Longen 1
2e bachelor geneeskunde
2025-2026
,1. Structuur van de long op macro- en microniveau:......................................................... 6
1.1. Algemene longanatomie:.............................................................................................6
1.2. Lymfatisch stelsel:....................................................................................................... 8
1.3. Bezenuwing:................................................................................................................8
1.4. Bloedvoorziening:........................................................................................................9
1.5. Luchtvoorziening:...................................................................................................... 10
1.6. Congenitale afwijkingen:............................................................................................11
1.7. Gasuitwisseling:........................................................................................................ 12
1.7. Veranderen van long anatomie bij ziekte:................................................................. 14
2. Pathologie van longziekten:............................................................................................17
2.1. Histologie van de long:.............................................................................................. 17
2.2. Patronen van inflammatie:.........................................................................................19
2.3. Respiratoire infecties:................................................................................................23
2.4. Obstructieve airway disease:.................................................................................... 26
2.5. Interstitiële longziekten:.............................................................................................28
2.6. Vasculaire ziekten in de long:....................................................................................29
2.7. Ziekten van de pleura:...............................................................................................30
3. Radiologie:........................................................................................................................31
3.1. Modaliteiten: technieken:...........................................................................................31
3.2. Anatomie:.................................................................................................................. 33
3.3. Interpreteren van radiologie:..................................................................................... 34
3.4. Mediastinum:............................................................................................................. 35
3.5. Hilum:........................................................................................................................ 38
3.6. Bronchial tree:........................................................................................................... 39
3.7. Longparenchym:........................................................................................................40
3.8. Specifieke infecties:...................................................................................................45
3.9. Pleura:....................................................................................................................... 46
3.10. Botten en weke delen:.............................................................................................47
3.11. Casussen:................................................................................................................48
4. Ventilatie:.......................................................................................................................... 52
4.1. Wat is ventilatie:........................................................................................................ 52
4.2. Ademhalingssysteem:............................................................................................... 53
4.3. De ideale long:.......................................................................................................... 53
4.4. Luchtvolumes:........................................................................................................... 54
4.5. Elastische eigenschappen van long en borstkas:..................................................... 55
4.6. Meting longvolumes:................................................................................................. 56
4.7. Ademhalingsspieren:.................................................................................................58
4.8. Alveolaire ventilatie:.................................................................................................. 59
,5. Spirometrie:...................................................................................................................... 61
5.1. Inleiding:.................................................................................................................... 61
5.2. Volume-tijd curve:......................................................................................................61
5.3. Flow/volume curve:................................................................................................... 63
5.4. Uitvoering van een test:.............................................................................................66
5.5. Interpretatie spirometrie:........................................................................................... 67
5.6. Casussen:................................................................................................................. 72
6. Diffusie:............................................................................................................................. 74
6.1. Diffusie wetten en ideale long:.................................................................................. 74
6.2. Diffusie en perfusie limitatie:..................................................................................... 75
6.3. Meting v/d diffusiecapaciteit:..................................................................................... 75
7. Longcirculatie:................................................................................................................. 79
7.1. Inleiding:.................................................................................................................... 79
7.2. Anatomie:.................................................................................................................. 79
7.3. Drukverdeling en drukcurves:....................................................................................79
7.4. Beïnvloedende factoren op vaatweerstand:.............................................................. 80
7.5. Pulmonale hypertensie:.............................................................................................81
7.6. Hypoxische vasoconstrictie:...................................................................................... 82
7.7. Acidose en vochtbalans:........................................................................................... 82
7.8. Bijkomende functies v/d longcirculatie:..................................................................... 83
8. VQ verhoudingen:............................................................................................................ 84
8.1. Inleiding:.................................................................................................................... 84
7.2. Hypoxemie en zijn oorzaken:.................................................................................... 84
7.3. Alveolaire gasvergelijking:.........................................................................................90
9. Gastransport:................................................................................................................... 91
9.1. Inleiding:.................................................................................................................... 91
9.2. Gaswisseling:............................................................................................................ 91
9.3. Zuurstofspanning en - aanbod lichaam:.................................................................... 92
9.4. Diffusie:..................................................................................................................... 93
9.5. O₂ transport door/in het bloed:.................................................................................. 94
9.6. CO₂ uitwisseling naar het bloed:............................................................................... 97
9.7. Afwijkingen in gastransport:...................................................................................... 97
9.8. Klinische verschijnselen hypoxemie:.......................................................................100
9.9. Klinische verschijnselen hypercapnie:.....................................................................101
10. Bloedgassen, zuur-base evenwicht en respiratoire insufficiëntie:......................... 102
10.1. Bloedgasanalyse:.................................................................................................. 102
10.2. pH:.........................................................................................................................103
10.3. Overzicht zuur-base stoornissen:..........................................................................103
10.4. Respiratoire acidose:.............................................................................................105
10.5. Respiratoire alkalose:............................................................................................106
10.6. Metabole alkalose:................................................................................................ 106
10.7. Metabole acidose:................................................................................................. 107
10.8. Casussen / oefenvragen:...................................................................................... 108
, 11. Ademregulatie en slaapfysiologie:............................................................................. 112
11.1. Inleiding:................................................................................................................ 112
11.2. Het respiratoire controlesysteem:.......................................................................... 112
11.2.1. Chemoreceptoren:........................................................................................ 112
11.2.2. Mechanoreceptoren:..................................................................................... 116
11.2.3. Baroreceptoren:............................................................................................ 117
11.3. Evaluatie ademhalingscontrole:............................................................................. 117
11.3.1. HCVR en HVR:............................................................................................. 117
11.3.2. Slaaponderzoek en adempatronen:..............................................................118
11.4. Nachtelijke ventilatie bij gezonde personen:..........................................................119
11.4.1. REM-slaap:................................................................................................... 119
11.4.2. Spieractiviteit tijdens de slaap (EMG activiteit):............................................120
11.4.3. Veranderingen in longvolumes:.................................................................... 122
11.5. Behandeling op ademregelmechanismen:............................................................ 123
11.5.1. CSA: Centrale slaapapneu:.......................................................................... 123
11.5.2. Samenhang CSA en cardiovasculaire gevolgen:......................................... 127
11.5.3. Behandeling van centrale slaapapneu:........................................................ 127
11.5.4. Obstructieve slaapapneu:............................................................................. 128
11.5.5. Balance of forces:......................................................................................... 129
11.5.6. CPAP: mechanisme:.....................................................................................131
11.6. Samenvatting en oefenvragen:..............................................................................132
12. Ademmechanica:......................................................................................................... 134
12.1. Inleiding:................................................................................................................ 134
12.2. Elastische eigenschappen v/d long en thoraxwand:............................................. 135
12.3. Weerstand:............................................................................................................ 138
12.4. Dynamische compressie van luchtwegen:............................................................ 140
12.5. Ademarbeid (work of breathing = WOB):.............................................................. 142
13. Inspanningsonderzoek:............................................................................................... 143
13.1. Inleiding:................................................................................................................ 143
13.1.1. Hoe en waarom een inspanningsonderzoek?.............................................. 143
13.1.2. Evaluatie van kortademigheid (bij inspanning):............................................143
13.1.3. Verschillende types inspanningstesten:....................................................... 143
13.2. Soorten testen:...................................................................................................... 144
13.2.1. Zesminutenwandeltest:................................................................................ 144
13.2.2. Maximale inspanningstest:........................................................................... 144
13.2.3. Metingen en berekeningen bij inspanning:...................................................145
13.2.4. Inspanningsprotocol:.................................................................................... 145
13.3. De gemeten begrippen:.........................................................................................146
13.4. De berekende begrippen:......................................................................................147
13.4. Verhoudingen tijdens de inspanning:.................................................................... 147
13.5. Bloedgassen tijdens inspanning:...........................................................................150