Filosofie
H1: de oorsprong van de filosofie
Filosofie komt van het Griekse filein en sophia
1. Griekse filein: houden van
2. Sophia: godin van de wijsheid
Oorsprong v/d filosofie: twee manieren beantwoorde worden
1. Filosofie is zo oud als de mensheid
2. Filosofie is ontstaan in bepaalde periode in bepaalde regio
Dit ontstaan van die westerse filosofie wordt doorgaans beschreven
als de overgang van mythos naar logos.
Mythos = verklaring door mythen en verhalen met goden en
bovennatuurlijke krachten (donder -> Zeus die boos is.)
Logos = verklaring op basis van rede, logica en observatie (donder
wordt verklaard door natuurverschijnselen)
Natuur wordt uit de natuur verklaard= alles in de natuur wordt
verklaard door natuurverschijnselen, en niet meer door goddelijke
ingrepen. (Het onweert, omdat Zeus boos is -> het onweert door
elektrische ontladingen in de lucht)
Mythos (o.a. de drie “religies van het boek”)
Schilderij uit PP van Lucas Cranash de oudere uit 1528: Adam en eva,
boom, appel in de hand
- De zondeval
Mythos o.a. Homeros, Hesiodos
Schilderij uit het boek
- Odysseus en de sirenen
- De vrouwen verleiden hem door te zingen
Logos in het Oosten
India: Upanishaden, Boeddha en Mahavira
China: Confucius en Lao Tzu (Taoïsme)
, Filosofie tussen religie en wetenschap
Cfr: omschrijving van italiaanse filosoof de crescenzo
1. Wetenschap bestudeert op systematische wijze de ‘objectieve’
verschijnselen of fenomenen
1. Domein: de fenomenale werkelijkheid
2. Natuurfilosofie werd fysica, later ook andere
natuurwetenschappen en sociologie/psychologie.
3. Ratio (rede, verstand) en empirie (zintuigelijke waarneming).
2. Religie zoekt naar iets absoluuts en biedt troost en zingeving
1. Domein: zingeving, betekenis, waarden, bewustzijn
2. Voorbij het fenomenale
Soort van filosofische vragen
De vragen van Kant
1. Wat kan ik weten (ons denken)
2. Wat moet ik doen (ons handelen ethiek en sociale filosofie)
3. Wat mag ik hopen (onze verwachtingen)
Wat is de mens?
Indeling van ferry
1. Kennis: werkelijkheid
2. Ethiek: rechtvaardigheid
3. Wijsheid: heil of geluk
Het huis van de filosofie
(1): wat is = zijn en zijnden
1. Metafysica & ontologie
(Leer van het zijn) over de fundamentele aard van de
werkelijkheid vb.: wat is zijn? Vrijheid? Eeuwigheid? Zin?
2. Over datgene wat bestaat= de zijnden
- De wereld, de natuur of “kosmos” = kosmologie of
natuurfilosofie
(Waaruit de wetenschappen zoals fysica, scheikunde, biologie zich
ontwikkelden)
- De geest of “psyche” = filosofie van de geest (waaruit de
psychologie ontspoort)
- De mens of “antropos” = wijsgerige antropologie (waaruit
sociologie, economie…)
H1: de oorsprong van de filosofie
Filosofie komt van het Griekse filein en sophia
1. Griekse filein: houden van
2. Sophia: godin van de wijsheid
Oorsprong v/d filosofie: twee manieren beantwoorde worden
1. Filosofie is zo oud als de mensheid
2. Filosofie is ontstaan in bepaalde periode in bepaalde regio
Dit ontstaan van die westerse filosofie wordt doorgaans beschreven
als de overgang van mythos naar logos.
Mythos = verklaring door mythen en verhalen met goden en
bovennatuurlijke krachten (donder -> Zeus die boos is.)
Logos = verklaring op basis van rede, logica en observatie (donder
wordt verklaard door natuurverschijnselen)
Natuur wordt uit de natuur verklaard= alles in de natuur wordt
verklaard door natuurverschijnselen, en niet meer door goddelijke
ingrepen. (Het onweert, omdat Zeus boos is -> het onweert door
elektrische ontladingen in de lucht)
Mythos (o.a. de drie “religies van het boek”)
Schilderij uit PP van Lucas Cranash de oudere uit 1528: Adam en eva,
boom, appel in de hand
- De zondeval
Mythos o.a. Homeros, Hesiodos
Schilderij uit het boek
- Odysseus en de sirenen
- De vrouwen verleiden hem door te zingen
Logos in het Oosten
India: Upanishaden, Boeddha en Mahavira
China: Confucius en Lao Tzu (Taoïsme)
, Filosofie tussen religie en wetenschap
Cfr: omschrijving van italiaanse filosoof de crescenzo
1. Wetenschap bestudeert op systematische wijze de ‘objectieve’
verschijnselen of fenomenen
1. Domein: de fenomenale werkelijkheid
2. Natuurfilosofie werd fysica, later ook andere
natuurwetenschappen en sociologie/psychologie.
3. Ratio (rede, verstand) en empirie (zintuigelijke waarneming).
2. Religie zoekt naar iets absoluuts en biedt troost en zingeving
1. Domein: zingeving, betekenis, waarden, bewustzijn
2. Voorbij het fenomenale
Soort van filosofische vragen
De vragen van Kant
1. Wat kan ik weten (ons denken)
2. Wat moet ik doen (ons handelen ethiek en sociale filosofie)
3. Wat mag ik hopen (onze verwachtingen)
Wat is de mens?
Indeling van ferry
1. Kennis: werkelijkheid
2. Ethiek: rechtvaardigheid
3. Wijsheid: heil of geluk
Het huis van de filosofie
(1): wat is = zijn en zijnden
1. Metafysica & ontologie
(Leer van het zijn) over de fundamentele aard van de
werkelijkheid vb.: wat is zijn? Vrijheid? Eeuwigheid? Zin?
2. Over datgene wat bestaat= de zijnden
- De wereld, de natuur of “kosmos” = kosmologie of
natuurfilosofie
(Waaruit de wetenschappen zoals fysica, scheikunde, biologie zich
ontwikkelden)
- De geest of “psyche” = filosofie van de geest (waaruit de
psychologie ontspoort)
- De mens of “antropos” = wijsgerige antropologie (waaruit
sociologie, economie…)
