VIRALE ZIEKTEN
Paramyxovirus – AANGIFTE (duif) (zang) (papegaai)
Uitzicht
Etiologie Aviair avulavirus type 1, RNA, envelop
Uitwisseling eventueel met kip
Uitbraken: late zomer en najaar
Pathogenese Opname: aerogeen of oraal
Faecale contaminatie / aerosol à xxx LW en darmen à
viremie à hersenen en nieren à weg aerosol, urine, mest
Symptomen Polyurie, zenuwstoornis, torticollis, verlamming, non
purulente encephalitis en interstitiele nefritis
Mortaliteit Hoge morbiditeit, lage mortaliteit 5%
Gevoelig Nestjongen (volw dieren sterven omdat ze niet eten)
Diagnose Virusisolatie, PCR (cloaca, orofaryngeaal), bloed voor HI
Gestorven: hersenen of nieren bemonsteren
Bestrijden Eradicatie, vaccinatie (verplicht) vanaf 5w
Paramyxovirus serotype 1 (pseudovogelpest) bij papegaai
Uitzicht
Etiologie Vooral jonge papegaaiachtigen
Pathogenese Opname: oraal à SVS à viremie
Symptomen ADH, diarree, dan zenuwsymptomen zoals torticollis en
tremoren, fibrineneerslag luchtzak, n-pur encephalitits
Diagnose Symptomen, histologie, PCR (trachea, long, hersenen)
Behandleing Gn vaccinatie, hygiene (ev vaccinatie kip/duif gebruiken)
Paramyxovirus serotype 3 (draainekziekte) bij papegaai
Uitzicht
Pathogenese Opname: oraal of respiratoir à viremie à weg mest of
orofaryngeale secreten
Symptomen Meestal enkel ZS met torticollis, dwangbeweging, verlies
vliegvermogen, lage morta
Neophema: aantasting exo pancreas – steatorree,
plyfagie, slechte vertering
Diagnose Virusisolatie, histologie, serologie
Behandeling Gn vaccinatie, ev voorverteerd voefsel, pancreasenzymen
,Ziekte van pacheco / herpesvirus bij papegaai
Uitzicht
Etiologie Vnl papegaai, minder bij parkieten, latente dragers
Pathogenese Opname: mest en faryngeale secretern, nauw contact
Vormen Snel en veel sterfte – papilloma’s
Symptomen Bloederige diarree, hemorragische enteritis,
necrosehaarden in lever, acute massale sterfte 100%
à bij overleven: papilloma’s in cloaca/orofarynx met ADH
problemen, dyspnee, bloeden uit cloaca, dysfagie, …
Diagnose Cloaca of mestswab, histo en cyto (nucleaire inclusie, PCR
(mest, bloed), detectiedragers (bloed of mest)
Behandeling Bioveiligheid, stress vermijden, quarantaine – gn vaccin
(Pseudo)vogelpest – AANGIFTE (hoenders) (zangvogel)
Uitzicht
ZOONOSE, VACCINATIEPLICHT (100kip)
Etiologie Vogelpest: aviaire influenza virus type A
• Erg resistent, H5 en H7 hoog pathogeen
• Wettelijke bestrijding
• Gevoelig aan antigene shift/drift, gevaar pandemie
Pseudovogelpest: aviaire avulavirus serotype 1
• Erg resistent, virulentieverschillen
à asymp – lentogeen – mesogeen – velogeen
• Velogeen: problemen
Pathogenese Tropisme ADH, SVS, ZS, CV – alle vogels zijn vatbaar
Dragers: hoenders – gevoelig: hoenders
Opname: aeorgeen, oraal (mest) à xxx LW en darm à
viremie à inw organen, 2° bact inf
Symptomen ADH, diarree, ZS, legdaling, acute en massage sterfte
100%, kop ingetrokken, depressie, conj, parese, torticollis
Bloedingen organen, vnl kliermaag-vet-hart-ovarium
Bloedingen trachea, oedeem, slijmophopingen
Diagnose Aangifteplichtig!!, staalname (bloed, trachea, cloaca,
einddarm, organen), isolatie, moleculaire typering
à indien +: eradicatie
Behandeling Gn contact pluimvee-wilde vogels/varkens, hokken
afschermen, preventief vaccineren (zie SV galliformen p2)
Bij passeriformen
• Draainekziekte + pancreas: ZIE PSITTACIFORMEN
,Adenovirose en rotavirus (duif)
Uitzicht
Etiologie Avi-adenovirussen
• Type I: diarree, buikgriep, braken – jonge duiven
• Type II: hyperacute levernecrose, fataal u – alle
Pathogenese Opname: oraal à GI xxx à viremie à lever à weg mest
Symptomen Braken, diarree, algemene malaise, vermageren, sterfte
Diagnose Intranuclaire inclusies (adeno2) !!!
PCR in mest levend dier of lever gestorven dier
Behandeling Adeno: weinig, hygiene
Rota en adeno: ondersteunend, vocht, glucose, hygiene
à belang voor bestrijding 2° infecties
à vaccinatie rota (duivenstam) en adeno (pluimvee)
Adeno 1 = beeld van buikgriep
• Heel besmettelijk: op korte tijd veel dieren ziek
• Vooral jonge duiven zonder immuniteit (1ste vlucht)
• Hoge morbiditeit, lage mortaliteit
• Leveraantasting, maar niet zo ernstig
• Tijd voor co-infectie mogelijk
Adeno 2 = snel in viremie nr lever en massale levernecrose
• Hyperacute sterfte zonder voorafg syptomen
• Kan hele jaar, alle leeftijden
• Op paar w tijd dieren die intermitterend sterven, 30%
• Morbiditeit = mortaliteit = 30%
• Geen tijd voor co-infecties
Rota = combinatie van adeno 1 en adeno 2
• Klachten van xxx darm, maar lever ook aangetast
• Begin van vluchten vooral jonge duiven, ook oudere
• Heel besmettelijk, snelle spreiding
• Hoge morbiditeit, hoge mortaliteit 50%
• Braken, diarree, hoge sterfte voorjaar
• Tijd voor co-infecties
Co-infecties: enterococcen, e coli, gisten in bloedbaan à sepsis
= jongeduivenziekte syndroom
Herpesvirus (duif)
Uitzicht
Etiologie Pigeon herpes virus 1, latente dragers, uitscheiding stress
Jonge duiven: systemische ziekte à lever à sterfte
Oudere duiven: LW-problemen, conjunctivitis, beleg bek
, Pathogenese Opname: azen, maternale immuniteit
Diagnodse Intranucleaire inclusies (rood) !!, cyto en histo lever en
trachea, PCR luchtswab of lever (geen serologie!)
Behandeling Vaccinatie, rust, ev AB bij oudere dieren
Pokkenvirus (duif)
Uitzicht
Etiologie Eigen aan bep vogelsoort, uitbraken late zomer-najaar
Pathogenese Opname: stekende vectoren, direct
Vormen Huidvorm: nodulaire letsels thv ogen, bek
Dyteroide vorm: beleg thv orofarynx
Symptomen Malnutritie, luchtbelemmering, sterfte
Diagnose Klinisch beeld = pathognomonisch
Behandeling Preventieve vaccinatie (voor start muggenproblematiek)
SC of in vederfollikel
Bij uitbraak: curatief symp behandeling of noodenting
Bloedpokken (duif)
Uitzicht
Symptomen Wratachtige woekeringen borst/vleugel, lage morbi
Behandeling Geen
Kanariepokken
Uitzicht
Etiologie Bij kanarie, spreeuwen en mussen – niet bij vrinken
Opname: mug
à huid à 1° à inw organen à 2° à huid, mucosa
Vormen Huidvorm: huidpokken, muggenbeten
ADH vorm: snapziekte, pneumo, conj, blefaritis, rhinitis
Hyperacuut: sterfte
Dyfteroide vorm: stomatitis, faryngitis
Diagnose Anamnese, symptomen, PCR, bollingerlichaampjes histo
Behandeling Preventieve vaccinatie, 2° bact infecties vermijden, warm
Vinkenpokken
Uitzicht
Etiologie Gn kruisreactie met kanariepokkenvirus
Paramyxovirus – AANGIFTE (duif) (zang) (papegaai)
Uitzicht
Etiologie Aviair avulavirus type 1, RNA, envelop
Uitwisseling eventueel met kip
Uitbraken: late zomer en najaar
Pathogenese Opname: aerogeen of oraal
Faecale contaminatie / aerosol à xxx LW en darmen à
viremie à hersenen en nieren à weg aerosol, urine, mest
Symptomen Polyurie, zenuwstoornis, torticollis, verlamming, non
purulente encephalitis en interstitiele nefritis
Mortaliteit Hoge morbiditeit, lage mortaliteit 5%
Gevoelig Nestjongen (volw dieren sterven omdat ze niet eten)
Diagnose Virusisolatie, PCR (cloaca, orofaryngeaal), bloed voor HI
Gestorven: hersenen of nieren bemonsteren
Bestrijden Eradicatie, vaccinatie (verplicht) vanaf 5w
Paramyxovirus serotype 1 (pseudovogelpest) bij papegaai
Uitzicht
Etiologie Vooral jonge papegaaiachtigen
Pathogenese Opname: oraal à SVS à viremie
Symptomen ADH, diarree, dan zenuwsymptomen zoals torticollis en
tremoren, fibrineneerslag luchtzak, n-pur encephalitits
Diagnose Symptomen, histologie, PCR (trachea, long, hersenen)
Behandleing Gn vaccinatie, hygiene (ev vaccinatie kip/duif gebruiken)
Paramyxovirus serotype 3 (draainekziekte) bij papegaai
Uitzicht
Pathogenese Opname: oraal of respiratoir à viremie à weg mest of
orofaryngeale secreten
Symptomen Meestal enkel ZS met torticollis, dwangbeweging, verlies
vliegvermogen, lage morta
Neophema: aantasting exo pancreas – steatorree,
plyfagie, slechte vertering
Diagnose Virusisolatie, histologie, serologie
Behandeling Gn vaccinatie, ev voorverteerd voefsel, pancreasenzymen
,Ziekte van pacheco / herpesvirus bij papegaai
Uitzicht
Etiologie Vnl papegaai, minder bij parkieten, latente dragers
Pathogenese Opname: mest en faryngeale secretern, nauw contact
Vormen Snel en veel sterfte – papilloma’s
Symptomen Bloederige diarree, hemorragische enteritis,
necrosehaarden in lever, acute massale sterfte 100%
à bij overleven: papilloma’s in cloaca/orofarynx met ADH
problemen, dyspnee, bloeden uit cloaca, dysfagie, …
Diagnose Cloaca of mestswab, histo en cyto (nucleaire inclusie, PCR
(mest, bloed), detectiedragers (bloed of mest)
Behandeling Bioveiligheid, stress vermijden, quarantaine – gn vaccin
(Pseudo)vogelpest – AANGIFTE (hoenders) (zangvogel)
Uitzicht
ZOONOSE, VACCINATIEPLICHT (100kip)
Etiologie Vogelpest: aviaire influenza virus type A
• Erg resistent, H5 en H7 hoog pathogeen
• Wettelijke bestrijding
• Gevoelig aan antigene shift/drift, gevaar pandemie
Pseudovogelpest: aviaire avulavirus serotype 1
• Erg resistent, virulentieverschillen
à asymp – lentogeen – mesogeen – velogeen
• Velogeen: problemen
Pathogenese Tropisme ADH, SVS, ZS, CV – alle vogels zijn vatbaar
Dragers: hoenders – gevoelig: hoenders
Opname: aeorgeen, oraal (mest) à xxx LW en darm à
viremie à inw organen, 2° bact inf
Symptomen ADH, diarree, ZS, legdaling, acute en massage sterfte
100%, kop ingetrokken, depressie, conj, parese, torticollis
Bloedingen organen, vnl kliermaag-vet-hart-ovarium
Bloedingen trachea, oedeem, slijmophopingen
Diagnose Aangifteplichtig!!, staalname (bloed, trachea, cloaca,
einddarm, organen), isolatie, moleculaire typering
à indien +: eradicatie
Behandeling Gn contact pluimvee-wilde vogels/varkens, hokken
afschermen, preventief vaccineren (zie SV galliformen p2)
Bij passeriformen
• Draainekziekte + pancreas: ZIE PSITTACIFORMEN
,Adenovirose en rotavirus (duif)
Uitzicht
Etiologie Avi-adenovirussen
• Type I: diarree, buikgriep, braken – jonge duiven
• Type II: hyperacute levernecrose, fataal u – alle
Pathogenese Opname: oraal à GI xxx à viremie à lever à weg mest
Symptomen Braken, diarree, algemene malaise, vermageren, sterfte
Diagnose Intranuclaire inclusies (adeno2) !!!
PCR in mest levend dier of lever gestorven dier
Behandeling Adeno: weinig, hygiene
Rota en adeno: ondersteunend, vocht, glucose, hygiene
à belang voor bestrijding 2° infecties
à vaccinatie rota (duivenstam) en adeno (pluimvee)
Adeno 1 = beeld van buikgriep
• Heel besmettelijk: op korte tijd veel dieren ziek
• Vooral jonge duiven zonder immuniteit (1ste vlucht)
• Hoge morbiditeit, lage mortaliteit
• Leveraantasting, maar niet zo ernstig
• Tijd voor co-infectie mogelijk
Adeno 2 = snel in viremie nr lever en massale levernecrose
• Hyperacute sterfte zonder voorafg syptomen
• Kan hele jaar, alle leeftijden
• Op paar w tijd dieren die intermitterend sterven, 30%
• Morbiditeit = mortaliteit = 30%
• Geen tijd voor co-infecties
Rota = combinatie van adeno 1 en adeno 2
• Klachten van xxx darm, maar lever ook aangetast
• Begin van vluchten vooral jonge duiven, ook oudere
• Heel besmettelijk, snelle spreiding
• Hoge morbiditeit, hoge mortaliteit 50%
• Braken, diarree, hoge sterfte voorjaar
• Tijd voor co-infecties
Co-infecties: enterococcen, e coli, gisten in bloedbaan à sepsis
= jongeduivenziekte syndroom
Herpesvirus (duif)
Uitzicht
Etiologie Pigeon herpes virus 1, latente dragers, uitscheiding stress
Jonge duiven: systemische ziekte à lever à sterfte
Oudere duiven: LW-problemen, conjunctivitis, beleg bek
, Pathogenese Opname: azen, maternale immuniteit
Diagnodse Intranucleaire inclusies (rood) !!, cyto en histo lever en
trachea, PCR luchtswab of lever (geen serologie!)
Behandeling Vaccinatie, rust, ev AB bij oudere dieren
Pokkenvirus (duif)
Uitzicht
Etiologie Eigen aan bep vogelsoort, uitbraken late zomer-najaar
Pathogenese Opname: stekende vectoren, direct
Vormen Huidvorm: nodulaire letsels thv ogen, bek
Dyteroide vorm: beleg thv orofarynx
Symptomen Malnutritie, luchtbelemmering, sterfte
Diagnose Klinisch beeld = pathognomonisch
Behandeling Preventieve vaccinatie (voor start muggenproblematiek)
SC of in vederfollikel
Bij uitbraak: curatief symp behandeling of noodenting
Bloedpokken (duif)
Uitzicht
Symptomen Wratachtige woekeringen borst/vleugel, lage morbi
Behandeling Geen
Kanariepokken
Uitzicht
Etiologie Bij kanarie, spreeuwen en mussen – niet bij vrinken
Opname: mug
à huid à 1° à inw organen à 2° à huid, mucosa
Vormen Huidvorm: huidpokken, muggenbeten
ADH vorm: snapziekte, pneumo, conj, blefaritis, rhinitis
Hyperacuut: sterfte
Dyfteroide vorm: stomatitis, faryngitis
Diagnose Anamnese, symptomen, PCR, bollingerlichaampjes histo
Behandeling Preventieve vaccinatie, 2° bact infecties vermijden, warm
Vinkenpokken
Uitzicht
Etiologie Gn kruisreactie met kanariepokkenvirus
