HOOFDSTUK 1: ONTWIKKELINGEN IN DE SECTOR
Wat is orthopedagogie in het:
-Engels: social educational
-Frans: education spécialisé
Terminologie ‘Verstandelijke beperking’
Uitgangspunt: terminologie weerspiegelt de kijk op mensen.
Vlaanderen en Nederland (vroeger en nu): personen met een
‘verstandelijke beperking’ en niet ‘personen met een mentale
handicap’. Waarom?
Omringende landen:
- Frankrijk: Handicap mental, Déficience intellectuele
- VS & Canada: People with Intellectual and Developmental
disabilities
H1: Ontwikkelingen in de sector
1.2 Het concept paradigma
= Geheel van wetenschappelijke bevindingen dat als een gemeenschappelijk
gedachtegoed richting geeft aan ons denken en handelen.
-Wanneer ontstaat een nieuw paradigma?
-> gaat samen met de ontwikkeling en de waarden en normen van de
maatschappij
1. Het defectparadigma
- Periode: jaren 70
- Kenmerkend: is de focus op verschillen tussen mensen met en zonder
een verstandelijke beperking, met een uitgesproken klemtoon op de
tekorten of defecten van mensen met een verstandelijke beperking.
- In die tijd spraken ze over debielen, idioten en imbecielen.
, - Een beperking opgevat als ziekte of stoornis, vandaar dat de persoon
met VB. als patiënt werd behandeld en de voorziening georganiseerd
werd volgens ziekenhuismodel.
- Instituut werd vaak opgericht door arts en hadden goede verzorging en
gezonde voeding
- Ouders kregen advies om hun kind toe te vertrouwen aan deskundige
die geschoold waren om met hun kind te werken
- Het netwerk v/d persoon is niet betrokken
- Bieden all-inpakket aan
- Segregatie: mensen met VB. worden gescheiden van de ‘normale’
mensen en de samenleving en maatschappij.
2. Het ontwikkelingsparadigma
- Nirje lanceert een nieuw paradigma met nadruk op de overeenkomsten
tussen mensen met en zonder een VB. en op het belang van een
gelijkwaardige levensstandaard.
- In dit paradigma spreekt men over: mentaal gehandicapte, minder-
validen of anders-validen
- Ontwikkelingsdenken staat centraal, ze kunnen leren en zich verder
ontwikkelen
- Netwerk heeft beperkte rol, worden enkel betrokken bij ingrijpende
beslissingen en problemen
- Integratie: als mensen zich verder ontwikkelen, kunnen ze zich ook
integreren in de maatschappij. Ze leren competenties aan om meer
kans te maken te integreren in de samenleving.
- Normalisatie: een zo normaal mogelijk leven leiden. Het dagelijkse
bestaan van personen met beperking zo dicht mogelijk bij het normale
leven brengen in een zo gewoon mogelijke omgeving.
- In het ontwikkelingsparadigma opteert men kleinere organisaties en
deïnstitutionalisering = weg van de omgeving
- Nirje? Schreef over integratie en normalisatie
- 5 voorbeelden van normalisatie
1. Gendergemengde voorzieningen en geen scheiding tussen mannen
en vrouwen
2. Week en weekend verschillen van elkaar, de routine wordt
doorbroken
3. levenscyclus: men kan op pensioen gaan en in organisatie blijven
wonen tot de dood
4. Jaarritme: vakanties hebben of op reis gaan moet mogelijk zijn
5. dagritme: werken en wonen zijn fysiek zoveel mogelijk gescheiden
3. Het burgerschapsparadigma goed kennen!!
Wat is orthopedagogie in het:
-Engels: social educational
-Frans: education spécialisé
Terminologie ‘Verstandelijke beperking’
Uitgangspunt: terminologie weerspiegelt de kijk op mensen.
Vlaanderen en Nederland (vroeger en nu): personen met een
‘verstandelijke beperking’ en niet ‘personen met een mentale
handicap’. Waarom?
Omringende landen:
- Frankrijk: Handicap mental, Déficience intellectuele
- VS & Canada: People with Intellectual and Developmental
disabilities
H1: Ontwikkelingen in de sector
1.2 Het concept paradigma
= Geheel van wetenschappelijke bevindingen dat als een gemeenschappelijk
gedachtegoed richting geeft aan ons denken en handelen.
-Wanneer ontstaat een nieuw paradigma?
-> gaat samen met de ontwikkeling en de waarden en normen van de
maatschappij
1. Het defectparadigma
- Periode: jaren 70
- Kenmerkend: is de focus op verschillen tussen mensen met en zonder
een verstandelijke beperking, met een uitgesproken klemtoon op de
tekorten of defecten van mensen met een verstandelijke beperking.
- In die tijd spraken ze over debielen, idioten en imbecielen.
, - Een beperking opgevat als ziekte of stoornis, vandaar dat de persoon
met VB. als patiënt werd behandeld en de voorziening georganiseerd
werd volgens ziekenhuismodel.
- Instituut werd vaak opgericht door arts en hadden goede verzorging en
gezonde voeding
- Ouders kregen advies om hun kind toe te vertrouwen aan deskundige
die geschoold waren om met hun kind te werken
- Het netwerk v/d persoon is niet betrokken
- Bieden all-inpakket aan
- Segregatie: mensen met VB. worden gescheiden van de ‘normale’
mensen en de samenleving en maatschappij.
2. Het ontwikkelingsparadigma
- Nirje lanceert een nieuw paradigma met nadruk op de overeenkomsten
tussen mensen met en zonder een VB. en op het belang van een
gelijkwaardige levensstandaard.
- In dit paradigma spreekt men over: mentaal gehandicapte, minder-
validen of anders-validen
- Ontwikkelingsdenken staat centraal, ze kunnen leren en zich verder
ontwikkelen
- Netwerk heeft beperkte rol, worden enkel betrokken bij ingrijpende
beslissingen en problemen
- Integratie: als mensen zich verder ontwikkelen, kunnen ze zich ook
integreren in de maatschappij. Ze leren competenties aan om meer
kans te maken te integreren in de samenleving.
- Normalisatie: een zo normaal mogelijk leven leiden. Het dagelijkse
bestaan van personen met beperking zo dicht mogelijk bij het normale
leven brengen in een zo gewoon mogelijke omgeving.
- In het ontwikkelingsparadigma opteert men kleinere organisaties en
deïnstitutionalisering = weg van de omgeving
- Nirje? Schreef over integratie en normalisatie
- 5 voorbeelden van normalisatie
1. Gendergemengde voorzieningen en geen scheiding tussen mannen
en vrouwen
2. Week en weekend verschillen van elkaar, de routine wordt
doorbroken
3. levenscyclus: men kan op pensioen gaan en in organisatie blijven
wonen tot de dood
4. Jaarritme: vakanties hebben of op reis gaan moet mogelijk zijn
5. dagritme: werken en wonen zijn fysiek zoveel mogelijk gescheiden
3. Het burgerschapsparadigma goed kennen!!
