Samenvatting VF3 – examenperiode
1/2026
Inhoudstafel
INLEIDING BELGISCH BELASTINGWEZEN (PPT 1)....................................... 3
BELASTINGEN EN VASTGOED..........................................................................3
BELASTINGEN OP DE VERWERVING:..................................................................................... 3
BELASTINGEN OP HET BEZIT:............................................................................................. 3
BELASTINGEN OP DE OVERDRACHT:.................................................................................... 3
INHOUD EN VOORWERP VAN HET BELASTINGRECHT (PPT 2)....................................4
HUIDIGE RESTANTEN UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE BELASTING (PPT 3).....................6
ONDERDELEN EN FUNCTIE VAN BELASTINGEN......................................................7
FINANCIËLE FUNCTIE........................................................................................................ 7
NORMEN VAN FINANCIËLE TECHNIEK.................................................................................... 7
ECONOMISCHE EN SOCIALE FUNCTIE & GEDRAGSSTIMULERENDE OF- AFREMMENDE BELASTINGEN....7
WIE MAG BELASTINGEN HEFFEN? (PPT 4).........................................................9
SAMENSTELLENDE ELEMENTEN VAN DE BELASTINGDEFINITIE:....................................................9
FEDERALE BELASTINGBEVOEGDHEID:.................................................................................10
REGIONALE BELASTINGBEVOEGDHEID:............................................................................... 12
LOKALE BELASTINGBEVOEGDHEID:.................................................................................... 12
GRONDWETTELIJKE VOORSCHRIFTEN (PPT 5)....................................................14
LEGALITEITS-/WETTELIJKHEIDSBEGINSEL (ART. 170 GW)......................................................14
EÉNJARIGHEIDSBEGINSEL (ART. 171 EN 174 GW)..............................................................14
GELIJKHEIDSBEGINSEL (ART. 172 GW)............................................................................. 14
BELANGRIJKE TOEPASSINGSREGELS VOOR BELASTINGWETTEN.................................15
FISCAAL RECHT IS VAN OPENBARE ORDE............................................................................ 15
NON BIS IN IDEM........................................................................................................... 15
ERFBELASTING (PPT 6).......................................................................... 16
INLEIDING...............................................................................................16
ERFRECHT VERSUS ERFBELASTING..................................................................................... 16
ERFOPVOLGINGSSYTEMEN............................................................................................... 16
ONTSTAAN EN COMPONENTEN VAN DE BELASTBARE MASSA....................................................16
DE IMPACT V/H AANVAARDEN OF VERWERPEN V/D ERFENIS OP DE ERFBELASTING.......................18
SITUERING VAN (VLAAMSE) ERFBELASTING/SUCCESSIERECHTEN..............................18
BEREKENING DER ERFBELASTING (PPT 7)........................................................20
VERMOGENSPLANNING.................................................................................................... 24
ANDERE VERMINDERINGEN.............................................................................................. 24
SCHENKBELASTING (PPT 8)................................................................... 25
,INLEIDING...............................................................................................25
BELANG VAN SCHENKEN................................................................................................. 25
SCHENKING VERSUS TESTAMENT....................................................................................... 25
BELANGRIJKE SCHENKINGSBEGRIPPEN................................................................................25
SITUERING VAN DE SCHENKBELASTING............................................................26
WETGEVEND KADER & SCHENKBELASTINGSBEGRIPPEN..........................................................26
IS EEN SCHENKING ONDERWORPEN AAN EEN BELASTING?......................................................26
ALTERNATIEVE SCHENKINGSVORMEN................................................................................. 27
DE BEREKENING DER SCHENKBELASTING..........................................................29
SCHENKTARIEVEN (PPT 9).............................................................................................. 29
GUNSTMAATREGELEN..................................................................................................... 30
PROGRESSIEVOORBEHOUD.............................................................................................. 32
ERFBELASTING UITSPAREN DOOR SCHENKING......................................................................32
ANTIMISBRUIKBEPALINGEN............................................................................................... 32
AANDACHTSPUNTEN SUCCESSIEPLANNING...........................................................................32
LOKALE BELASTINGEN (PPT 10)............................................................. 34
ALGEMEEN KADER.....................................................................................34
CIJFERMATERIAAL.......................................................................................................... 34
BELASTINGREGLEMENT................................................................................................... 34
(AMBTSHALVE) VESTIGING............................................................................................... 35
INVORDERING............................................................................................................... 35
SPECIFIEKE GEMEENTELIJKE (VASTGOED)BELASTINGEN.........................................35
PROVINCIALE (VASTGOED)BELASTINGEN...........................................................37
ONROERENDE VOORHEFFING (PPT 11)................................................... 38
ALGEMEEN KADER.....................................................................................38
VOORHEFFINGEN........................................................................................................... 38
WIE IS WANNEER WAARVOOR OV VERSCHULDIGD?..............................................................38
HET KI ALS BASIS.......................................................................................................... 39
TERMIJNEN................................................................................................................... 41
BEREKENING V/D OV.................................................................................41
VERMINDERINGEN EN VRIJSTELLINGEN OP DE OV................................................43
2
,Inleiding Belgisch belastingwezen (PPT 1)
Belastingen en vastgoed
Belastingen op de verwerving:
aankoopkosten enige woning onder registratiebelasting: +-3,5%
aankoopkosten NIET enige woning onder registratiebelasting: +-14%
registratierechten enige woning:
o 2022-2024:
woning: 3%
IER, sloop of heropbouw: 1%
o vanaf 2025: 2%
registratierechten NIET enige woning:
o voor 2022: 10%
o vanaf 2022: 12%
nieuwbouwwoning: 21% btw
Belastingen op het bezit:
onroerende voorheffing (grondlasten) gebaseerd op het geïndexeerde
KI van je pand (tenzij aan beroepshalve verhuren gebaseerd op
werkelijke huurinkomsten)
tweedeverblijfstaks
personenbelasting
Belastingen op de overdracht:
schenkbelasting
erfbelasting
meerwaardebelasting (binnen 5j verkopen, op verschil aankoop-
verkoop): 16,5%
Gewestelijke / provinciale en gemeentelijke belastingen:
1. gewestbelastingen:
o verkooprecht en verdeelrecht
o erfbelasting
o verkeersbelasting
o …
2. provinciebelastingen:
o opcentiemen onroerende voorheffing
o …
3. gemeentebelastingen:
o opcentiemen onroerende voorheffing
3
, o aanvullende belasting personenbelasting
o …
Hoogste belastingaandeel: randgemeenten Brussel, Leuven, Antwerpen,
Gent en kustgemeenten (behalve Brugge en Oostende).
Grootste belastingontvangsten (+-4/5e van de geïnde
gemeentebelastingen):
1. opcentiemen onroerende voorheffing (OOV)
o berekening: basisbedrag (=geïndexeerd KI * gewestelijke
basisheffing) * opcentiemen (bv.: €40 (=€2000 * 2%) * 1500%=
€600)
2. aanvullende belasting personenbelasting (APB)
o 0% Knokke-Heist, Koksijde en De Panne
per lokaal bestuur bepaald (waardoor sterke verschillen onderling)
Inhoud en voorwerp van het belastingrecht (PPT 2)
Fiscaal recht= (publieke) rechtstak waarin is vastgelegd welke prestaties
de overheid kan vragen van individuele deelnemers van onze samenleving
(burgers), bevat rechtsvoorschriften m.b.t.:
hoe als overheid rechtsgeldig aanspraak maken op een belasting
toepassingsgebied:
o ratione personae (de vraag naar het subject, de
belastingplichtige)
o ratione materiae (de vraag naar het object, inkomen,
rechtshandeling etc.)
o ratione tempore (wanneer belastingschuld, wanneer betalen?)
effectieve betaling belasting
hoe en wanneer geldig bezwaar (binnen 3 maanden) indienen?
(rechtsmiddelen)
(Gemeentelijke) belasting= verplichte bijdrage aan de algemene uitgaven
van de gemeente (opgelegd door gemeenteraad) GEEN individueel
aanwijsbare tegenprestatie (van de overheid)
(Gemeentelijke) retributie= billijke vergoeding (opgelegd door
gemeenteraad) voor een prestatie/dienst geleverd door de gemeente in
individuele belang/voordeel van gebruiker
redelijk verband tussen kostprijs dienst/prestatie en tarief van retributie
Fiscale solidariteit:
vlaktaks= iedereen hetzelfde tarief
progressieve taks= hoger tarief voor hogere inkomens en omgekeerd
4
1/2026
Inhoudstafel
INLEIDING BELGISCH BELASTINGWEZEN (PPT 1)....................................... 3
BELASTINGEN EN VASTGOED..........................................................................3
BELASTINGEN OP DE VERWERVING:..................................................................................... 3
BELASTINGEN OP HET BEZIT:............................................................................................. 3
BELASTINGEN OP DE OVERDRACHT:.................................................................................... 3
INHOUD EN VOORWERP VAN HET BELASTINGRECHT (PPT 2)....................................4
HUIDIGE RESTANTEN UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE BELASTING (PPT 3).....................6
ONDERDELEN EN FUNCTIE VAN BELASTINGEN......................................................7
FINANCIËLE FUNCTIE........................................................................................................ 7
NORMEN VAN FINANCIËLE TECHNIEK.................................................................................... 7
ECONOMISCHE EN SOCIALE FUNCTIE & GEDRAGSSTIMULERENDE OF- AFREMMENDE BELASTINGEN....7
WIE MAG BELASTINGEN HEFFEN? (PPT 4).........................................................9
SAMENSTELLENDE ELEMENTEN VAN DE BELASTINGDEFINITIE:....................................................9
FEDERALE BELASTINGBEVOEGDHEID:.................................................................................10
REGIONALE BELASTINGBEVOEGDHEID:............................................................................... 12
LOKALE BELASTINGBEVOEGDHEID:.................................................................................... 12
GRONDWETTELIJKE VOORSCHRIFTEN (PPT 5)....................................................14
LEGALITEITS-/WETTELIJKHEIDSBEGINSEL (ART. 170 GW)......................................................14
EÉNJARIGHEIDSBEGINSEL (ART. 171 EN 174 GW)..............................................................14
GELIJKHEIDSBEGINSEL (ART. 172 GW)............................................................................. 14
BELANGRIJKE TOEPASSINGSREGELS VOOR BELASTINGWETTEN.................................15
FISCAAL RECHT IS VAN OPENBARE ORDE............................................................................ 15
NON BIS IN IDEM........................................................................................................... 15
ERFBELASTING (PPT 6).......................................................................... 16
INLEIDING...............................................................................................16
ERFRECHT VERSUS ERFBELASTING..................................................................................... 16
ERFOPVOLGINGSSYTEMEN............................................................................................... 16
ONTSTAAN EN COMPONENTEN VAN DE BELASTBARE MASSA....................................................16
DE IMPACT V/H AANVAARDEN OF VERWERPEN V/D ERFENIS OP DE ERFBELASTING.......................18
SITUERING VAN (VLAAMSE) ERFBELASTING/SUCCESSIERECHTEN..............................18
BEREKENING DER ERFBELASTING (PPT 7)........................................................20
VERMOGENSPLANNING.................................................................................................... 24
ANDERE VERMINDERINGEN.............................................................................................. 24
SCHENKBELASTING (PPT 8)................................................................... 25
,INLEIDING...............................................................................................25
BELANG VAN SCHENKEN................................................................................................. 25
SCHENKING VERSUS TESTAMENT....................................................................................... 25
BELANGRIJKE SCHENKINGSBEGRIPPEN................................................................................25
SITUERING VAN DE SCHENKBELASTING............................................................26
WETGEVEND KADER & SCHENKBELASTINGSBEGRIPPEN..........................................................26
IS EEN SCHENKING ONDERWORPEN AAN EEN BELASTING?......................................................26
ALTERNATIEVE SCHENKINGSVORMEN................................................................................. 27
DE BEREKENING DER SCHENKBELASTING..........................................................29
SCHENKTARIEVEN (PPT 9).............................................................................................. 29
GUNSTMAATREGELEN..................................................................................................... 30
PROGRESSIEVOORBEHOUD.............................................................................................. 32
ERFBELASTING UITSPAREN DOOR SCHENKING......................................................................32
ANTIMISBRUIKBEPALINGEN............................................................................................... 32
AANDACHTSPUNTEN SUCCESSIEPLANNING...........................................................................32
LOKALE BELASTINGEN (PPT 10)............................................................. 34
ALGEMEEN KADER.....................................................................................34
CIJFERMATERIAAL.......................................................................................................... 34
BELASTINGREGLEMENT................................................................................................... 34
(AMBTSHALVE) VESTIGING............................................................................................... 35
INVORDERING............................................................................................................... 35
SPECIFIEKE GEMEENTELIJKE (VASTGOED)BELASTINGEN.........................................35
PROVINCIALE (VASTGOED)BELASTINGEN...........................................................37
ONROERENDE VOORHEFFING (PPT 11)................................................... 38
ALGEMEEN KADER.....................................................................................38
VOORHEFFINGEN........................................................................................................... 38
WIE IS WANNEER WAARVOOR OV VERSCHULDIGD?..............................................................38
HET KI ALS BASIS.......................................................................................................... 39
TERMIJNEN................................................................................................................... 41
BEREKENING V/D OV.................................................................................41
VERMINDERINGEN EN VRIJSTELLINGEN OP DE OV................................................43
2
,Inleiding Belgisch belastingwezen (PPT 1)
Belastingen en vastgoed
Belastingen op de verwerving:
aankoopkosten enige woning onder registratiebelasting: +-3,5%
aankoopkosten NIET enige woning onder registratiebelasting: +-14%
registratierechten enige woning:
o 2022-2024:
woning: 3%
IER, sloop of heropbouw: 1%
o vanaf 2025: 2%
registratierechten NIET enige woning:
o voor 2022: 10%
o vanaf 2022: 12%
nieuwbouwwoning: 21% btw
Belastingen op het bezit:
onroerende voorheffing (grondlasten) gebaseerd op het geïndexeerde
KI van je pand (tenzij aan beroepshalve verhuren gebaseerd op
werkelijke huurinkomsten)
tweedeverblijfstaks
personenbelasting
Belastingen op de overdracht:
schenkbelasting
erfbelasting
meerwaardebelasting (binnen 5j verkopen, op verschil aankoop-
verkoop): 16,5%
Gewestelijke / provinciale en gemeentelijke belastingen:
1. gewestbelastingen:
o verkooprecht en verdeelrecht
o erfbelasting
o verkeersbelasting
o …
2. provinciebelastingen:
o opcentiemen onroerende voorheffing
o …
3. gemeentebelastingen:
o opcentiemen onroerende voorheffing
3
, o aanvullende belasting personenbelasting
o …
Hoogste belastingaandeel: randgemeenten Brussel, Leuven, Antwerpen,
Gent en kustgemeenten (behalve Brugge en Oostende).
Grootste belastingontvangsten (+-4/5e van de geïnde
gemeentebelastingen):
1. opcentiemen onroerende voorheffing (OOV)
o berekening: basisbedrag (=geïndexeerd KI * gewestelijke
basisheffing) * opcentiemen (bv.: €40 (=€2000 * 2%) * 1500%=
€600)
2. aanvullende belasting personenbelasting (APB)
o 0% Knokke-Heist, Koksijde en De Panne
per lokaal bestuur bepaald (waardoor sterke verschillen onderling)
Inhoud en voorwerp van het belastingrecht (PPT 2)
Fiscaal recht= (publieke) rechtstak waarin is vastgelegd welke prestaties
de overheid kan vragen van individuele deelnemers van onze samenleving
(burgers), bevat rechtsvoorschriften m.b.t.:
hoe als overheid rechtsgeldig aanspraak maken op een belasting
toepassingsgebied:
o ratione personae (de vraag naar het subject, de
belastingplichtige)
o ratione materiae (de vraag naar het object, inkomen,
rechtshandeling etc.)
o ratione tempore (wanneer belastingschuld, wanneer betalen?)
effectieve betaling belasting
hoe en wanneer geldig bezwaar (binnen 3 maanden) indienen?
(rechtsmiddelen)
(Gemeentelijke) belasting= verplichte bijdrage aan de algemene uitgaven
van de gemeente (opgelegd door gemeenteraad) GEEN individueel
aanwijsbare tegenprestatie (van de overheid)
(Gemeentelijke) retributie= billijke vergoeding (opgelegd door
gemeenteraad) voor een prestatie/dienst geleverd door de gemeente in
individuele belang/voordeel van gebruiker
redelijk verband tussen kostprijs dienst/prestatie en tarief van retributie
Fiscale solidariteit:
vlaktaks= iedereen hetzelfde tarief
progressieve taks= hoger tarief voor hogere inkomens en omgekeerd
4
