Samenvatting bacteriële en mycotische ziekten en zoönosen

Bacteriële en mycotische ziekte en zoönosen
Botulisme
Kenmerken:

• Clostridium botulinum
• Gram positief
• Anaeroob
• Hitte resistente sporen
• Aangifteplichtig
• Omgeving
• Passant in SVS
• Zoönose
Pathogenese:

• Verschillende neurotoxines (A-G), su en carn minder gevoelig.
• Toxines zijn hitte gevoelig, geïnactiveerd door zonlicht, stabiel in breed pH bereik
• Intoxicatie via voeder/drinkwater
• Temperatuur 25-37
• pH
• Wateractiviteit (hoe vochtiger de kuil, hoe zuurder milieu wordt verdragen)
• Eiwitrijksubstraat (plantaardig of dierlijk)
• Toxico-infectie: wond of SVS (niet optimaal microbioom)
• Resorptie toxines dd en maag -> bloed->vrijstelling Ach daalt (somatisch + PS)
Symptomen:

• SVS stoornissen, mydriase, verlamming
• Meerdere dieren, normaal bloedbeeld, geen koorts
• Viscerale vorm (toxico-infectie): verhoogde sterfte, vage klachten, verlamming, SVS
stoornissen
• Weinig gevoelig.
Diagnose:

• Klinische tekens
• Aantonen toxine (moeilijk):
- levend dier: serum of feces (viscerale vorm)
- gestorven dier (let op mostmortale overgroei): lever, dikke darm (viscerale vorm)
- intoxicatie bron
- In vivo muis-test
- ELISA
- MS
• Aantonen van kiem (geen definitief bewijs)
- Cultuur/PCR (voer, SVS, lever)
Behandeling:

• Infectiebron verwijderen
• Antiserum (enkel in vroeg stadium)
• Symptomatisch

Preventie:

• Predisponerende factoren uitschakelen (voer, drinkwater, kadavers)

1

,Tetanus:
Kenmerken:

• Clostridium tetani
• Gram positief
• Anaeroob
• Terminaal deformerende sporen
• Bodem
• Schaap/geit, paard, mens-> gevoelig

Pathogenese:

• Wondinfectie, navelinfectie
• Bacteriën produceren tetanospamine -> bloed-> CZS: blokkade inhiberende neuronen->
excitatie
• Algemeen of lokaal
Symptomen:

• 3e ooglid zichtbaar
• Neusgaten wijd opengesperd
• Hoog gehouden staart
• Kramp

Diagnose:
• Klinische tekens
• Microscopisch/cultuur onderzoek van wond
Behandeling:

• Antitoxine
• Wondverzorging (H2O2, verwijdering necrotisch materiaal)
• Antibiotica (penicilline)
• Symptomatisch
• Nadeel: duur, langdurig
Preventie:

• Goede wondverzorging
• Vaccinatie eq & KHK (2x op 4-6 w, of 4 m (MI). + jaarlijks herhaling. Drachtige merrie) Niet
of bij botulinum vaccin inbegrepen
• Anti-tetanus serum bij veulens zonder maternale immuniteit




2

,Dermatomycose (Bo, Carn, Eq, Su)
Kenmerken:

• Dermatofyten
• Microsporum canis (carn, (eq))
• Trichophyton verrucosum (Bo)
• Trichophyton equinum (eq)
• Microporum nanum (su)
• Obligaat symbiotisch
• Resistente sporen
• Groeit goed in cultuur
• Zoönose: huidproblemen

Pathogenese:

• Aantasting oppervlakkige gekeratiniseerde huidlagen en haarfollikels
• Centrifugale uitbreiding
• Zelflimiterend (Bo, Su, Eq)

Symptomen:
• Asymptomatisch (kat)
• Alopecie
• Korstvorming
• Katrienwiel
• Furunculosis
• Kerion
Diagnose:
• Staalname rand letsel
• Korst/haar uittrekken
• Direct microscopisch onderzoek (cytologie) -> zelf, niet specifiek
• Cultuur -> specifiek, duurt lang
• qPRC-> sneller
• Letsels eerst ontsmetten met alcohol
• Tape : cytologie
• Lamp van wood (opsporen dragers=kat) -> veel vals + en -
• Met tandenborstel afborstelen: isolatie of qPCR (opsporen dragers=kat)
Behandeling:

• Dieren
- Lokaal antimycoticum
- Scheren, korsten verwijderen
- Alle dieren
- Meerdere malen herhalen
- Systemisch antimycoticum
- Paarden naar buiten
• Omgeving
- Bleek, azole-spray, rookkaarsen
• Vaccinatie
- Therapeutisch en preventief

3

, Caseuze lymfadenitis: (KHK)
Kenmerken:

• Corynebacterium pseudotuberculosis
• Gram positief
• Obligaat symbiotisch
• Resistent in de omgeving
• Facultatief intracellulair
• Variabele incubatieperiode -> tot 6 m
• Zoönose -> abcedatie lokale lymfeknopen
• Groter probleem bij geiten dan bij schapen
Pathogenese:

• Infectie via huid, navel, per os
• Lokale lymfeknopen -> macrofagen
• Eventueel uitzaaiingen lnn. organen
Symptomen:
• Subcutane abcessen
• Abcessen thv interne organen-> vermageren (wasting ewe syndrome)
• Chronisch progressieve aandoening
Diagnose:

• Isolatie (uit gesloten abces)
• As- ELISA (groep)-> vals + en -
• IFN-ϒ test (in theorie)

Behandeling:

• Arbeidsintensief, moeilijk
• In combinatie met serologische test
• Abcessen openen en spoelen

Preventief:
• Hygiëne
• Aankoopbeleid (isolatie + serologische screening)
• Besmette bedrijven (enzoötisch)-> (auto)vaccinatie -> meer curatief
• Besmette bedrijven (niet-enzoötisch)-> ruiming




4