Ondernemingsrecht arresten 2020
Week 1 - Inleiding; verschillende rechtsvormen van de onderneming;
handelsregister
HR 3 februari 1984 (Café ’t Brouwertje)
Art. 25 Hrgw, achteraf Handelsregister raadplegen kan
Mag iemand zich (achteraf) beroepen op een feit dat in het handelsregister is ingeschreven, ook al
had hij op het moment van het verrichten van een transactie het handelsregister niet geraadpleegd?
HR
Ja. Het is onevenredig belemmerend als iedereen op voorhand het handelsregister zou moeten
inzien alleen om een eventueel beroep op onjuiste inschrijvingen veilig te stellen. Ook zou het bewijs
van de raadpleging van het handelsregister moeilijkheden op kunnen leveren (r.o. 3.2., p. 42).
HR 28 juni 1996 (Bodam)
Art. 25 Hrgw, curator, onkundige derde
Is de curator een derde in de zin van art. 25 Hrgw?
Nee, zijn vordering berust namelijk op de wet en vloeit niet voort uit een rechtsbetrekking waarop dit
artikel ziet (…) (zie r.o. 3.3. laatste alinea, p. 141).
Week 2 - Oprichting; vermogen en kapitaal
HR 8 november 1991 (Nimox / Van den End)
2:105 BW, derden, vernietiging
Besluit van enig aandeelhoudster in de algemene vergadering tot dividenduitkering die praktisch alle
reserves deed verdwijnen en verkoop door die aandeelhoudster van haar vordering uit dien hoofde
op de vennootschap aan factoormaatschappij die over zekerheden van de vennootschap beschikte.
Curator van Auditrade spreekt enig-aandeelhouder Nimox aan tot vergoeding van de schade,
rechtsgrond art. 6:162 BW.
Kan een besluit dat niet op grond van art. 2:15 BW kan worden vernietigd toch onrechtmatig zijn?
HR
Ja, ook al is het besluit geldig genomen kan het besluit onrechtmatig zijn tegenover derden zoals
schuldeisers. Ook al houdt men zich netjes aan de letter van de wet (art. 2:105 BW), er dient jegens
de gezamenlijke crediteuren zorgvuldig gehandeld te worden, op straffe van onrechtmatige
daadsaansprakelijkheid (r.o. 3.3.1., p. 91.)
, Week 3 - Interne organisatie en besluitvorming
HR 21 januari 1955 (Forumbank)
Aandeelhoudersvergadering, aandeelhouders kunnen bestuur niet verplichten hoe ze hun taak
moeten uitvoeren, bestuursautonomie
Werd besluit genomen tot inkoop van eigen aandelen. De AVA was voor. Besluit tot inkoop van eigen
aandelen komt toe aan het bestuur en het bestuur is tegen.
Kan de aandeelhoudersvergadering aan het bestuur bindende aanwijzingen geven hoe het zijn taak
dient uit te oefenen (terwijl het bestuur bevoegd is de beslissing te nemen en niet AVA, zou bestuur
dus besluit AVA moeten uitvoeren)?
HR
De aandeelhoudersvergadering dient de in de wet en statuten vastgestelde verdeling van
bevoegdheden te respecteren. Zij kan zonder specifieke wettelijke of statutaire grondslag geen
bindende aanwijzingen geven aan het bestuur. Aandeelhouders kunnen het bestuur dus niet
verplichten iets te beslissen wat tot de taak van het bestuur hoort (p. 5).
HR 13 juli 2007 (ABN AMRO/LaSalle)
Art. 2:129/2:239 BW, art. 2:107a BW, bevoegdheden bestuur, bestuursautonomie
Bevestiging Forum-Bank-regel (zie pagina 115 van het boek).
Pagina 127 boek.
-Het bestuur bepaalt ook de strategie van de vennootschap.
Raad van commissarissen houdt daarop toezicht.
Algemene vergadering kan haar opvattingen tot uitdrukking brengen, maar is niet verplicht de AVA
vooraf in zijn besluitvorming te betrekken als het gaat om handelingen waartoe het bestuur bevoegd
is. (r.o. 4.3. p. 273)
-Het bestuur stelt bij vervulling van wettelijke/statutaire taken het belang van de vennootschap en
de daaraan verbonden onderneming voorop en neemt belangen van alle betrokkenen, waaronder
die van de aandeelhouders, bij besluitvorming in aanmerking. Gecodificeerd in art. 2:129 lid :239
lid 5 BW (r.o. 4.5.)
-Art. 2:107a kan niet ruim worden toegepast (r.o. 4.7 één na laatste en laatste alinea). Zelfs al zou het
aan de algemene vergadering van aandeelhouders moeten worden voorgelegd dan heeft een
eventueel verzuim op dit punt geen gevolgen voor de rechtsgeldigheid van de transactie. Dit heeft
namelijk geen externe werking gelet op art. 2:107a lid 2. (r.o. 4.10).
HR 4 april 2014 (Cancun)
Art. 2:129/2:239 lid 5, art. 2:8, art. 2:229 lid 4, belang bij verbonden onderneming en joint venture,
taak van bestuur, richtsnoer bestuur, erkenning aandeelhoudersovereenkomst in dynamiek joint-
venture, instructierecht
Zie pagina 121 boek.
-Wordt uitgelegd wat het belang in de zin van art. 2:129/2:239 lid 5 BW inhoudt indien er sprake is
van een aan de vennootschap verbonden onderneming: dit is het bevorderen van het bestendige
succes van deze onderneming.
-Wordt ook uitgelegd wat het belang in de zin van art. 2:129/2:239 lid 5 BW inhoudt indien er sprake
is van een joint venture-vennootschap (=gezamenlijke onderneming van 2 of meer ondernemers):
wordt bepaald door aard en inhoud van de tussen de aandeelhouders overeengekomen
samenwerking. Dit kan inhouden dat het vennootschapsbelang is gebaat bij continuering van
evenwichtige verhoudingen tussen de aandeelhouders (r.o. 4.2.1. p. 301)
Week 1 - Inleiding; verschillende rechtsvormen van de onderneming;
handelsregister
HR 3 februari 1984 (Café ’t Brouwertje)
Art. 25 Hrgw, achteraf Handelsregister raadplegen kan
Mag iemand zich (achteraf) beroepen op een feit dat in het handelsregister is ingeschreven, ook al
had hij op het moment van het verrichten van een transactie het handelsregister niet geraadpleegd?
HR
Ja. Het is onevenredig belemmerend als iedereen op voorhand het handelsregister zou moeten
inzien alleen om een eventueel beroep op onjuiste inschrijvingen veilig te stellen. Ook zou het bewijs
van de raadpleging van het handelsregister moeilijkheden op kunnen leveren (r.o. 3.2., p. 42).
HR 28 juni 1996 (Bodam)
Art. 25 Hrgw, curator, onkundige derde
Is de curator een derde in de zin van art. 25 Hrgw?
Nee, zijn vordering berust namelijk op de wet en vloeit niet voort uit een rechtsbetrekking waarop dit
artikel ziet (…) (zie r.o. 3.3. laatste alinea, p. 141).
Week 2 - Oprichting; vermogen en kapitaal
HR 8 november 1991 (Nimox / Van den End)
2:105 BW, derden, vernietiging
Besluit van enig aandeelhoudster in de algemene vergadering tot dividenduitkering die praktisch alle
reserves deed verdwijnen en verkoop door die aandeelhoudster van haar vordering uit dien hoofde
op de vennootschap aan factoormaatschappij die over zekerheden van de vennootschap beschikte.
Curator van Auditrade spreekt enig-aandeelhouder Nimox aan tot vergoeding van de schade,
rechtsgrond art. 6:162 BW.
Kan een besluit dat niet op grond van art. 2:15 BW kan worden vernietigd toch onrechtmatig zijn?
HR
Ja, ook al is het besluit geldig genomen kan het besluit onrechtmatig zijn tegenover derden zoals
schuldeisers. Ook al houdt men zich netjes aan de letter van de wet (art. 2:105 BW), er dient jegens
de gezamenlijke crediteuren zorgvuldig gehandeld te worden, op straffe van onrechtmatige
daadsaansprakelijkheid (r.o. 3.3.1., p. 91.)
, Week 3 - Interne organisatie en besluitvorming
HR 21 januari 1955 (Forumbank)
Aandeelhoudersvergadering, aandeelhouders kunnen bestuur niet verplichten hoe ze hun taak
moeten uitvoeren, bestuursautonomie
Werd besluit genomen tot inkoop van eigen aandelen. De AVA was voor. Besluit tot inkoop van eigen
aandelen komt toe aan het bestuur en het bestuur is tegen.
Kan de aandeelhoudersvergadering aan het bestuur bindende aanwijzingen geven hoe het zijn taak
dient uit te oefenen (terwijl het bestuur bevoegd is de beslissing te nemen en niet AVA, zou bestuur
dus besluit AVA moeten uitvoeren)?
HR
De aandeelhoudersvergadering dient de in de wet en statuten vastgestelde verdeling van
bevoegdheden te respecteren. Zij kan zonder specifieke wettelijke of statutaire grondslag geen
bindende aanwijzingen geven aan het bestuur. Aandeelhouders kunnen het bestuur dus niet
verplichten iets te beslissen wat tot de taak van het bestuur hoort (p. 5).
HR 13 juli 2007 (ABN AMRO/LaSalle)
Art. 2:129/2:239 BW, art. 2:107a BW, bevoegdheden bestuur, bestuursautonomie
Bevestiging Forum-Bank-regel (zie pagina 115 van het boek).
Pagina 127 boek.
-Het bestuur bepaalt ook de strategie van de vennootschap.
Raad van commissarissen houdt daarop toezicht.
Algemene vergadering kan haar opvattingen tot uitdrukking brengen, maar is niet verplicht de AVA
vooraf in zijn besluitvorming te betrekken als het gaat om handelingen waartoe het bestuur bevoegd
is. (r.o. 4.3. p. 273)
-Het bestuur stelt bij vervulling van wettelijke/statutaire taken het belang van de vennootschap en
de daaraan verbonden onderneming voorop en neemt belangen van alle betrokkenen, waaronder
die van de aandeelhouders, bij besluitvorming in aanmerking. Gecodificeerd in art. 2:129 lid :239
lid 5 BW (r.o. 4.5.)
-Art. 2:107a kan niet ruim worden toegepast (r.o. 4.7 één na laatste en laatste alinea). Zelfs al zou het
aan de algemene vergadering van aandeelhouders moeten worden voorgelegd dan heeft een
eventueel verzuim op dit punt geen gevolgen voor de rechtsgeldigheid van de transactie. Dit heeft
namelijk geen externe werking gelet op art. 2:107a lid 2. (r.o. 4.10).
HR 4 april 2014 (Cancun)
Art. 2:129/2:239 lid 5, art. 2:8, art. 2:229 lid 4, belang bij verbonden onderneming en joint venture,
taak van bestuur, richtsnoer bestuur, erkenning aandeelhoudersovereenkomst in dynamiek joint-
venture, instructierecht
Zie pagina 121 boek.
-Wordt uitgelegd wat het belang in de zin van art. 2:129/2:239 lid 5 BW inhoudt indien er sprake is
van een aan de vennootschap verbonden onderneming: dit is het bevorderen van het bestendige
succes van deze onderneming.
-Wordt ook uitgelegd wat het belang in de zin van art. 2:129/2:239 lid 5 BW inhoudt indien er sprake
is van een joint venture-vennootschap (=gezamenlijke onderneming van 2 of meer ondernemers):
wordt bepaald door aard en inhoud van de tussen de aandeelhouders overeengekomen
samenwerking. Dit kan inhouden dat het vennootschapsbelang is gebaat bij continuering van
evenwichtige verhoudingen tussen de aandeelhouders (r.o. 4.2.1. p. 301)
