BOEKHOUDEN
Inhoud
Inleiding. Waarom boekhouden als vak?.................................................................................3
Hoofdstuk 1. Basisbeginselen dubbel boekhouden..................................................................4
Doelstelling 1. De balans..................................................................................................... 4
Doelstelling 2. De resultatenrekening..................................................................................6
Doelstelling 3. De resultaatverwerking................................................................................7
Waarom boekhouden....................................................................................................... 8
Doelstelling 4. Registratie: grootboekmethode....................................................................8
1. Algemeen..................................................................................................................... 8
2. De grootboekmethode.................................................................................................. 8
Doelstelling 5. Registratie: rekeningstelsel..........................................................................9
Doelstelling 6. Registratie: journaal.....................................................................................9
1. Soorten dagboeken of journalen...................................................................................9
2. Stappenplan opmaak Journaalpost.............................................................................10
Doelstelling 7. Proef- en saldibalansen..............................................................................10
Doelstelling 8. Stappenplan van begin- tot eindbalans (dia 13-15)....................................11
Hoofdstuk 2. Registratie van de aan- en verkoopcyclus........................................................11
Doelstelling 9. Btw algemeen............................................................................................11
Doelstelling 10. Aankopen, betaling en creditnota.............................................................13
Soorten aankopen.......................................................................................................... 13
Inkomende of ontvangen creditnota...............................................................................14
Doelstelling 11. Verkopen, inning en creditnota................................................................15
Soorten verkopen........................................................................................................... 16
Uitgaande creditnota...................................................................................................... 16
Doelstelling 12. Bijkomende kosten aan- en verkopen (door derden), terugstuurbare
verpakking......................................................................................................................... 17
bijkomende kosten bij aankoop......................................................................................17
bijkomende kosten bij verkoop.......................................................................................18
terugstuurbare verpakking bij aankoop..........................................................................19
terugstuurbare verpakking bij verkoop...........................................................................21
Doelstelling 13. Commerciële en financiële kortingen.......................................................22
commerciële korting bij aankoop....................................................................................22
1
, commerciële korting bij verkoop....................................................................................23
financiële korting bij aankoop.........................................................................................25
financiële korting bij verkoop.........................................................................................27
Doelstelling 14. Berekening factuurbedrag........................................................................29
Doelstelling 15. Interne overdracht van liquide middelen..................................................30
Doelstelling 16. Integratieoefening aan- en verkoopcyclus...............................................31
hoofdstuk 3. registratie van de andere elementen van de ondernemingscyclus...................32
doelstelling 17. personeelscyclus: begrippen + berekening..............................................32
werknemers.................................................................................................................... 32
werkgevers..................................................................................................................... 33
berekening nettobezoldiging..........................................................................................33
Doelstelling 18. Personeelscyclus: registratie....................................................................33
rekeningenstelsel........................................................................................................... 35
doelstelling 19. van courante verrichtingen in de loop van het boekjaar, naar
inventarisverrichtingen op het einde van het boekjaar......................................................36
artificiële tijdsperiode..................................................................................................... 36
de vijf basisprincipes van ‘accrual basis’ boekhouden....................................................36
Doelstelling 20. Financieringscyclus: eigen vermogen.......................................................37
Doelstelling 21-22. Financieringscyclus: vreemd vermogen (lenen)..................................38
lening terugbetaling > 1 jaar..........................................................................................39
doelstelling 23. investeringscyclus: aanschaf en afschrijving............................................42
vaste activa met beperkte levensduur...........................................................................42
Vaste activa met onbeperkte levensduur.......................................................................48
Doelstelling 24. Investeringscyclus: verkoop van vast actief.............................................48
Vaste activa met beperkte levensduur...........................................................................48
overzicht !!!!!!!!............................................................................................................. 52
hoofdstuk 4. inventarisverrichtingen en resultaatverwerking................................................53
doelstelling 25. over te dragen kosten en opbrengsten.....................................................54
over te dragen kosten.................................................................................................... 54
over te dragen opbrengsten........................................................................................... 55
Doelstelling 26. toe te rekenen kosten en verkregen opbrengsten....................................57
toe te rekenen kosten.................................................................................................... 57
verkregen opbrengsten..................................................................................................59
Doelstelling 27. Voorraadwijziging.....................................................................................60
hoeveelheidswijziging in aangekochte voorraad............................................................60
2
, hoeveelheidswijziging in geproduceerde voorraad.........................................................62
Doelstelling 28. Bank – kaskrediet.....................................................................................64
Doelstelling 29. Kas – kasverschil......................................................................................65
Doelstelling 30. Voorzieningen: begrip en berekening.......................................................66
Doelstelling 31. Voorzieningen: registratie........................................................................68
Doelstelling 32. Integratieoefening....................................................................................72
Doelstelling 33. Principe en berekening.............................................................................73
begrippen resultaatverwerking.......................................................................................73
stappenplan.................................................................................................................... 73
Doelstelling 34. Registratie................................................................................................74
samenvatting................................................................................................................. 78
INLEIDING. WAAROM BOEKHOUDEN ALS VAK?
Er zijn twee ondernemingsvormen, eenmanszaken en vennootschappen. Bij een
eenmanszaak is er sprake van onbeperkte aansprakelijkheid. Er wordt gedaan aan
enkelvoudige boekhouding, waarbij een boekhouder niet vereist is. Er is sprake van een
3
, personenbelasting bij zowel het privé-inkomen als het inkomen van de onderneming. Een
personenbelasting is duur omwille van de hoge belastingschijven. Er wordt gedaan aan
gemeenschappelijke administratie.
Voor vennootschappen is het verplicht om een boekhouder aan te stellen. Er wordt gedaan
aan dubbele boekhouding. Dit is omdat je uiteindelijk een jaarrekening zal moeten
neerleggen, wat belangrijk is voor de overheid. (Raadplegen via NBB.be balanscentrale) Er is
sprake van een vennootschapsbelasting. Je hebt twee soorten vennootschappen, een
naamloze vennootschap (nv) en een besloten vennootschap (bv), wat vooral geldt voor
KMO’s.
Om een naamloze vennootschap op te richten moet er een minimumkapitaal van 61 500
euro worden ingebracht in de onderneming. Bij een besloten vennootschap is er geen
minimumkapitaal vereist, maar er is wel sprake van een toereikend aanvangsvermogen. Dit
wil zeggen dat je zelf mag beslissen hoeveel geld je inbrengt maar het moet wel voldoende
zijn, want stel dat het fout gaat, dan ben je zelf verantwoordelijk.
HOOFDSTUK 1. BASISBEGINSELEN DUBBEL BOEKHOUDEN
DOELSTELLING 1. DE BALANS
Als onderneming wil je weten hoe rijk of vermogend je bent. Je wilt weten wat je concreet
hebt, dus wat je bezittingen zijn en je wilt ook weten/zien hoe je deze bezittingen hebt
gefinancierd. Dit kan met je eigen geld, er is dan sprake van rijkdom, of dit kan je door geld
geleend te hebben, er is dan sprake van een schuld. Rijkdom is het geld dat je in het bedrijf
steekt en nooit meer terugziet maar je krijgt dan wel een dividend (als het boekjaar is
afgerond en als er sprake is van winst). De bezittingen bereken je door de rijkdom en de
schulden op te tellen. Op 1 januari moet er dan een evenwicht zijn.
Een balans van de financiële toestand kan voorgesteld worden als het dubbel beeld van het
vermogen. Het is een momentopname. Op de linkerkant van de balans staat de
activa/bezittingen en op de rechterkant staat de passiva/de schulden. De activa is
waarneembaar, terwijl de passiva abstract is. Er moet een evenwicht zijn, dus met andere
woorden: de activa moet gelijk zijn aan de passiva.
Je kan voor beide kanten ook nog eens een onderscheid maken: voor de activa kun je een
onderscheid maken tussen vast en vlottend; voor de passiva kun je een onderscheid maken
tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen.
Als het doel van het bezit is om lang in het bedrijf te blijven, dan is er sprake van vast activa
en als het doel is om kort in het bedrijf te blijven, dan is er sprake van vlottend activa. Het
eigen vermogen bevat de rijkdom en het vreemd vermogen bevat de schulden.
Activa Passiva
4
Inhoud
Inleiding. Waarom boekhouden als vak?.................................................................................3
Hoofdstuk 1. Basisbeginselen dubbel boekhouden..................................................................4
Doelstelling 1. De balans..................................................................................................... 4
Doelstelling 2. De resultatenrekening..................................................................................6
Doelstelling 3. De resultaatverwerking................................................................................7
Waarom boekhouden....................................................................................................... 8
Doelstelling 4. Registratie: grootboekmethode....................................................................8
1. Algemeen..................................................................................................................... 8
2. De grootboekmethode.................................................................................................. 8
Doelstelling 5. Registratie: rekeningstelsel..........................................................................9
Doelstelling 6. Registratie: journaal.....................................................................................9
1. Soorten dagboeken of journalen...................................................................................9
2. Stappenplan opmaak Journaalpost.............................................................................10
Doelstelling 7. Proef- en saldibalansen..............................................................................10
Doelstelling 8. Stappenplan van begin- tot eindbalans (dia 13-15)....................................11
Hoofdstuk 2. Registratie van de aan- en verkoopcyclus........................................................11
Doelstelling 9. Btw algemeen............................................................................................11
Doelstelling 10. Aankopen, betaling en creditnota.............................................................13
Soorten aankopen.......................................................................................................... 13
Inkomende of ontvangen creditnota...............................................................................14
Doelstelling 11. Verkopen, inning en creditnota................................................................15
Soorten verkopen........................................................................................................... 16
Uitgaande creditnota...................................................................................................... 16
Doelstelling 12. Bijkomende kosten aan- en verkopen (door derden), terugstuurbare
verpakking......................................................................................................................... 17
bijkomende kosten bij aankoop......................................................................................17
bijkomende kosten bij verkoop.......................................................................................18
terugstuurbare verpakking bij aankoop..........................................................................19
terugstuurbare verpakking bij verkoop...........................................................................21
Doelstelling 13. Commerciële en financiële kortingen.......................................................22
commerciële korting bij aankoop....................................................................................22
1
, commerciële korting bij verkoop....................................................................................23
financiële korting bij aankoop.........................................................................................25
financiële korting bij verkoop.........................................................................................27
Doelstelling 14. Berekening factuurbedrag........................................................................29
Doelstelling 15. Interne overdracht van liquide middelen..................................................30
Doelstelling 16. Integratieoefening aan- en verkoopcyclus...............................................31
hoofdstuk 3. registratie van de andere elementen van de ondernemingscyclus...................32
doelstelling 17. personeelscyclus: begrippen + berekening..............................................32
werknemers.................................................................................................................... 32
werkgevers..................................................................................................................... 33
berekening nettobezoldiging..........................................................................................33
Doelstelling 18. Personeelscyclus: registratie....................................................................33
rekeningenstelsel........................................................................................................... 35
doelstelling 19. van courante verrichtingen in de loop van het boekjaar, naar
inventarisverrichtingen op het einde van het boekjaar......................................................36
artificiële tijdsperiode..................................................................................................... 36
de vijf basisprincipes van ‘accrual basis’ boekhouden....................................................36
Doelstelling 20. Financieringscyclus: eigen vermogen.......................................................37
Doelstelling 21-22. Financieringscyclus: vreemd vermogen (lenen)..................................38
lening terugbetaling > 1 jaar..........................................................................................39
doelstelling 23. investeringscyclus: aanschaf en afschrijving............................................42
vaste activa met beperkte levensduur...........................................................................42
Vaste activa met onbeperkte levensduur.......................................................................48
Doelstelling 24. Investeringscyclus: verkoop van vast actief.............................................48
Vaste activa met beperkte levensduur...........................................................................48
overzicht !!!!!!!!............................................................................................................. 52
hoofdstuk 4. inventarisverrichtingen en resultaatverwerking................................................53
doelstelling 25. over te dragen kosten en opbrengsten.....................................................54
over te dragen kosten.................................................................................................... 54
over te dragen opbrengsten........................................................................................... 55
Doelstelling 26. toe te rekenen kosten en verkregen opbrengsten....................................57
toe te rekenen kosten.................................................................................................... 57
verkregen opbrengsten..................................................................................................59
Doelstelling 27. Voorraadwijziging.....................................................................................60
hoeveelheidswijziging in aangekochte voorraad............................................................60
2
, hoeveelheidswijziging in geproduceerde voorraad.........................................................62
Doelstelling 28. Bank – kaskrediet.....................................................................................64
Doelstelling 29. Kas – kasverschil......................................................................................65
Doelstelling 30. Voorzieningen: begrip en berekening.......................................................66
Doelstelling 31. Voorzieningen: registratie........................................................................68
Doelstelling 32. Integratieoefening....................................................................................72
Doelstelling 33. Principe en berekening.............................................................................73
begrippen resultaatverwerking.......................................................................................73
stappenplan.................................................................................................................... 73
Doelstelling 34. Registratie................................................................................................74
samenvatting................................................................................................................. 78
INLEIDING. WAAROM BOEKHOUDEN ALS VAK?
Er zijn twee ondernemingsvormen, eenmanszaken en vennootschappen. Bij een
eenmanszaak is er sprake van onbeperkte aansprakelijkheid. Er wordt gedaan aan
enkelvoudige boekhouding, waarbij een boekhouder niet vereist is. Er is sprake van een
3
, personenbelasting bij zowel het privé-inkomen als het inkomen van de onderneming. Een
personenbelasting is duur omwille van de hoge belastingschijven. Er wordt gedaan aan
gemeenschappelijke administratie.
Voor vennootschappen is het verplicht om een boekhouder aan te stellen. Er wordt gedaan
aan dubbele boekhouding. Dit is omdat je uiteindelijk een jaarrekening zal moeten
neerleggen, wat belangrijk is voor de overheid. (Raadplegen via NBB.be balanscentrale) Er is
sprake van een vennootschapsbelasting. Je hebt twee soorten vennootschappen, een
naamloze vennootschap (nv) en een besloten vennootschap (bv), wat vooral geldt voor
KMO’s.
Om een naamloze vennootschap op te richten moet er een minimumkapitaal van 61 500
euro worden ingebracht in de onderneming. Bij een besloten vennootschap is er geen
minimumkapitaal vereist, maar er is wel sprake van een toereikend aanvangsvermogen. Dit
wil zeggen dat je zelf mag beslissen hoeveel geld je inbrengt maar het moet wel voldoende
zijn, want stel dat het fout gaat, dan ben je zelf verantwoordelijk.
HOOFDSTUK 1. BASISBEGINSELEN DUBBEL BOEKHOUDEN
DOELSTELLING 1. DE BALANS
Als onderneming wil je weten hoe rijk of vermogend je bent. Je wilt weten wat je concreet
hebt, dus wat je bezittingen zijn en je wilt ook weten/zien hoe je deze bezittingen hebt
gefinancierd. Dit kan met je eigen geld, er is dan sprake van rijkdom, of dit kan je door geld
geleend te hebben, er is dan sprake van een schuld. Rijkdom is het geld dat je in het bedrijf
steekt en nooit meer terugziet maar je krijgt dan wel een dividend (als het boekjaar is
afgerond en als er sprake is van winst). De bezittingen bereken je door de rijkdom en de
schulden op te tellen. Op 1 januari moet er dan een evenwicht zijn.
Een balans van de financiële toestand kan voorgesteld worden als het dubbel beeld van het
vermogen. Het is een momentopname. Op de linkerkant van de balans staat de
activa/bezittingen en op de rechterkant staat de passiva/de schulden. De activa is
waarneembaar, terwijl de passiva abstract is. Er moet een evenwicht zijn, dus met andere
woorden: de activa moet gelijk zijn aan de passiva.
Je kan voor beide kanten ook nog eens een onderscheid maken: voor de activa kun je een
onderscheid maken tussen vast en vlottend; voor de passiva kun je een onderscheid maken
tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen.
Als het doel van het bezit is om lang in het bedrijf te blijven, dan is er sprake van vast activa
en als het doel is om kort in het bedrijf te blijven, dan is er sprake van vlottend activa. Het
eigen vermogen bevat de rijkdom en het vreemd vermogen bevat de schulden.
Activa Passiva
4
