Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Interne geschiedenis /20 eerste zit!!

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
94
Geüpload op
09-02-2026
Geschreven in
2025/2026

dit document behandeld de volledig cursus van geschiedenis én bevat alle lesnotities vna alle lessen + enkele zeer goeie examentips!!

Instelling
Vak

Voorbeeld van de inhoud

INTERN RECHT (BE EN EU PRIVAATRECHTSGESCHIEDENIS)

I. PERSONEN- EN FAMILIERECHT

A. Basisbegrippen bij de studie van het personen- en familierecht.

Indeling:
Tussen familie- en vermogensrecht is er een belangrijk onderscheid. Veel invloeden van ons eigen inheems recht en de kerk bij
het familierecht.

Familierecht in de enge zin: eigen omstreeks gewoonterecht
Familierecht in de ruime zin: vermogen in de familiale context

Basisbegrippen:
Mensen hebben rechten en plichten. Dingen daarentegen hebben dat niet. Dit zijn rechtsobjecten. Te onderscheiden van
rechtssubjecten (= mensen).
Maar dit onderscheid klopt niet 100%. Want we hebben ook rechtspersonen. En zij hebben wel rechten en plichten.
Het onderscheid tussen objecten en subjecten is dus niet altijd even duidelijk.

In Boek 3 staat er dat dieren een apart onderscheid is tussen mensen en goederen. (In sommige landen zijn zelfs rivieren
rechtspersonen).

Heel belangrijk is je juridische persoonlijkheid. Daar vinden we een belangrijk onderscheid tussen rechtsbekwaamheid (= kan
je al dan niet rechten hebben?) en handelingsbekwaamheid (= kan je ook die rechten uitoefenen).

Bv. Kind erft alle goederen van gestorven ouders. Hij heeft rechten. Maar kan daar niets meedoen. Dus rechten impliciete neit
direct dat je er iets mee kan doen.

Handelingsbekwaamheid is het uitoefenen van rechten en dus rechtshandelingen stellen. Dit val te onderscheiden van feiten
en rechtsfeiten.
◦Rechtsfeiten: gevolgen zijn niet gewild bv. Iemand aanrijden.
◦Rechtshandelingen: handeling is bewust gesteld om degevolgen te creëren.

B. De rechtsbekwaamheid

Staat van personen:
Deze terminologie zullen we nu gebruiken, maar weet dat die toen nog niet bestond.

Je rechtsbekwaamheid wordt bepaald door je staat.

Vroeger had je dat bepaalde mensen niet rechtsbekwaamheid waren maar dit is allemaal aangepast moet de Franse Revolutie
(UVRM). Iedereen is vrij en gelijk. Bij ons speelt dit dus allemaal niet. Maar we moeten dit toch nog benadrukken.

Vroeger had je vrije en onvrije mensen en verder over de bevoorrechte en niet-bevoorrechten en de vreemdelingen zullen wij
niet verder op ingaan.

(Dia 18 tot 52 NIET KENNEN)

C. De handelingsbekwaamheid

1. De vrouw

Inleiding:

Handelingsbekwaamheid werd bepaald door leeftijd en geslacht. Leeftijd dis logisch want minderjarigen kunnen niet
handelingsbekwaamheid. Maar hoe zat het nu met geslacht?

Voor Napoleon:

In 1976 wanneer je trouwt, veranderde niets. Maar men moest dit hard benadrukken om dat dit vroeger wel anders was.

,Marie Popelin is eerst vrouw die diploma in de rechten haalde. Zij wou advocaat worden maar men zei dat dit niet mocht.
Hier zal hij verder gaan dan enkel het privaatrecht.

Recht komt voort uit de maatschappij. De juridische wereld is een ding maar wat schuilt er achter de mentaliteit? Recht
vertolkt die mentaliteit. Maar naast het juridsche probleem heb je ook het fysieke probleem. Vroeger waren er zeer slechte
voorbehoedsmiddelen wat betekent dat vrouwen snel zwanger worden.
Vrouw heeft nu 1/11 000 om te overlijden aan zwangerschap. In het zwakste land heb je iets meer dan 1/10. Vroeger was dit
1/4 stierf op het kraambed. Vandaar moet je rekening houden, het is een ingewikkelder verhaal dan dat je denkt.

Na Romeinen wordt bij ons recht van vrouwen bepaald door het lokale recht. Dus het verschilt van plaats tot plaats. Als het
gaat om vrouwen is het op dit vlak ‘gemakkelijk, zo goed als overal worden ze gediscrimineerd. Meisjes werden sneller
volwassen (vanaf 12 jaar) en vanaf dan kan je uitgehuwd worden. Dit betekent dat macht van de vader verhuist naar de
echtgenoot. (Mannen werden volwassen op hun 15e).

Ongehuwde vrouwen:

Juridsch gezien is een ongehuwde vrouw er altijd beter vanaf. Dit zullen we even bestuderen:

• Romeinen

Verloop:
Vrouw zal niet meer onder vader of grootvader staan wanneer ze gestorven zijn. Vrouw is dan zelfstandig.
OF ze staat wel nog onder vader of grootvader, maar dan hebben zij alles om te zeggen. Dus dit is niet interessant.

Een vrouw die ongehuwd is, is in het privaatrecht volledig handelingsbekwaam bij de Romeinen. Ze hadden wel een voogd
nodig. Maar later niet meer.

Probleem: Romeinse rijk gaat ten onder en dan krijgen we de vroeger Middeleeuwen.

• Germanen

Verloop:
Het gaat aanvankelijk achteruit met de vrouwen. Hier zie je gebeuren dat de voogd opnieuw nodig is. Dan weer niet.

• Late ME

Verloop:
Het gaat weer wat achteruit. Maar na de FR zegt dat voor ongehuwde vrouwen alle beperkingen wegvallen dus gaat het heel
erg vooruit.

Opnieuw bijgestaan door een voogd: maar het is een ad hoc voogd. Vrouwen kunnen kiezen of ze een voogd aanstellen bij
rechtshandelingen (ze deden dit voor al bij belangrijke rechtshandelingen. (Was een beschermingsmiddel)

Het senatusconsultum velleianum was aanvankelijk ook bedoeld als beschermingsmiddel, maar dit werd in de praktijk een
beperking.

• FR

Handelingsbekwaamheid voor de vrouwen, maar enkel voor privaatrecht.
Moest je dit dus op een grafiek voorstellen is dit met pieken en dalen. Verkeerd beeld van de geschiedenis is dus dat het altijd
vooruit ging. Maar dit is illusie. Ook huidig een probleem (denk aan Trump).

Gehuwde vrouwen:

Dus:
(Na verloop) Nu zou je denken, ongehuwde vrouwen, dat valt wel mee. Je had soms wel een voogd nodig. Maar soms ook
niet. Maar het probleem is dat we vroeger een maatschappij hadden waar (ongehuwde) vrouwen veel problemen hebben.

Eerst: je moet aan een inkomen geraken
Twee: heel de maatschappij is er opgericht om een huwelijk te verkrijgen (juridsch gezien is men beter zonder man maar alles
leidt to huwelijk zowel financieel als mentaliteit).

,• Romeinen

Als vrouw trouwde, had man niets te zeggen over roze vrouw, TENZIJ er een aparte rechtshandeling was dat hij de macht
verkreeg over haar. Dus als deze rechtshandeling niet gesteld was in principe geen macht.
MAAR als hij één jaar ‘usus’ heeft over haar, dan verkrijgt hij die macht ook. De vrouw kan van die ‘usus’ ontsnappen door in
dat jaar 3 nachten niet thuis te slapen.


• Van de Germanen tot 1804:

◦Maritale macht

Systeem blijft hetzelfde.
Basisprincipe = martialer macht (de man heeft alle macht).

Tuctingsprocedure:
Gehuwde vrouwen moeten tegenover hun man onderdanig zijn. Als de vrouw niet gehoorzaam is, dan heeft de een
tuchtingsrecht ( = man mag de vrouw verrot slaan = zolang ze niet dood gaat is het in orde). Achtergrond is dat de vrouw een
object is voor de man.

Vrouw heeft een gehoorzaamheidsplicht, want anders die tuchtingsprocedure, en ook een plicht om te gaan samenwonen (als
hij wil dat zij nooit meer buiten komt, kan dat). Ze mag ook geen overspel plegen.

Niet alleen vrouw heeft verplichtingen voor man, maar ook omgekeerd. Vrouw moet naar hem luisteren, maar hij moet wel voor
een inkom zorgen.
Bv. Tegenover gehoorzaamheidsplicht staat zorgen voor inkomen
Bv. Tegenover samenwoningsplicht staat zorgen voor een huis
Bv. Hij moet ook zijn vrouw trouw zijn, maar is lichter, overspel is enkel een probleem als het echt tot een schandaal leidt.

Sommige rechters menen dat de martialer macht te ver gaat. Vrouw staat onder het onderdeel “brol” van de man. Als de man
te ver gaat, kan de rechter een boete geven. Maar zo’n zaken zijn echt maar enkel als het echt overdreven is.

◦(On)bekwaamheid gehuwde vrouw

Er is een belangrijk verschil tussen handelingsbekwaamheid (= in abstracto; kan je rechtshandelingen stellen?) en
handelingsbevoegdheid (= in concreto; kan je een bepaalde concrete rechtshandeling stellen?) .

Vrouw is dus handelingsbekwaam maar niet handelingsbevoegd, want haar man gaat alles doen. (Man+vrouw = man)
MAAR enkele uitzonderingen:
‣ Vrouw heeft een winkeltje, en haar man zegt er niets op, mag ze die houden (= handelaarster)
‣ Als het gaat voer huishouden, dan mag de vrouw wel optreden (man is te lui) (= huishouden)
‣ ….

◦Macht over kinderen en goederen huwelijk

Man heeft over alles zeggenschap vanaf het huwelijk. Totdat de vrouw sterft, maar hier gaan we niet verder op in.

Bij kinderen is het basissysteem dat enkel de man de macht heeft over de kinderen.

Uitzondering: Vlaanderen (= oost en west) en Henegouwen heeft de moeder wel nog iets te zeggen.

(Overige rechtstakken)

Bestraffing hekserij: de marginale vrouwen.
(Snel overgegaan; niet kennen)

• Van het Burgerlijk Wetboek van 1804 naar gelijkberechtiging in 1976?
(Ook niet kennen)

Tijdens Franse revolutie zijn er plannen om de situatie van de gehuwde vrouw te verbeteren, maar het komt er iet van. Omdat
er geen wet is.

, (Verdere uitbreiding over Napoleon in ppt maar niet in boek)

Vanaf Napoleon:

Napoleonitisch model

Uitgangspunten Napoleon:

Hij gebruikt de onderdrukking vna de vrouw om zijn orde terug te krijgen achter de vele burgeroorlogen.


Napoleon komt uit Corsica en dit was totaal geen conservatief deel van Frankrijk dus hijzelf had ook een verouderde
mentaliteit.

Hij gelooft dat elke man thuis eigenlijk een kleine Napoleon moest zijn. Dus ‘uiteraard mocht de man die vrouw verrot slaan’.
Hij vond het zeer vanzelfsprekend dat de man de vrouw mocht slaan, vandaar staat het niet in de wet.

Napoleon zegt verder dat de vrouw handelingsonbekwaam is. Dit wil zeggen dat je geen enkele rechtshandeling zelf mag
stellen. (In principe mag vrouw zelfs geen boodschappen doen). Handeldrijven kan ze enkel bij toestemming.

Overspel van de vrouw wordt bestraft, maar die van de man enkel als het gaat over een bijzit en onder dezelfde woning. (Dus
dit is heel beperkt).

Vrouwenonrechten als element van orde:
(Snel voorbijgegaan, niet kennen)

19e eeuw: succes van napoleonitisch model

Dit model had eigenlijk wel succes omdat niemand hem tegensprak. De vrouwen deden niet moeilijk. Dit doordat er veel
‘victimblaming’ was.
‣ = wet van de stilte
‣ Geen goed onderwijs voor de vrouwen (ze wouden dat ze nonnen werden)
‣ Minder protest door afvijlen scherpe kantjes

• Handelingsonbekwaamheid

Napoleon zegt dat vrouwen handelingsonbekwaam zijn,dus man moet zelf boodschappen doen, maar er is een uitweg, want
onbekwame kan volmacht krijgen van een bekwame (= man gaf vrouw volmacht) MAAR in oud BB stond dat de man de vrouw
enkel een uitdrukkelijk (= briefje schrijven of uitdrukkelijk zeggen aan persoon) en bijzonder volmacht kon geven. Bovendien
moest het bijzonder (= moest voor iedere rechtshandeling opnieuw) zijn.

• De facto macht over de kinderen

Theorie dat alleen man de macht heeft over de kinderen, in praktijk had de moeder de macht, zij voedde hen op. De facto bij
de moeder.

• Soms sympathie v rechters

Sommige rechters zeiden, als man bij maîtresse ging wonen, was hij schuldig van overspel. (Niet alle rechters deden dit).

De mislukkingen van Popelin en François Laurent

François Laurent schrijft nieuw burgerlijk wetboek voor Belgie, en gaat daarin zeer ver voor de vrouwen.
Bv. Hij zegt, als je vrouw graag ziet, dan moet je haar niet slaan, dus hij wil maritale macht afschaffen
Bv. Vrouw mag zelf kiezen wat ze doet, dus is handelingsbekwaam
Bv. Geen discriminatie voor overspel

François zag zijn vrouw zeer graag en in deze context moet je dit plaatsen. Hij kan zich niet inbeelden dat een man zich vrouw
zou slaan. Maar die tekst moet naar het parlement en goedgekeurd worden, maar dit wil het parlement natuurlijk niet. (= eerste
mislukking)

Gekoppeld boek

Geschreven voor

Instelling
Studie
Vak

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Ja
Geüpload op
9 februari 2026
Aantal pagina's
94
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

$10.79
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
Angeliquevdk Universiteit Gent
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
25
Lid sinds
6 maanden
Aantal volgers
2
Documenten
12
Laatst verkocht
3 weken geleden

3.0

1 beoordelingen

5
0
4
0
3
1
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen