten grondslag liggen............................................................................................127
5.5.3.3 De motivering moet afdoende zijn..................................................................................127
5.5.3.4 De beslissing én de motivering moeten samen ter kennis worden gegeven aan de
bestuurde............................................................................................................................128
5.6 Openbaarheid van bestuur(sdocumenten)............................................................................................128
5.6.1 Openbaarheid van bestuur: algemeen kader, begrippen en oogmerk......................................128
5.6.2 Regelgeving inzake openbaarheid van bestuur..........................................................................129
5.6.2.1 Een grondrecht op (passieve) openbaarheid van bestuur..............................................129
5.6.2.2 Een grondrecht met bevoegheidsverdelende regels......................................................129
5.6.2.3 Uitvoeringswetgeving......................................................................................................129
5.6.2.4 Toepassingsgebied ratione personae van de uitvoeringswetgeving..............................130
5.6.2.5 Verhouding tussen algemene en specifieke wetgeving..................................................130
5.6.3 Actieve openbaarheid van bestuur.............................................................................................130
5.6.3.1 Algemeen.........................................................................................................................130
5.6.3.2 Overzicht van de minimumverplichtingen voorgeschreven door de Wet Openbaarheid
Bestuur en het Bestuursdecreet.........................................................................................131
5.6.4 Passieve openbaarheid van bestuur...........................................................................................132
5.6.4.1 Draagwijdte van het recht op passieve openbaarheid....................................................132
5.6.4.2 Waarvan kan de openbaarheid worden gevraagd?........................................................133
5.6.4.3 Wie heeft recht op openbaarheid?.................................................................................134
Bestuursrecht |5
, 5.6.4.4 Uitzonderingen op de openbaarheid..............................................................................134
5.6.4.5 Aanvraag tot openbaarmaking, verbetering of aanvulling.............................................135
5.6.4.6 Beslissing over de aanvraag van openbaarmaking, verbetering of aanvulling...............135
5.6.4.7 Beroepsmogelijkheden....................................................................................................136
5.6.5 10 bijzondere aandachtspunten.................................................................................................136
5.7 Participatie en inspraak..........................................................................................................................137
5.8 Taalgebruik in bestuurszaken.................................................................................................................137
6 Deel VI. Curatieve rechtsbescherming tegen het bestuur.................................................................................138
6.1 Rechtsbescherming en de rekenschapsplicht van het bestuur..............................................................138
6.2 Interne klachtenbehandeling en ombudsdiensten................................................................................139
6.2.1 Interne klachtenbehandeling bij het bestuur zelf.......................................................................139
6.2.2 Klachtenbehandeling via ombudsdiensten.................................................................................139
6.3 Bestuurlijke beroepen............................................................................................................................140
6.3.1 Onderscheid tussen bestuurlijke en jurisdictionele beroepen:..................................................140
6.3.1.1 Aard van de beroepsinstantie..........................................................................................140
6.3.1.2 Toetsingscriteria en bevoegdheid...................................................................................140
6.3.1.3 Rechtsherstel en omvang van de toetsing......................................................................140
6.3.1.4 Toepasselijke regelgeving................................................................................................141
6.3.1.5 Verplichting om uitspraak te doen..................................................................................141
6.3.1.6 Kostprijs, vormen en termijnen.......................................................................................141
6.3.1.7 Mogelijkheid om terug te komen op beslissing over beroep..........................................141
6.3.2 Indeling van de bestuurlijke beroepen.......................................................................................141
6.3.2.1 Georganiseerde bestuurlijke beroepen...........................................................................142
6.3.2.2 Niet-georganiseerde bestuurlijke beroepen...................................................................143
6.3.2.2.1 Soorten.................................................................................................................143
6.3.2.2.2 Gevolgen van het feit dat het beroep niet georganiseerd is...............................144
6.4 Jurisdictionele beroepen........................................................................................................................145
6.4.1 Rechtsmachtverdeling.................................................................................................................145
6.4.1.1 De artikelen 145 en 146 Gw............................................................................................145
6.4.1.2 Onderscheid tussen geschillen over subjectieve rechten en geschillen over objectief
recht....................................................................................................................................146
6.4.1.3 Bestuursgeschillen expliciet toegewezen aan de gewone rechter.................................147
6.4.1.4 Attributieconflicten..........................................................................................................148
6.4.2 Rechtsbescherming door de gewone rechter.............................................................................148
6.4.2.1 §1 Passieve censuur.........................................................................................................148
6.4.2.2 §2 Actieve censuur...........................................................................................................150
6.4.2.3 §3 Overheidsaansprakelijkheid.......................................................................................151
6.4.2.4 §4 Foutloze overheidsaansprakelijkheid.........................................................................153
Bestuursrecht |6
, 6.4.2.5 §5 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid van en voor het overheidspersoneel en de
vertegenwoordigers van de openbare macht.....................................................................154
6.4.3 Rechtsbescherming door de bestuursrechter.............................................................................155
6.4.3.1 §1 Overzicht en indeling..................................................................................................155
6.4.3.2 §2 Raad van State............................................................................................................155
6.4.3.2.1 Regelgeving mbt de Raad van State.....................................................................155
6.4.3.2.2 Afdelingen van de Raad van State.......................................................................155
6.4.3.2.3 Samenstelling.......................................................................................................156
6.4.3.2.4 Overzicht bevoegdheden afdeling Bestuursrechtspraak.....................................156
6.4.3.2.5 De Raad van State als annulatierechter en rechter in kort geding in het objectief
contentieux.................................................................................................................156
6.4.3.2.6 Raad van State als administratieve cassatierechter............................................175
6.4.3.2.7 Raad van State als rechter in laatste aanleg in volle rechtsmacht......................175
6.4.3.2.8 Schadevergoeding tot herstel..............................................................................176
6.4.3.2.9 Rechtspleging voor de afdeling Bestuursrechtspraak (procedure).....................177
6.4.3.2.10 Rechtsmiddelen tegen arresten van de RvS......................................................180
6.4.3.2.11 Publicatie van de arresten van de Raad van State.............................................180
6.4.3.3 §3 Rechtscolleges DBRC en andere bijzondere bestuursrechters...................................180
6.5 Alternatieve conflictoplossing met de overheid.....................................................................................183
6.5.1 Nood aan alternatieve conflictoplossing, ook met de overheid.................................................183
6.5.2 Bemiddeling.................................................................................................................................183
Bestuursrecht |7
,1 Deel I. Bestuursrecht: begrip, indeling, functies, kenmerken en
bronnen
1.1 Begrip ‘bestuursrecht’
Onderscheid publiek- en privaatrecht, maar onderscheid vervaagt – oprichting ‘platform publiek- en
privaatrecht in dialoog’.
Binnen publiekrecht: onderscheid
- Grondwettelijk recht (vestiging, structuur en uitoefening van het overheidsgezag, inrichting
van de staatsmachten en hun onderlinge verhoudingen en fundamentele rechten en
vrijheden van burgers).
- Bestuursrecht (organieke benadering: het recht dat handelen normeert van de staatsorganen
die tot de uitvoerende macht behoren). Tenuitvoerleggen van beleid en wetgeving door
Koning en ministers – art 108 Gw.
3 mogelijke wijzen van omschrijving:
- Formeel-juridische definitie
- Definitie vanuit de relaties die worden beheerst door het bestuursrecht
- Omschrijving vanuit de materiële bevoegdheid van het bestuur: het begrip openbare
dienst
1.1.1 Formeel-juridische definitie
- Vertrekt vanuit een organieke benadering: focus op de organen of instellingen die worden
gereguleerd uitvoerende macht (idee: besturen = tenuitvoerlegging van beleid en wetgeving).
o Leidt tot definitie vanuit driemachtenleer: “Het bestuursrecht omvat het geheel aan
rechtsregels m.b.t. de organisatie, de bevoegdheden en de werking van de organen die
met uitvoerende macht zijn bekleed.”
MAAR definitie roept vragen op…
- 1. Veronderstelt dat we scherp kunnen omschrijven wie ‘organen die met uitvoerende macht zijn
bekleed’ zijn.
Probleem: de Grondwet en de BWHI brengen slechts een zeer beperkt aantal organen onder de
noemer ‘uitvoerende macht’, terwijl er veel méér organen belast zijn met taken van
tenuitvoerlegging (bv. gemeenten en provincies en functioneel gedecentraliseerde besturen). Het
uitvoerend apparaat van de Staat bestaat uit tal van organisaties die de wet niet kent of erkent.
- 2. Klassieke driemachtenleer roept een te eenvoudig beeld op van uitoefening taken in een
moderne staat.
Staatsmacht Rol of functie
Wetgevende macht Wetgevende of normatieve functie
Uitvoerende macht Tenuitvoerleggingsfunctie
Rechterlijke macht Rechtsprekende functie
Organieke benadering moet worden aangevuld met functionele benadering.
= erkenning dat instellingen / organen die organiek tot de UM worden gerekend, niet alleen een
rol spelen binnen de tenuitvoerleggingsfunctie, maar tevens binnen de wetgevende / normatieve
functie én voor de rechtshandhaving en geschiloplossing.
- Uitvoerende macht: taken van tenuitvoerlegging s.s.
Van wetgeving en van beleid: voorbereiding, realisatie, implementatie en evaluatie van
overheidsbeleid.
Bestuursrecht |8
, Soms ook via reglementen (= normen; wetgeving in de materiële zin van het woord) – zie art.
108 Gw. / art. 20 BWHI.
- Uitvoerende macht: normatieve taken
Organen kunnen ook eigen reglementen uitvaardigen (gemeentelijk politiereglement,
belastingreglement). Reglementen zijn besluiten die een algemene, abstracte rechtsregel
formuleren die van toepassing is op een onbepaald aantal personen/zaken.
Kunnen verder gaan dan normatieve taken die verband houden met uitvoering van wetgeving.
Zie art. 105 Gw. / art. 78 BWHI: delegatie normatieve bevoegdheid los van uitvoering wetgeving.
Steeds meer aandacht voor ‘rule-making powers’ uitvoerende macht.
- Uitvoerende macht: taken van (rechts)handhaving en geschiloplossing
Geschiloplossing is via kennisname van georganiseerde bestuurlijke beroepen.
Economische regulatoren in de nutssectoren worden ook belast met taken van geschiloplossing.
Groeiende trend administratieve sancties (domein van lokale ordehandhaving en
omgevingsrecht).
…
- Uitvoerende macht: zuiver commerciële of industriële taken
Voorbeelden?
- Wetgevende en rechtelijke macht: taken van ‘bestuurlijke aard’
Sommige organen van de wetgevende of rechterlijke macht moeten ook besluiten nemen die
bestuurlijk of uitvoerend zijn.
Naturalisaties door de Kamer van Volksvertegenwoordigers.
Beslissingen inzake personeel, overheidsopdrachten en oefent (quasi-)gerechtelijke taken uit
(geloofsbrieven van parlementairen onderzoeken).
Staatsmacht Rol of functie
Wetgevende macht - Primair: wetgevende of normatieve functie
- Ondergeschikt: bestuurlijke functies, zoals het
verlenen van naturalisaties / benoemen van
personeel en quasi-gerechtelijke taken
Uitvoerende macht - Primair: tenuitvoerlegging van wetgeving en
beleid, niet alleen via individuele besluiten,
maar ook via normatieve besluiten
(reglementen), via taken van handhaving (bv
door bestuurlijke sancties), via taken van
geschilbeslechting of door sluiten van
contracten
- Ondergeschikt: zelfstandige normatieve taken
die uitdrukkelijk werden toevertrouwd door de
Gw, bijzondere wetten of wetskrachtige normen
Rechterlijke macht - Primair: rechtshandhaving of geschilbeslechting
via rechtspraak
- Ondergeschikt: bestuurlijke functies, zoals het
benoemen van personeel
Bestuursrecht |9
, - 3. Ook de bestuursrechters worden gereguleerd door het bestuursrecht
= administratieve rechtscolleges, die uitspraak doen over ‘geschillen van bestuur’ – zie DEEL VI
rechtsprekende functie;
sui generis-statuut, behoren niet tot de rechterlijke macht (artt. 160-161 Gw. – geen deel van
uitvoerende macht, noch van de rechterlijke macht).
hoogste en algemene bestuursrechter = Raad van State.
Conclusie formeel-juridische definitie
1) Het bestuursrecht omvat het geheel van regels m.b.t. alle handelingen van de uitvoerende macht
in de ruime zin van het woord, en ongeacht of deze handelingen een bestuurlijke, een
normatieve, een sanctionerende of een geschilbeslechtende inhoud hebben.
Ook diverse verzelfstandigde besturen vallen in beginsel onder de regels van het bestuursrecht,
bv: het FWO, bpost, NMBS.
2) Sommige activiteiten van de uitvoerende macht worden evenwel niet gereglementeerd door het
bestuursrecht. Het gaat om activiteiten die organen van de uitvoerende macht verrichten als
privaat bedrijf en waarbij zij dus geen staatsgezag uitoefenen (zie infra, DEEL IV).
3) Omgekeerd reguleert het bestuursrecht ook sommige handelingen van de organen van de
wetgevende en rechterlijke macht, met name wanneer zij taken van ‘bestuur’ of ‘uitvoering’
uitoefenen.
4) Ten slotte vormen ook de organisatie en de werking van de lokale besturen en de
bestuursrechtspraak een onderdeel van het bestuursrecht.
1.1.2 Omschrijving vanuit relaties
- Bestuurde / bestuur / rechter
Bv: verkrijgen van een vergunning, erkenning, leefloon moet de burger zich richten tot het
bestuur.
Aanvechten bij de Raad van Vergunningsbetwistingen of de Raad van State.
- Bestuur / bestuur / rechter
Beslissingen van gemeenten in het Vlaams Gewest zijn onderworpen aan het bestuurlijk toezicht
van de toezichthoudende overheid; Vlaams Gewest. Die beslissing kan worden
aangevochten bij de Raad van State.
- Personeelslid bestuur / bestuur/ rechter
Relatie tussen het bestuur en zijn statutaire personeelsleden wordt beheerst door het
bestuursrecht, de relatie tussen de overheid en haar contractueel personeel door het
arbeidsovereenkomstenrecht. Respectievelijk aanvechten bij de Raad van State en de
arbeidsrechtbanken en -hoven.
1.1.3 Omschrijving vanuit materiële bevoegdheid bestuur
- Taken openbare dienst - bestuursrecht = ‘recht van de openbare diensten’?
Materiële bevoegdheid van de overheid = voorzien in ‘openbare diensten’, dus het bestuursrecht
= ‘het recht van de openbare diensten’.
Bestuursrecht | 10
2025 - 2026
Bestuursrecht
Inhoudsopgave
,1 Deel I. Bestuursrecht: begrip, indeling, functies, kenmerken en bronnen............................................................8
1.1 Begrip ‘bestuursrecht’................................................................................................................................8
1.1.1 Formeel-juridische definitie............................................................................................................8
1.1.2 Omschrijving vanuit relaties..........................................................................................................10
1.1.3 Omschrijving vanuit materiële bevoegdheid bestuur...................................................................10
1.2 Indeling bestuursrecht..............................................................................................................................12
1.3 Functies bestuursrecht.............................................................................................................................12
1.4 Kenmerken bestuursrecht........................................................................................................................13
1.4.1 Bestuursrecht als uitzonderingsrecht...........................................................................................13
1.4.2 Meergelaagdheid van het bestuursrecht......................................................................................15
1.5 Bronnen bestuursrecht.............................................................................................................................17
1.5.1 Metaprincipes of -waarden die (de bronnen van het bestuursrecht) voeden.............................18
1.5.2 Bronnen positief bestuursrecht...................................................................................................18
2 Deel II. Besluitvormingsinstrumentarium............................................................................................................22
2.1 Inleiding: publiek- versus privaatrechtelijke actiemiddelen van de overheid..........................................22
2.2 De eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling en de pseudowetgeving......................................................23
2.2.1 De eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling..................................................................................23
2.2.1.1 Begrip ‘eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling’..............................................................23
2.2.1.2 Belang van het begrip EBR.................................................................................................26
2.2.1.3 Privileges waarmee de EBR is bekleed..............................................................................27
2.2.1.4 Typologie van de EBR.........................................................................................................28
2.2.1.5 Bekendmaking en kennisgeving van EBR..........................................................................34
2.2.1.6 Termijnregeling voor de EBR.............................................................................................35
2.2.1.7 Werking in de tijd van EBR.................................................................................................38
2.2.2 Een bijzondere EBR: de bestuurlijke sanctie.................................................................................39
2.2.3 Pseudowetgeving..........................................................................................................................42
2.3 Het contractuele spoor: de overeenkomst met het bestuur...................................................................45
2.3.1 Tweewegenleer.............................................................................................................................45
2.3.2 Mogelijke indelingen van de overeenkomsten met het bestuur..................................................47
2.3.2.1 Contracten waarbij minstens één partij bestuur moet zijn vs. contracten die ook
particulieren kunnen sluiten.................................................................................................47
2.3.2.2 Contracten over personen, goederen of diensten vs. beleidsovereenkomsten...............47
2.3.3 Algemene beginselen van 2 typische overheidscontracten: overheidsopdrachten en concessies
van werken of diensten..............................................................................................................47
2.3.3.1 Begrippen en doel (aanbestedingscontracten).................................................................47
2.3.3.2 Bronnen.............................................................................................................................48
2.3.3.3 Toepassingsgebied.............................................................................................................48
2.3.3.4 Algemene beginselen inzake de gunning van aanbestedingsovereenkomsten................49
2.3.3.5 Bijzonderheden op het vlak van de rechtsbescherming...................................................50
Bestuursrecht |2
, 2.3.3.6 Uitvoering van overheidsopdrachten en concessies.........................................................50
2.4 Leer van de afsplitsbare rechtshandeling.................................................................................................50
3 Deel III. Mensen en Middelen..............................................................................................................................52
3.1 Rechtsregime van het overheidspersoneel..............................................................................................52
3.1.1 Begrip ‘ambtenaar’ en cijfers........................................................................................................53
3.1.2 Diversiteit in de rechtstoestand van het overheidspersoneel: statutaire vs. contractuele
tewerkstelling..............................................................................................................................53
3.1.2.1 Statutaire tewerkstelling als principe................................................................................54
3.1.2.2 Belang v/h onderscheid statutaire vs. contractuele tewerkstelling..................................54
3.1.2.3 Afschaffing van het onderscheid tussen statutairen en contractanten?..........................57
3.1.3 Diversiteit van rechtspositieregelingen........................................................................................58
3.1.4 Krachtlijnen van de ambtenarenstatuten.....................................................................................59
3.1.4.1 Toelatings- en wervingsvoorwaarden...............................................................................59
3.1.4.2 Objectieve wervingsprocedure..........................................................................................60
3.1.4.3 Stage of proeftijd...............................................................................................................61
3.1.4.4 Rechten, plichten, nevenactiviteiten en onverenigbaarheden.........................................62
3.1.4.5 Evaluatie............................................................................................................................63
3.1.4.6 Tuchtrecht.........................................................................................................................63
3.1.5 Syndicaal statuut...........................................................................................................................65
3.2 Rechtsregime van de goederen in het bestuursrecht..............................................................................66
3.2.1 Afdeling 1. Rechtsregime van de goederen van het bestuur: het domeingoederenrecht...........66
3.2.1.1 Personeel toepassingsgebied van het domeingoederenrecht..........................................66
3.2.1.2 Openbaar vs. privaat domein............................................................................................66
3.2.1.3 Affectatie en desaffectatie.................................................................................................67
3.2.1.4 Statuut goederen van het openbaar domein....................................................................68
3.2.1.5 Statuut goederen van het privaat domein........................................................................70
3.2.1.6 Gebruik van goederen van het openbaar domein............................................................70
3.2.2 Afdeling 2. Instrumentarium van het bestuur met betrekking tot de goederen van particulieren
.....................................................................................................................................................71
3.2.2.1 Eigendomsrecht als fundamenteel recht..........................................................................71
3.2.2.2 Onteigening.......................................................................................................................72
3.2.2.3 Opeising.............................................................................................................................75
3.2.2.4 Erfdienstbaarheid van algemeen nut................................................................................75
4 Deel IV. Bestuursorganisatie en het begrip bestuur............................................................................................78
4.1 Bestuursorganisatie..................................................................................................................................78
4.1.1 Publiekrechtelijke vs. privaatrechtelijke rechtspersonen en de relativering van dit onderscheid
voor de overheidsrechtspersonen..............................................................................................78
4.1.1.1 Rechtspersoonlijkheid.......................................................................................................78
4.1.1.2 Privaatrechtelijke versus publiekrechtelijke rechtspersonen...........................................79
Bestuursrecht |3
, 4.1.2 Centralisatie, decentralisatie en bestuurlijke verzelfstandiging...................................................81
4.1.2.1 Centralisatie.......................................................................................................................81
4.1.2.2 Bestuurlijke verzelfstandiging............................................................................................82
4.1.2.3 Deconcentratie..................................................................................................................82
4.1.2.4 Decentralisatie...................................................................................................................83
4.1.2.5 Deconcentratie en decentralisatie....................................................................................85
4.1.2.6 Federale kaderregelgeving voor verzelfstandigde besturen.............................................85
4.1.2.7 Vlaamse kaderregelgeving voor verzelfstandigde besturen.............................................86
4.1.3 Bestuurlijk toezicht op de gedecentraliseerde instellingen..........................................................88
4.2 Het begrip ‘bestuur’..................................................................................................................................94
4.2.1 Het federale begrip ‘administratieve overheid’ en zijn Vlaamse tegenhangers..........................94
4.2.1.1 Begrip ‘administratieve overheid’.....................................................................................94
4.2.1.2 Vlaamse bestuursbegrippen..............................................................................................99
4.2.2 Bestuur in de organieke zin vs. bestuur in de functionele zin......................................................99
5 Deel V. Preventieve rechtsbescherming tegen het bestuur en algemene rechtsbeginselen............................100
5.1 Inleiding..................................................................................................................................................100
5.2 Wettigheids- of legaliteitsbeginsel.........................................................................................................100
5.2.1 Formele component wettigheidsbeginsel...................................................................................101
5.2.1.1 Toegewezen aard bevoegdheid van het bestuur............................................................101
5.2.1.2 Principieel verbod van delegatie.....................................................................................101
5.2.2 Materiële component wettigheidsbeginsel................................................................................103
5.3 Beginselen van behoorlijk bestuur.........................................................................................................103
5.3.1 Begrip..........................................................................................................................................103
5.3.2 Functies van de BBB....................................................................................................................104
5.3.3 Codificatie van de BBB?...............................................................................................................105
5.3.4 Plaats van de algemene rechtsbeginselen in de hiërarchie der rechtsnormen..........................105
5.3.5 Toepassingsgebied BBB ratione materiae en ratione personae.................................................106
5.3.6 Procedurele vs. inhoudelijke BBB...............................................................................................107
5.3.7 Catalogus van de beginselen van behoorlijk bestuur.................................................................107
5.3.7.1 §1 Zorgvuldigheidsbeginsel.............................................................................................107
5.3.7.2 §2 Hoorplicht (audi et alteram partem)..........................................................................109
5.3.7.3 §3 Onpartijdigheidsbeginsel............................................................................................111
5.3.7.4 §4 Motiveringsbeginsel....................................................................................................114
5.3.7.5 §5 Redelijkheids- en evenredigheidsbeginsel.................................................................115
5.3.7.6 §6 Gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel..................................................................115
5.3.7.7 §7 Rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel...............................................................117
5.3.7.8 §8 Redelijketermijneis.....................................................................................................118
5.3.8 Beginselen van behoorlijk bestuur versus beginselen van behoorlijk burgerschap...................118
Bestuursrecht |4
, 5.4 Hoofdstuk IV. Wetten of beginselen van de openbare dienst...............................................................120
5.4.1 Doel, aard en plaats in de hiërarchie van de normen.................................................................120
5.4.2 Benuttigingsgelijkheid.................................................................................................................120
5.4.3 Continuïteitsbeginsel...................................................................................................................120
5.4.4 Veranderlijkheidsbeginsel...........................................................................................................121
5.5 Hoofdstuk V. Formele motivering van bestuurshandelingen.................................................................122
5.5.1 De Wet Motivering Bestuurshandelingen...................................................................................122
5.5.1.1 Materiële- versus formelemotiveringsplicht...................................................................122
5.5.1.2 Doelstellingen WMB........................................................................................................123
5.5.1.3 Statuut van de formelemotiveringsplicht en plaats in de hiërarchie der normen..........123
5.5.1.4 Bevoegdheidsverdeling en formelemotiveringsplicht.....................................................124
5.5.2 Toepassingsgebied van de WMB................................................................................................124
5.5.2.1 Toepassingsgebied ratione personae..............................................................................124
5.5.2.2 Toepassingsgebied ratione materiae..............................................................................124
5.5.2.3 Uitzonderingen op de formelemotiveringsplicht............................................................125
5.5.2.4 Wisselwerking WMB / specifieke regelgeving.................................................................125
5.5.3 Draagwijdte formelemotiveringsplicht.......................................................................................126
5.5.3.1 De motivering moet in de beslissing zelf worden opgenomen.......................................126
5.5.3.2 De motivering moet de juridische en feitelijke overwegingen vermelden die aan de
beslissing ten grondslag liggen............................................................................................127
5.5.3.3 De motivering moet afdoende zijn..................................................................................127
5.5.3.4 De beslissing én de motivering moeten samen ter kennis worden gegeven aan de
bestuurde............................................................................................................................128
5.6 Openbaarheid van bestuur(sdocumenten)............................................................................................128
5.6.1 Openbaarheid van bestuur: algemeen kader, begrippen en oogmerk......................................128
5.6.2 Regelgeving inzake openbaarheid van bestuur..........................................................................129
5.6.2.1 Een grondrecht op (passieve) openbaarheid van bestuur..............................................129
5.6.2.2 Een grondrecht met bevoegheidsverdelende regels......................................................129
5.6.2.3 Uitvoeringswetgeving......................................................................................................129
5.6.2.4 Toepassingsgebied ratione personae van de uitvoeringswetgeving..............................130
5.6.2.5 Verhouding tussen algemene en specifieke wetgeving..................................................130
5.6.3 Actieve openbaarheid van bestuur.............................................................................................130
5.6.3.1 Algemeen.........................................................................................................................130
5.6.3.2 Overzicht van de minimumverplichtingen voorgeschreven door de Wet Openbaarheid
Bestuur en het Bestuursdecreet.........................................................................................131
5.6.4 Passieve openbaarheid van bestuur...........................................................................................132
5.6.4.1 Draagwijdte van het recht op passieve openbaarheid....................................................132
5.6.4.2 Waarvan kan de openbaarheid worden gevraagd?........................................................133
5.6.4.3 Wie heeft recht op openbaarheid?.................................................................................134
Bestuursrecht |5
, 5.6.4.4 Uitzonderingen op de openbaarheid..............................................................................134
5.6.4.5 Aanvraag tot openbaarmaking, verbetering of aanvulling.............................................135
5.6.4.6 Beslissing over de aanvraag van openbaarmaking, verbetering of aanvulling...............135
5.6.4.7 Beroepsmogelijkheden....................................................................................................136
5.6.5 10 bijzondere aandachtspunten.................................................................................................136
5.7 Participatie en inspraak..........................................................................................................................137
5.8 Taalgebruik in bestuurszaken.................................................................................................................137
6 Deel VI. Curatieve rechtsbescherming tegen het bestuur.................................................................................138
6.1 Rechtsbescherming en de rekenschapsplicht van het bestuur..............................................................138
6.2 Interne klachtenbehandeling en ombudsdiensten................................................................................139
6.2.1 Interne klachtenbehandeling bij het bestuur zelf.......................................................................139
6.2.2 Klachtenbehandeling via ombudsdiensten.................................................................................139
6.3 Bestuurlijke beroepen............................................................................................................................140
6.3.1 Onderscheid tussen bestuurlijke en jurisdictionele beroepen:..................................................140
6.3.1.1 Aard van de beroepsinstantie..........................................................................................140
6.3.1.2 Toetsingscriteria en bevoegdheid...................................................................................140
6.3.1.3 Rechtsherstel en omvang van de toetsing......................................................................140
6.3.1.4 Toepasselijke regelgeving................................................................................................141
6.3.1.5 Verplichting om uitspraak te doen..................................................................................141
6.3.1.6 Kostprijs, vormen en termijnen.......................................................................................141
6.3.1.7 Mogelijkheid om terug te komen op beslissing over beroep..........................................141
6.3.2 Indeling van de bestuurlijke beroepen.......................................................................................141
6.3.2.1 Georganiseerde bestuurlijke beroepen...........................................................................142
6.3.2.2 Niet-georganiseerde bestuurlijke beroepen...................................................................143
6.3.2.2.1 Soorten.................................................................................................................143
6.3.2.2.2 Gevolgen van het feit dat het beroep niet georganiseerd is...............................144
6.4 Jurisdictionele beroepen........................................................................................................................145
6.4.1 Rechtsmachtverdeling.................................................................................................................145
6.4.1.1 De artikelen 145 en 146 Gw............................................................................................145
6.4.1.2 Onderscheid tussen geschillen over subjectieve rechten en geschillen over objectief
recht....................................................................................................................................146
6.4.1.3 Bestuursgeschillen expliciet toegewezen aan de gewone rechter.................................147
6.4.1.4 Attributieconflicten..........................................................................................................148
6.4.2 Rechtsbescherming door de gewone rechter.............................................................................148
6.4.2.1 §1 Passieve censuur.........................................................................................................148
6.4.2.2 §2 Actieve censuur...........................................................................................................150
6.4.2.3 §3 Overheidsaansprakelijkheid.......................................................................................151
6.4.2.4 §4 Foutloze overheidsaansprakelijkheid.........................................................................153
Bestuursrecht |6
, 6.4.2.5 §5 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid van en voor het overheidspersoneel en de
vertegenwoordigers van de openbare macht.....................................................................154
6.4.3 Rechtsbescherming door de bestuursrechter.............................................................................155
6.4.3.1 §1 Overzicht en indeling..................................................................................................155
6.4.3.2 §2 Raad van State............................................................................................................155
6.4.3.2.1 Regelgeving mbt de Raad van State.....................................................................155
6.4.3.2.2 Afdelingen van de Raad van State.......................................................................155
6.4.3.2.3 Samenstelling.......................................................................................................156
6.4.3.2.4 Overzicht bevoegdheden afdeling Bestuursrechtspraak.....................................156
6.4.3.2.5 De Raad van State als annulatierechter en rechter in kort geding in het objectief
contentieux.................................................................................................................156
6.4.3.2.6 Raad van State als administratieve cassatierechter............................................175
6.4.3.2.7 Raad van State als rechter in laatste aanleg in volle rechtsmacht......................175
6.4.3.2.8 Schadevergoeding tot herstel..............................................................................176
6.4.3.2.9 Rechtspleging voor de afdeling Bestuursrechtspraak (procedure).....................177
6.4.3.2.10 Rechtsmiddelen tegen arresten van de RvS......................................................180
6.4.3.2.11 Publicatie van de arresten van de Raad van State.............................................180
6.4.3.3 §3 Rechtscolleges DBRC en andere bijzondere bestuursrechters...................................180
6.5 Alternatieve conflictoplossing met de overheid.....................................................................................183
6.5.1 Nood aan alternatieve conflictoplossing, ook met de overheid.................................................183
6.5.2 Bemiddeling.................................................................................................................................183
Bestuursrecht |7
,1 Deel I. Bestuursrecht: begrip, indeling, functies, kenmerken en
bronnen
1.1 Begrip ‘bestuursrecht’
Onderscheid publiek- en privaatrecht, maar onderscheid vervaagt – oprichting ‘platform publiek- en
privaatrecht in dialoog’.
Binnen publiekrecht: onderscheid
- Grondwettelijk recht (vestiging, structuur en uitoefening van het overheidsgezag, inrichting
van de staatsmachten en hun onderlinge verhoudingen en fundamentele rechten en
vrijheden van burgers).
- Bestuursrecht (organieke benadering: het recht dat handelen normeert van de staatsorganen
die tot de uitvoerende macht behoren). Tenuitvoerleggen van beleid en wetgeving door
Koning en ministers – art 108 Gw.
3 mogelijke wijzen van omschrijving:
- Formeel-juridische definitie
- Definitie vanuit de relaties die worden beheerst door het bestuursrecht
- Omschrijving vanuit de materiële bevoegdheid van het bestuur: het begrip openbare
dienst
1.1.1 Formeel-juridische definitie
- Vertrekt vanuit een organieke benadering: focus op de organen of instellingen die worden
gereguleerd uitvoerende macht (idee: besturen = tenuitvoerlegging van beleid en wetgeving).
o Leidt tot definitie vanuit driemachtenleer: “Het bestuursrecht omvat het geheel aan
rechtsregels m.b.t. de organisatie, de bevoegdheden en de werking van de organen die
met uitvoerende macht zijn bekleed.”
MAAR definitie roept vragen op…
- 1. Veronderstelt dat we scherp kunnen omschrijven wie ‘organen die met uitvoerende macht zijn
bekleed’ zijn.
Probleem: de Grondwet en de BWHI brengen slechts een zeer beperkt aantal organen onder de
noemer ‘uitvoerende macht’, terwijl er veel méér organen belast zijn met taken van
tenuitvoerlegging (bv. gemeenten en provincies en functioneel gedecentraliseerde besturen). Het
uitvoerend apparaat van de Staat bestaat uit tal van organisaties die de wet niet kent of erkent.
- 2. Klassieke driemachtenleer roept een te eenvoudig beeld op van uitoefening taken in een
moderne staat.
Staatsmacht Rol of functie
Wetgevende macht Wetgevende of normatieve functie
Uitvoerende macht Tenuitvoerleggingsfunctie
Rechterlijke macht Rechtsprekende functie
Organieke benadering moet worden aangevuld met functionele benadering.
= erkenning dat instellingen / organen die organiek tot de UM worden gerekend, niet alleen een
rol spelen binnen de tenuitvoerleggingsfunctie, maar tevens binnen de wetgevende / normatieve
functie én voor de rechtshandhaving en geschiloplossing.
- Uitvoerende macht: taken van tenuitvoerlegging s.s.
Van wetgeving en van beleid: voorbereiding, realisatie, implementatie en evaluatie van
overheidsbeleid.
Bestuursrecht |8
, Soms ook via reglementen (= normen; wetgeving in de materiële zin van het woord) – zie art.
108 Gw. / art. 20 BWHI.
- Uitvoerende macht: normatieve taken
Organen kunnen ook eigen reglementen uitvaardigen (gemeentelijk politiereglement,
belastingreglement). Reglementen zijn besluiten die een algemene, abstracte rechtsregel
formuleren die van toepassing is op een onbepaald aantal personen/zaken.
Kunnen verder gaan dan normatieve taken die verband houden met uitvoering van wetgeving.
Zie art. 105 Gw. / art. 78 BWHI: delegatie normatieve bevoegdheid los van uitvoering wetgeving.
Steeds meer aandacht voor ‘rule-making powers’ uitvoerende macht.
- Uitvoerende macht: taken van (rechts)handhaving en geschiloplossing
Geschiloplossing is via kennisname van georganiseerde bestuurlijke beroepen.
Economische regulatoren in de nutssectoren worden ook belast met taken van geschiloplossing.
Groeiende trend administratieve sancties (domein van lokale ordehandhaving en
omgevingsrecht).
…
- Uitvoerende macht: zuiver commerciële of industriële taken
Voorbeelden?
- Wetgevende en rechtelijke macht: taken van ‘bestuurlijke aard’
Sommige organen van de wetgevende of rechterlijke macht moeten ook besluiten nemen die
bestuurlijk of uitvoerend zijn.
Naturalisaties door de Kamer van Volksvertegenwoordigers.
Beslissingen inzake personeel, overheidsopdrachten en oefent (quasi-)gerechtelijke taken uit
(geloofsbrieven van parlementairen onderzoeken).
Staatsmacht Rol of functie
Wetgevende macht - Primair: wetgevende of normatieve functie
- Ondergeschikt: bestuurlijke functies, zoals het
verlenen van naturalisaties / benoemen van
personeel en quasi-gerechtelijke taken
Uitvoerende macht - Primair: tenuitvoerlegging van wetgeving en
beleid, niet alleen via individuele besluiten,
maar ook via normatieve besluiten
(reglementen), via taken van handhaving (bv
door bestuurlijke sancties), via taken van
geschilbeslechting of door sluiten van
contracten
- Ondergeschikt: zelfstandige normatieve taken
die uitdrukkelijk werden toevertrouwd door de
Gw, bijzondere wetten of wetskrachtige normen
Rechterlijke macht - Primair: rechtshandhaving of geschilbeslechting
via rechtspraak
- Ondergeschikt: bestuurlijke functies, zoals het
benoemen van personeel
Bestuursrecht |9
, - 3. Ook de bestuursrechters worden gereguleerd door het bestuursrecht
= administratieve rechtscolleges, die uitspraak doen over ‘geschillen van bestuur’ – zie DEEL VI
rechtsprekende functie;
sui generis-statuut, behoren niet tot de rechterlijke macht (artt. 160-161 Gw. – geen deel van
uitvoerende macht, noch van de rechterlijke macht).
hoogste en algemene bestuursrechter = Raad van State.
Conclusie formeel-juridische definitie
1) Het bestuursrecht omvat het geheel van regels m.b.t. alle handelingen van de uitvoerende macht
in de ruime zin van het woord, en ongeacht of deze handelingen een bestuurlijke, een
normatieve, een sanctionerende of een geschilbeslechtende inhoud hebben.
Ook diverse verzelfstandigde besturen vallen in beginsel onder de regels van het bestuursrecht,
bv: het FWO, bpost, NMBS.
2) Sommige activiteiten van de uitvoerende macht worden evenwel niet gereglementeerd door het
bestuursrecht. Het gaat om activiteiten die organen van de uitvoerende macht verrichten als
privaat bedrijf en waarbij zij dus geen staatsgezag uitoefenen (zie infra, DEEL IV).
3) Omgekeerd reguleert het bestuursrecht ook sommige handelingen van de organen van de
wetgevende en rechterlijke macht, met name wanneer zij taken van ‘bestuur’ of ‘uitvoering’
uitoefenen.
4) Ten slotte vormen ook de organisatie en de werking van de lokale besturen en de
bestuursrechtspraak een onderdeel van het bestuursrecht.
1.1.2 Omschrijving vanuit relaties
- Bestuurde / bestuur / rechter
Bv: verkrijgen van een vergunning, erkenning, leefloon moet de burger zich richten tot het
bestuur.
Aanvechten bij de Raad van Vergunningsbetwistingen of de Raad van State.
- Bestuur / bestuur / rechter
Beslissingen van gemeenten in het Vlaams Gewest zijn onderworpen aan het bestuurlijk toezicht
van de toezichthoudende overheid; Vlaams Gewest. Die beslissing kan worden
aangevochten bij de Raad van State.
- Personeelslid bestuur / bestuur/ rechter
Relatie tussen het bestuur en zijn statutaire personeelsleden wordt beheerst door het
bestuursrecht, de relatie tussen de overheid en haar contractueel personeel door het
arbeidsovereenkomstenrecht. Respectievelijk aanvechten bij de Raad van State en de
arbeidsrechtbanken en -hoven.
1.1.3 Omschrijving vanuit materiële bevoegdheid bestuur
- Taken openbare dienst - bestuursrecht = ‘recht van de openbare diensten’?
Materiële bevoegdheid van de overheid = voorzien in ‘openbare diensten’, dus het bestuursrecht
= ‘het recht van de openbare diensten’.
Bestuursrecht | 10
