Leerdoelen taak 7:
Deel 1
1. Wat is ziektegedrag?
Het is de activiteit die wordt ondernomen door een persoon die zich ziek voelt met als doel
die ziekte te definiëren en er verlichting voor te zoeken. Wordt ook beïnvloed door culturele
en sociale invloeden.
Ziektegedrag verwijst naar de verschillende manieren waarop individuen reageren op
lichamelijke signalen, hoe ze hun interne toestand monitoren, symptomen definiëren en
interpreteren, attributies maken, corrigerende maatregelen nemen en gebruikmaken van
verschillende bronnen van informele en formele zorg.
Sommige mensen herkennen bepaalde lichamelijke symptomen, zoals pijn, hoge koorts of
misselijkheid, en zoeken een arts op voor behandeling. Anderen met vergelijkbare
symptomen proberen zelfmedicatie of doen de symptomen af als niet belangrijk.
3 stappen:
- Herkennen, wat is het symptoom
- Interpreteren, wat betekent de klacht
- Handelen, wat moet je doen als je hoofdpijn hebt, paracetamol innemen
(Medical sociology)
2. Welke factoren hebben invloed op het opzoeken van medische hulp (help-
seeking, Freidson)
Freidson past de etiketteringstheorie toe op ziekteverschijnselen in het algemeen. Volgens
hem moet er niet gelet worden op de persoonlijke eigenschappen van mensen, maar op de
wijze waarop de omgeving problemen benoemt en benadert.
- Sociale reactie op ziektegedrag, hoe zwaar het oordeel van de groep weegt bij de
beslissing een deskundige te bezoeken, hangt af van de structuur van de groep.
(Verzorgingssociologie: visies op samenleven en zorg)
Help-seeking: kan een enorme impact hebben op de structurering van gezondheidsdiensten
voor mensen die in een gemeenschap leven, zowel wat betreft het bieden van betere
medische zorg als het toegankelijker maken van die zorg voor de mensen die deze nodig
hebben.
(Medical sociology)
- Culturele variatie
- Sociaal-demografische factoren
- Sociale netwerken
- Welke opvoeding heeft er plaatsgevonden
- Economische factoren, SES
10 determinanten, mechanics theory!
- Herkenbaarheid symptomen
- Gevaarlijkheid
- Sociale rol
- Duur frequentie
- Tolerantie
- Kennis en cultuur
, - Ontkenning
- Alternatieve interpretaties
- Concurrerende behoeftes
- Toegankelijkheid van de zorg
3. Wat is ziekterol, en wat zijn daar de consequenties van? (Rechten/plichten)
Structureel functionalisme
Socialezekerheidsstelsel
Soorten ziekte, soorten consequenties in verplichtingen:
1. Primaire deviantie, met grote ernst als secundaire deviant volledige vrijstelling
verplichtingen
2. Chronisch ziek permanent ontslagen van verplichtingen (ook arbeidsongeschikten)
3. Iemand met ziekte waar een stigma op rust Iemand is van verplichtingen
ontslagen, maar er worden wel nieuwe verplichtingen opgelegd.
(Verzorgingssociologie: visies op samenleven en zorg)
Parsons nam een analyse van de functie van geneeskunde op in zijn maatschappijtheorie en
kwam daarbij tot een beschouwing van de rol van de zieke in relatie tot het sociale systeem
waarin die persoon leefde. Het resultaat is een concept dat de meest consistente benadering
vertegenwoordigt om het gedrag te verklaren dat kenmerkend is voor zieke mensen in de
westerse samenleving.
4 categorieën voor de ziekterol volgens Parsons:
1. De zieke persoon is vrijgesteld van ‘normale’ sociale rollen. De ziekte van een
individu is een reden voor zijn of haar vrijstelling van het vervullen van normale rollen
en sociale verantwoordelijkheden. Deze vrijstelling is echter afhankelijk van de aard
en ernst van de ziekte. Hoe ernstiger de ziekte, hoe groter de vrijstelling. Vrijstelling
moet worden gelegitimeerd door de arts als autoriteit op het gebied van wat ziekte
inhoudt. Legitimering heeft de sociale functie om de samenleving te beschermen
tegen simulatie.
2. De zieke persoon is niet verantwoordelijk voor zijn of haar toestand. De ziekte van
een individu wordt meestal beschouwd als iets waar hij of zij geen controle over
heeft. Een morbide toestand van het lichaam moet worden veranderd en er is een
genezingsproces nodig, los van persoonlijke wilskracht of motivatie, om beter te
worden.
3. De zieke moet proberen beter te worden. De eerste twee aspecten van de rol van de
zieke zijn afhankelijk van het derde aspect, namelijk de erkenning door de zieke dat
ziek zijn ongewenst is. Vrijstelling van normale verantwoordelijkheden is tijdelijk en
afhankelijk van de wens om weer gezond te worden. De zieke heeft dus de plicht om
beter te worden.
4. De zieke moet technisch bekwame hulp zoeken en samenwerken met de arts. De
verplichting om beter te worden houdt een verdere verplichting in voor de zieke om
technisch bekwame hulp te zoeken, meestal bij een arts. Van de zieke wordt ook
verwacht dat hij samenwerkt met de arts in het proces om beter te worden.
(Medical sociology)
Deel 2
1. Wat is medicalisering?
Deel 1
1. Wat is ziektegedrag?
Het is de activiteit die wordt ondernomen door een persoon die zich ziek voelt met als doel
die ziekte te definiëren en er verlichting voor te zoeken. Wordt ook beïnvloed door culturele
en sociale invloeden.
Ziektegedrag verwijst naar de verschillende manieren waarop individuen reageren op
lichamelijke signalen, hoe ze hun interne toestand monitoren, symptomen definiëren en
interpreteren, attributies maken, corrigerende maatregelen nemen en gebruikmaken van
verschillende bronnen van informele en formele zorg.
Sommige mensen herkennen bepaalde lichamelijke symptomen, zoals pijn, hoge koorts of
misselijkheid, en zoeken een arts op voor behandeling. Anderen met vergelijkbare
symptomen proberen zelfmedicatie of doen de symptomen af als niet belangrijk.
3 stappen:
- Herkennen, wat is het symptoom
- Interpreteren, wat betekent de klacht
- Handelen, wat moet je doen als je hoofdpijn hebt, paracetamol innemen
(Medical sociology)
2. Welke factoren hebben invloed op het opzoeken van medische hulp (help-
seeking, Freidson)
Freidson past de etiketteringstheorie toe op ziekteverschijnselen in het algemeen. Volgens
hem moet er niet gelet worden op de persoonlijke eigenschappen van mensen, maar op de
wijze waarop de omgeving problemen benoemt en benadert.
- Sociale reactie op ziektegedrag, hoe zwaar het oordeel van de groep weegt bij de
beslissing een deskundige te bezoeken, hangt af van de structuur van de groep.
(Verzorgingssociologie: visies op samenleven en zorg)
Help-seeking: kan een enorme impact hebben op de structurering van gezondheidsdiensten
voor mensen die in een gemeenschap leven, zowel wat betreft het bieden van betere
medische zorg als het toegankelijker maken van die zorg voor de mensen die deze nodig
hebben.
(Medical sociology)
- Culturele variatie
- Sociaal-demografische factoren
- Sociale netwerken
- Welke opvoeding heeft er plaatsgevonden
- Economische factoren, SES
10 determinanten, mechanics theory!
- Herkenbaarheid symptomen
- Gevaarlijkheid
- Sociale rol
- Duur frequentie
- Tolerantie
- Kennis en cultuur
, - Ontkenning
- Alternatieve interpretaties
- Concurrerende behoeftes
- Toegankelijkheid van de zorg
3. Wat is ziekterol, en wat zijn daar de consequenties van? (Rechten/plichten)
Structureel functionalisme
Socialezekerheidsstelsel
Soorten ziekte, soorten consequenties in verplichtingen:
1. Primaire deviantie, met grote ernst als secundaire deviant volledige vrijstelling
verplichtingen
2. Chronisch ziek permanent ontslagen van verplichtingen (ook arbeidsongeschikten)
3. Iemand met ziekte waar een stigma op rust Iemand is van verplichtingen
ontslagen, maar er worden wel nieuwe verplichtingen opgelegd.
(Verzorgingssociologie: visies op samenleven en zorg)
Parsons nam een analyse van de functie van geneeskunde op in zijn maatschappijtheorie en
kwam daarbij tot een beschouwing van de rol van de zieke in relatie tot het sociale systeem
waarin die persoon leefde. Het resultaat is een concept dat de meest consistente benadering
vertegenwoordigt om het gedrag te verklaren dat kenmerkend is voor zieke mensen in de
westerse samenleving.
4 categorieën voor de ziekterol volgens Parsons:
1. De zieke persoon is vrijgesteld van ‘normale’ sociale rollen. De ziekte van een
individu is een reden voor zijn of haar vrijstelling van het vervullen van normale rollen
en sociale verantwoordelijkheden. Deze vrijstelling is echter afhankelijk van de aard
en ernst van de ziekte. Hoe ernstiger de ziekte, hoe groter de vrijstelling. Vrijstelling
moet worden gelegitimeerd door de arts als autoriteit op het gebied van wat ziekte
inhoudt. Legitimering heeft de sociale functie om de samenleving te beschermen
tegen simulatie.
2. De zieke persoon is niet verantwoordelijk voor zijn of haar toestand. De ziekte van
een individu wordt meestal beschouwd als iets waar hij of zij geen controle over
heeft. Een morbide toestand van het lichaam moet worden veranderd en er is een
genezingsproces nodig, los van persoonlijke wilskracht of motivatie, om beter te
worden.
3. De zieke moet proberen beter te worden. De eerste twee aspecten van de rol van de
zieke zijn afhankelijk van het derde aspect, namelijk de erkenning door de zieke dat
ziek zijn ongewenst is. Vrijstelling van normale verantwoordelijkheden is tijdelijk en
afhankelijk van de wens om weer gezond te worden. De zieke heeft dus de plicht om
beter te worden.
4. De zieke moet technisch bekwame hulp zoeken en samenwerken met de arts. De
verplichting om beter te worden houdt een verdere verplichting in voor de zieke om
technisch bekwame hulp te zoeken, meestal bij een arts. Van de zieke wordt ook
verwacht dat hij samenwerkt met de arts in het proces om beter te worden.
(Medical sociology)
Deel 2
1. Wat is medicalisering?
