Psychologie van de
adolescentie
Hoofdstukken 1,3,4,6,9,11,12,13
In deze samenvatting heb ik hoofdstukken 1,3,4,6,9,11,12,13 samengevat. Dit is stof voor
tentamen van VLV1A van ALO-propedeuse.
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding..................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1.2 Adolescentie: een beschrijving......................................................................................................5
Hoofdstuk 1.3 Puberteit en adolescentie..............................................................................................................6
Hoofdstuk 1.3.1 Begin en einde van de adolescentie; verschillen per cultuur en sekse................................6
Hoofdstuk 1.4 Een moeilijke leeftijd?...................................................................................................................6
Hoofdstuk 1.5 Een ontwikkelingspsychologisch uitgangspunt.............................................................................7
Hoofdstuk 1.5.1 De adolescentie als een karakteristieke ontwikkelingsperiode, met daaraan verbonden
specifieke ontwikkelingstaken.........................................................................................................................7
Hoofdstuk 1.5.2 De adolescentie als onderdeel van een ontwikkelingsproces met continue en discontinue
momenten.......................................................................................................................................................8
Hoofdstuk 1.5.3 Ontwikkelingspsychopathologie: het samenspel tussen individu en omgeving..................8
Hoofdstuk 1.5.4 Hoe beïnvloed iemand zijn of haar omgeving?....................................................................9
Hoofstuk 3 Lichamelijke ontwikkelingen in de adolescentie..........................................................................10
Hoofdstuk 3.1 Inleiding.......................................................................................................................................10
Hoofdstuk 3.2 De lichamelijke veranderingen tijdens de adolescentie..............................................................10
Hoofdstuk 3.2.1 De hormonale regelsystemen achter de lichamelijke veranderingen................................10
Hoofdstuk 3.2.2 Lichamelijke veranderingen................................................................................................12
Hoofdstuk 3.2.3 Verschillen in lichamelijke ontwikkeling als gevolg van omgevingsfactoren.....................13
Hoofdstuk 3.3 Rijping en lichamelijke ontwikkeling en het functioneren van adolescenten.............................14
Hoofdstuk 3.3.1 Status en het functioneren.................................................................................................14
Hoofdstuk 3.3.2 Timing en het functioneren................................................................................................15
Hoofdstuk 3.3.3 Tempo van de lichamelijke ontwikkeling en het functioneren..........................................16
Hoofdstuk 3.3.4 Voorlopige conclusies.........................................................................................................16
Hoofdstuk 3.4 Verklaring voor de invloed van de lichamelijke ontwikkeling op het functioneren....................17
Hoofdstuk 3.4.1 De hypothese van de stressvolle verandering....................................................................17
Hoofdstuk 3.4.2 De hypothese van hormooninvloeden...............................................................................17
Hoofdstuk 3.4.3 De hypothese van de ‘afwijkende timing’..........................................................................18
Hoofdstuk 3.4.4 De contextuele versterkingshypothese..............................................................................18
Hoofdstuk 3.4.5 De accentueringshypothese...............................................................................................18
Hoofdstuk 3.4.6 De rijpingsdichtheidhypothese (maturation compression hypothesis).............................18
Hoofdstuk 3.5 Besluit..........................................................................................................................................18
Hoofdstuk 4 hersenontwikkeling in de adolescentie.....................................................................................19
Hoofdstuk 4.1 inleiding.......................................................................................................................................19
Hoofdstuk 4.2 hersenontwikkeling.....................................................................................................................19
4.3 puberteit.......................................................................................................................................................20
4.4 hersenontwikkeling en gedrag.....................................................................................................................21
4.5 executieve functies.......................................................................................................................................21
4.6 risico’s en beloningen...................................................................................................................................22
4.7 gezichten en emoties....................................................................................................................................22
4.8 sociale interacties.........................................................................................................................................22
4.9 besluit...........................................................................................................................................................23
Hoofdstuk 6 cognitieve ontwikkeling in de adolescentie...............................................................................24
1
, Hoofdstuk 6.1 inleiding.......................................................................................................................................24
Hoofdstuk 6.2 benaderingen van cognitieve ontwikkeling................................................................................24
Hoofdstuk 6.3 de Piagetiaanse benadering.......................................................................................................24
Hoofdstuk 6.3.1 adaptatie.............................................................................................................................25
Hoofdstuk 6.3.2 cognitieve structuren..........................................................................................................25
Hoofdstuk 6.3.3 ontwikkelingsfasen.............................................................................................................25
Hoofdstuk 6.3.4 Het wetenschappelijk denken............................................................................................27
Hoofdstuk 6.4 de informatieverwerkingsbenandering.......................................................................................29
Hoofdstuk 6.4.1 executieve functies.............................................................................................................29
Hoofdstuk 6.4.2 langetermijngeheugen........................................................................................................30
Hoofdstuk 6.4.3 cognitieve strategieën: een voorbeeld...............................................................................30
Hoofdstuk 6.4.4 metacognitie.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 6.4.5 sociale informatieverwerking.............................................................................................31
Hoofdstuk 6.4.6 samenvatting.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 6.5 de psychometrische benadering.................................................................................................32
Hoofdstuk 6.5.1 de intelligentietest..............................................................................................................32
Hoofdstuk 6.5.2 stereotype over scores op een intelligentie test: sekse en cultuur....................................33
Hoofdstuk 6.5.3 de ontwikkeling van intelligentie........................................................................................33
Hoofdstuk 6.5.4 de veranderlijkheid van intelligentie..................................................................................34
Hoofdstuk 6.6 besluit..........................................................................................................................................34
Hoofdstuk 9 Autonomie-ontwikkeling in de adolescentie.............................................................................35
Hoofdstuk 9.1 inleiding.......................................................................................................................................35
Hoofdstuk 9.2 het paraplubegrip autonomie: onafhankelijkheid versus vrijwillig functioneren.......................35
Hoofdstuk 9.2.1 autonomie als onafhankelijkheid of separatie...................................................................35
Hoofdstuk 9.2.2 autonomie als vrijwillig of zelfgedetermineerd functioneren............................................36
Hoofdstuk 9.2.3 de twee definities van autonomie nader vergeleken.........................................................38
Hoofdstuk 9.3 ontwikkeling van autonomie.......................................................................................................39
Hoofdstuk 9.3.1 autonomie als separatie of loskomen van ouders..............................................................39
Hoofdstuk 9.3.2 autonomie als vrijwillig of zelfgedetermineerd functioneren............................................41
Hoofdstuk 9.4 autonomie als bron van welbevinden en basis voor latere ontwikkeling...................................42
Hoofdstuk 9.4.1 gevolgen van separatie en het ontwikkelen van onafhankelijkheid..................................42
Hoofdstuk 9.4.2 gevolgen van zelfgedetermineerd of vrijwillig functioneren..............................................43
Hoofdstuk 9.5 contexten die bijdragen tot de ontwikkeling van autonomie, of net die ontwikkeling hinderen.
............................................................................................................................................................................44
Hoofdstuk 9.5.1 opvoedingsprocessen vanuit het separatie-individuatie perspectief................................44
Hoofdstuk 9.5.2 opvoedingsprocessen vanuit het zelfdeterminatie perspectief.........................................44
Hoofdstuk 9.5.3 invloeden van buiten het gezin...........................................................................................45
Hoofdstuk 9.6 is autonomie een privilege voor westerse jongeren?.................................................................46
Hoofdstuk 9.6.1 autonomie als onafhankelijkheid of separatie...................................................................46
Hoofdstuk 9.6.2 autonomie als vrijwillig of zelfgedetermineerd functioneren............................................46
Hoofdstuk 9.7 besluit..........................................................................................................................................46
Hoofdstuk 11 de rol van het gezin................................................................................................................ 47
Hoofdstuk 11.1 inleiding.....................................................................................................................................47
Hoofdstuk 11.2 gezinnen met adolescenten: storm and stress?........................................................................47
Hoofdstuk 11.3 veranderingen in ouder-kindrelaties gedurende de adolescentie............................................48
Hoofdstuk 11.3.1 verandering in hiërarchie..................................................................................................48
Hoofdstuk 11.3.2 toename in conflicten.......................................................................................................48
Een dip in de ouder-kindrelatie kwaliteit......................................................................................................49
2
, Hoofdstuk 11.3.4 veranderingen in communicatiepatronen en monitoring................................................49
Hoofdstuk 11.4 opvoeding en welbevinden.......................................................................................................50
Hoofdstuk 11.4.1 opvoedstijlen.....................................................................................................................51
Hoofdstuk 11.4.2 opvoedgedragingen..........................................................................................................51
Hoofdstuk 11.5 het gezinssysteem.....................................................................................................................52
Hoofdstuk 11.5.1 de relatie tussen broers en zussen...................................................................................52
Hoofdstuk 11.5.2 het gezin als systeem........................................................................................................52
Hoofdstuk 11.6 open vragen en beperkingen van onderzoek............................................................................53
Hoofdstuk 11.6.1 cultuurverschillen.............................................................................................................53
Hoofdstuk 11.6.2 transactionaliteit...............................................................................................................53
Hoofdstuk 11.6.3 one size does not fit all.....................................................................................................53
Hoofdstuk 12 De rol van leeftijdgenoten...................................................................................................... 54
Hoofdstuk 12.1 inleiding.....................................................................................................................................54
Hoofdstuk 12.2 vriendschappen van adolescenten: kenmerken, dynamiek en invloeden.................................54
Hoofdstuk 12.2.1 kenmerken van vriendschappen.......................................................................................54
hoofdstuk 12.2.2 dynamiek van vriendschappen: ontstaat, stabiliteit en beëindiging................................55
Hoofdstuk 12.3 effecten van vriendschap..........................................................................................................55
Hoofdstuk 12.3.1 de betekenis van het hebben van vrienden.....................................................................55
Hoofdstuk 12.3.2 de kenmerken van de vrienden........................................................................................55
Hoofdstuk 12.3.3 de kwaliteit van de vriendschap.......................................................................................55
Hoofdstuk 12.3.4 invloeden van vriendschappen: sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling...........56
Hoofdstuk 12.4 vriendengroepen: kenmerken en invloeden..............................................................................56
Hoofdstuk 12.4.1 kenmerken van vriendengroepen.....................................................................................56
Hoofdstuk 12.4.2 invloeden van vriendengroepen.......................................................................................56
Hoofdstuk 12.4.3 vrienden en etniciteit in Nederland..................................................................................57
Hoofdstuk 12.5 groepsprocessen op school: sociale status, sociale verwerping en pesten...............................57
Hoofdstuk 12.5.1 sociale status.....................................................................................................................57
Hoofdstuk 12.5.2 sociale verwerping............................................................................................................58
Hoofdstuk 12.5.3 pesten...............................................................................................................................58
Hoofdstuk 12.6 ouder-adolescentrelaties..........................................................................................................59
Hoofdstuk 13 internaliserende stoornissen..................................................................................................61
Hoofdstuk 13.1 inleiding.....................................................................................................................................61
Hoofdstuk 13.2 ontwikkelingstaken/-kenmerken van de adolescentie.............................................................61
Hoofdstuk 13.3 normale ontwikkeling: angst, verdriet en lichamelijke klachten..............................................61
Hoofdstuk 13.3.1 angst in normale ontwikkeling..........................................................................................61
Hoofdstuk 13.3.2 verdriet in normale ontwikkeling.....................................................................................62
hoofdstuk 13.3.3 lichamelijke klachten in normale ontwikkeling.................................................................62
Hoofdstuk 13.4 problemen of stoornissen in de levensloop...............................................................................62
Hoofdstuk 13.5 angststoornissen.......................................................................................................................64
Hoofdstuk 13.5.2 paniekstoornis...................................................................................................................64
Hoofdstuk 13.5.2 specifieke fobie.................................................................................................................64
Hoofdstuk 13.5.3 sociale angststoornis.........................................................................................................65
Hoofdstuk 13.5.4 gegeneraliseerde angststoornis........................................................................................65
Hoofdstuk 13.6 obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen....................................................................65
Hoofdstuk 13.7 trauma- en stressorgerelateerde stoornissen...........................................................................66
Hoofdstuk 13.8 depressieve stemmingsstoornissen...........................................................................................67
Hoofdstuk 13.8.1 depressieve stoornis.........................................................................................................67
3
, Hoofdstuk 13.8.2 persisterende depressieve stoornis (dysthymie)..............................................................67
Hoofdstuk 13.9 bipolaire stemmingsstoornissen...............................................................................................67
Hoofdstuk 13.10 voedings- en eetstoornissen....................................................................................................68
Hoofdstuk 13.10.1 anorexia nervosa.............................................................................................................68
Hoofdstuk 13.10.2 boulimia nervosa.............................................................................................................68
4
adolescentie
Hoofdstukken 1,3,4,6,9,11,12,13
In deze samenvatting heb ik hoofdstukken 1,3,4,6,9,11,12,13 samengevat. Dit is stof voor
tentamen van VLV1A van ALO-propedeuse.
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding..................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1.2 Adolescentie: een beschrijving......................................................................................................5
Hoofdstuk 1.3 Puberteit en adolescentie..............................................................................................................6
Hoofdstuk 1.3.1 Begin en einde van de adolescentie; verschillen per cultuur en sekse................................6
Hoofdstuk 1.4 Een moeilijke leeftijd?...................................................................................................................6
Hoofdstuk 1.5 Een ontwikkelingspsychologisch uitgangspunt.............................................................................7
Hoofdstuk 1.5.1 De adolescentie als een karakteristieke ontwikkelingsperiode, met daaraan verbonden
specifieke ontwikkelingstaken.........................................................................................................................7
Hoofdstuk 1.5.2 De adolescentie als onderdeel van een ontwikkelingsproces met continue en discontinue
momenten.......................................................................................................................................................8
Hoofdstuk 1.5.3 Ontwikkelingspsychopathologie: het samenspel tussen individu en omgeving..................8
Hoofdstuk 1.5.4 Hoe beïnvloed iemand zijn of haar omgeving?....................................................................9
Hoofstuk 3 Lichamelijke ontwikkelingen in de adolescentie..........................................................................10
Hoofdstuk 3.1 Inleiding.......................................................................................................................................10
Hoofdstuk 3.2 De lichamelijke veranderingen tijdens de adolescentie..............................................................10
Hoofdstuk 3.2.1 De hormonale regelsystemen achter de lichamelijke veranderingen................................10
Hoofdstuk 3.2.2 Lichamelijke veranderingen................................................................................................12
Hoofdstuk 3.2.3 Verschillen in lichamelijke ontwikkeling als gevolg van omgevingsfactoren.....................13
Hoofdstuk 3.3 Rijping en lichamelijke ontwikkeling en het functioneren van adolescenten.............................14
Hoofdstuk 3.3.1 Status en het functioneren.................................................................................................14
Hoofdstuk 3.3.2 Timing en het functioneren................................................................................................15
Hoofdstuk 3.3.3 Tempo van de lichamelijke ontwikkeling en het functioneren..........................................16
Hoofdstuk 3.3.4 Voorlopige conclusies.........................................................................................................16
Hoofdstuk 3.4 Verklaring voor de invloed van de lichamelijke ontwikkeling op het functioneren....................17
Hoofdstuk 3.4.1 De hypothese van de stressvolle verandering....................................................................17
Hoofdstuk 3.4.2 De hypothese van hormooninvloeden...............................................................................17
Hoofdstuk 3.4.3 De hypothese van de ‘afwijkende timing’..........................................................................18
Hoofdstuk 3.4.4 De contextuele versterkingshypothese..............................................................................18
Hoofdstuk 3.4.5 De accentueringshypothese...............................................................................................18
Hoofdstuk 3.4.6 De rijpingsdichtheidhypothese (maturation compression hypothesis).............................18
Hoofdstuk 3.5 Besluit..........................................................................................................................................18
Hoofdstuk 4 hersenontwikkeling in de adolescentie.....................................................................................19
Hoofdstuk 4.1 inleiding.......................................................................................................................................19
Hoofdstuk 4.2 hersenontwikkeling.....................................................................................................................19
4.3 puberteit.......................................................................................................................................................20
4.4 hersenontwikkeling en gedrag.....................................................................................................................21
4.5 executieve functies.......................................................................................................................................21
4.6 risico’s en beloningen...................................................................................................................................22
4.7 gezichten en emoties....................................................................................................................................22
4.8 sociale interacties.........................................................................................................................................22
4.9 besluit...........................................................................................................................................................23
Hoofdstuk 6 cognitieve ontwikkeling in de adolescentie...............................................................................24
1
, Hoofdstuk 6.1 inleiding.......................................................................................................................................24
Hoofdstuk 6.2 benaderingen van cognitieve ontwikkeling................................................................................24
Hoofdstuk 6.3 de Piagetiaanse benadering.......................................................................................................24
Hoofdstuk 6.3.1 adaptatie.............................................................................................................................25
Hoofdstuk 6.3.2 cognitieve structuren..........................................................................................................25
Hoofdstuk 6.3.3 ontwikkelingsfasen.............................................................................................................25
Hoofdstuk 6.3.4 Het wetenschappelijk denken............................................................................................27
Hoofdstuk 6.4 de informatieverwerkingsbenandering.......................................................................................29
Hoofdstuk 6.4.1 executieve functies.............................................................................................................29
Hoofdstuk 6.4.2 langetermijngeheugen........................................................................................................30
Hoofdstuk 6.4.3 cognitieve strategieën: een voorbeeld...............................................................................30
Hoofdstuk 6.4.4 metacognitie.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 6.4.5 sociale informatieverwerking.............................................................................................31
Hoofdstuk 6.4.6 samenvatting.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 6.5 de psychometrische benadering.................................................................................................32
Hoofdstuk 6.5.1 de intelligentietest..............................................................................................................32
Hoofdstuk 6.5.2 stereotype over scores op een intelligentie test: sekse en cultuur....................................33
Hoofdstuk 6.5.3 de ontwikkeling van intelligentie........................................................................................33
Hoofdstuk 6.5.4 de veranderlijkheid van intelligentie..................................................................................34
Hoofdstuk 6.6 besluit..........................................................................................................................................34
Hoofdstuk 9 Autonomie-ontwikkeling in de adolescentie.............................................................................35
Hoofdstuk 9.1 inleiding.......................................................................................................................................35
Hoofdstuk 9.2 het paraplubegrip autonomie: onafhankelijkheid versus vrijwillig functioneren.......................35
Hoofdstuk 9.2.1 autonomie als onafhankelijkheid of separatie...................................................................35
Hoofdstuk 9.2.2 autonomie als vrijwillig of zelfgedetermineerd functioneren............................................36
Hoofdstuk 9.2.3 de twee definities van autonomie nader vergeleken.........................................................38
Hoofdstuk 9.3 ontwikkeling van autonomie.......................................................................................................39
Hoofdstuk 9.3.1 autonomie als separatie of loskomen van ouders..............................................................39
Hoofdstuk 9.3.2 autonomie als vrijwillig of zelfgedetermineerd functioneren............................................41
Hoofdstuk 9.4 autonomie als bron van welbevinden en basis voor latere ontwikkeling...................................42
Hoofdstuk 9.4.1 gevolgen van separatie en het ontwikkelen van onafhankelijkheid..................................42
Hoofdstuk 9.4.2 gevolgen van zelfgedetermineerd of vrijwillig functioneren..............................................43
Hoofdstuk 9.5 contexten die bijdragen tot de ontwikkeling van autonomie, of net die ontwikkeling hinderen.
............................................................................................................................................................................44
Hoofdstuk 9.5.1 opvoedingsprocessen vanuit het separatie-individuatie perspectief................................44
Hoofdstuk 9.5.2 opvoedingsprocessen vanuit het zelfdeterminatie perspectief.........................................44
Hoofdstuk 9.5.3 invloeden van buiten het gezin...........................................................................................45
Hoofdstuk 9.6 is autonomie een privilege voor westerse jongeren?.................................................................46
Hoofdstuk 9.6.1 autonomie als onafhankelijkheid of separatie...................................................................46
Hoofdstuk 9.6.2 autonomie als vrijwillig of zelfgedetermineerd functioneren............................................46
Hoofdstuk 9.7 besluit..........................................................................................................................................46
Hoofdstuk 11 de rol van het gezin................................................................................................................ 47
Hoofdstuk 11.1 inleiding.....................................................................................................................................47
Hoofdstuk 11.2 gezinnen met adolescenten: storm and stress?........................................................................47
Hoofdstuk 11.3 veranderingen in ouder-kindrelaties gedurende de adolescentie............................................48
Hoofdstuk 11.3.1 verandering in hiërarchie..................................................................................................48
Hoofdstuk 11.3.2 toename in conflicten.......................................................................................................48
Een dip in de ouder-kindrelatie kwaliteit......................................................................................................49
2
, Hoofdstuk 11.3.4 veranderingen in communicatiepatronen en monitoring................................................49
Hoofdstuk 11.4 opvoeding en welbevinden.......................................................................................................50
Hoofdstuk 11.4.1 opvoedstijlen.....................................................................................................................51
Hoofdstuk 11.4.2 opvoedgedragingen..........................................................................................................51
Hoofdstuk 11.5 het gezinssysteem.....................................................................................................................52
Hoofdstuk 11.5.1 de relatie tussen broers en zussen...................................................................................52
Hoofdstuk 11.5.2 het gezin als systeem........................................................................................................52
Hoofdstuk 11.6 open vragen en beperkingen van onderzoek............................................................................53
Hoofdstuk 11.6.1 cultuurverschillen.............................................................................................................53
Hoofdstuk 11.6.2 transactionaliteit...............................................................................................................53
Hoofdstuk 11.6.3 one size does not fit all.....................................................................................................53
Hoofdstuk 12 De rol van leeftijdgenoten...................................................................................................... 54
Hoofdstuk 12.1 inleiding.....................................................................................................................................54
Hoofdstuk 12.2 vriendschappen van adolescenten: kenmerken, dynamiek en invloeden.................................54
Hoofdstuk 12.2.1 kenmerken van vriendschappen.......................................................................................54
hoofdstuk 12.2.2 dynamiek van vriendschappen: ontstaat, stabiliteit en beëindiging................................55
Hoofdstuk 12.3 effecten van vriendschap..........................................................................................................55
Hoofdstuk 12.3.1 de betekenis van het hebben van vrienden.....................................................................55
Hoofdstuk 12.3.2 de kenmerken van de vrienden........................................................................................55
Hoofdstuk 12.3.3 de kwaliteit van de vriendschap.......................................................................................55
Hoofdstuk 12.3.4 invloeden van vriendschappen: sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling...........56
Hoofdstuk 12.4 vriendengroepen: kenmerken en invloeden..............................................................................56
Hoofdstuk 12.4.1 kenmerken van vriendengroepen.....................................................................................56
Hoofdstuk 12.4.2 invloeden van vriendengroepen.......................................................................................56
Hoofdstuk 12.4.3 vrienden en etniciteit in Nederland..................................................................................57
Hoofdstuk 12.5 groepsprocessen op school: sociale status, sociale verwerping en pesten...............................57
Hoofdstuk 12.5.1 sociale status.....................................................................................................................57
Hoofdstuk 12.5.2 sociale verwerping............................................................................................................58
Hoofdstuk 12.5.3 pesten...............................................................................................................................58
Hoofdstuk 12.6 ouder-adolescentrelaties..........................................................................................................59
Hoofdstuk 13 internaliserende stoornissen..................................................................................................61
Hoofdstuk 13.1 inleiding.....................................................................................................................................61
Hoofdstuk 13.2 ontwikkelingstaken/-kenmerken van de adolescentie.............................................................61
Hoofdstuk 13.3 normale ontwikkeling: angst, verdriet en lichamelijke klachten..............................................61
Hoofdstuk 13.3.1 angst in normale ontwikkeling..........................................................................................61
Hoofdstuk 13.3.2 verdriet in normale ontwikkeling.....................................................................................62
hoofdstuk 13.3.3 lichamelijke klachten in normale ontwikkeling.................................................................62
Hoofdstuk 13.4 problemen of stoornissen in de levensloop...............................................................................62
Hoofdstuk 13.5 angststoornissen.......................................................................................................................64
Hoofdstuk 13.5.2 paniekstoornis...................................................................................................................64
Hoofdstuk 13.5.2 specifieke fobie.................................................................................................................64
Hoofdstuk 13.5.3 sociale angststoornis.........................................................................................................65
Hoofdstuk 13.5.4 gegeneraliseerde angststoornis........................................................................................65
Hoofdstuk 13.6 obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen....................................................................65
Hoofdstuk 13.7 trauma- en stressorgerelateerde stoornissen...........................................................................66
Hoofdstuk 13.8 depressieve stemmingsstoornissen...........................................................................................67
Hoofdstuk 13.8.1 depressieve stoornis.........................................................................................................67
3
, Hoofdstuk 13.8.2 persisterende depressieve stoornis (dysthymie)..............................................................67
Hoofdstuk 13.9 bipolaire stemmingsstoornissen...............................................................................................67
Hoofdstuk 13.10 voedings- en eetstoornissen....................................................................................................68
Hoofdstuk 13.10.1 anorexia nervosa.............................................................................................................68
Hoofdstuk 13.10.2 boulimia nervosa.............................................................................................................68
4
