Psychologie ZSO 3
Wat is leren? Een blijvende verandering in gedrag of mentale processen als gevolg van
een bepaalde ervaring. Vb golflessen
Welke vormen van leren bestaan er?
- Habituatie: leren om niet te reageren op een herhaalde aanbieding van een stimulus.
- Mere exposure-effect: aangeleerde voorkeur voor stimuli waaraan we al eerder zijn
blootgesteld.
- Stimulus-respons-leren: vormen van leren die we kunnen beschrijven in termen van
stimuli en responsen, zoals klassieke en operante conditionering.
Wat ontdekte Pavlov?
Een objectief model van leren, een model dat in het laboratorium gemanipuleerd kon
worden en waarmee ze de verbanden tussen stimuli en responsen konden blootleggen.
Klassieke conditionering = een vorm van stimulus-respons-leren waarbij een in eerste
instantie neutrale stimulus het vermogen verwerft om
dezelfde aangeboren reflex op te roepen als een andere
stimulus.
Klassieke conditionering treedt enkel op bij een bepaald type van respons.
Welke?
Ongeconditioneerde respons (UCR) = de respons die voorafgaande aan de leerfase
wordt opgeroepen door een
ongeconditioneerde stimulus.
Vb: reflex van speekselvorming
Ongeconditioneerde stimulus (UCS) = de stimulus die een ongeconditioneerde respons
oproept.
Geconditioneerde stimulus (CS) = een oorspronkelijk neutrale stimulus die na een
leerproces
de geconditioneerde respons oproept.
Geconditioneerde respons (CR) = een respons die wordt opgeroepen door een
oorspronkelijk
neutrale stimulus die na een leerproces geassocieerd
wordt met de ongeconditioneerde stimulus.
Neutrale stimulus = iedere stimulus die voorafgaande aan de leerfase geen
geconditioneerde
respons oproept.
Leg het experiment van Pavlov uit.
Voor conditionering
, UCS UCR
Voedsel speekselafscheiding
CS geen of irrelevante respons
geluid geen speekselafscheiding
Tijdens conditionering
CS + CS UCR
geluid gevolgd door voedsel speekselafscheiding
Na conditionering
CS CR
geluid speekselafscheiding
Waarom is timing belangrijk? Zo kan een organisme het gewenste verband leggen.
Uitdoving: extinctie = in leren: de afname van een geconditioneerde associatie als gevolg
van de afwezigheid van een ongeconditioneerde stimulus of bekrachtiger.
(bij klassieke conditionering) Vb:
Spontaan herstel: het terugkeren van een uitgedoofde geconditioneerde respons na een
Rustperiode. Vb:
Stimulusgeneralisatie: De uitbreiding van een aangeleerde respons naar stimuli die
lijken op
de geconditioneerde stimulus. Vb:
Stimulusdiscriminatie: selectief leren = het leren van een nieuwe respons op een
stimulus,
maar niet op stimuli die erop lijken. Vb:
Experimentele neurose: Grillig gedragspatroon dat ontstaat door een lastige taak op het
gebied van selectief leren, vooral als er aversieve stimuli worden
gebruikt.
Waarom is kennis van klassieke conditionering belangrijk voor een
verpleegkundige?
Wat is leren? Een blijvende verandering in gedrag of mentale processen als gevolg van
een bepaalde ervaring. Vb golflessen
Welke vormen van leren bestaan er?
- Habituatie: leren om niet te reageren op een herhaalde aanbieding van een stimulus.
- Mere exposure-effect: aangeleerde voorkeur voor stimuli waaraan we al eerder zijn
blootgesteld.
- Stimulus-respons-leren: vormen van leren die we kunnen beschrijven in termen van
stimuli en responsen, zoals klassieke en operante conditionering.
Wat ontdekte Pavlov?
Een objectief model van leren, een model dat in het laboratorium gemanipuleerd kon
worden en waarmee ze de verbanden tussen stimuli en responsen konden blootleggen.
Klassieke conditionering = een vorm van stimulus-respons-leren waarbij een in eerste
instantie neutrale stimulus het vermogen verwerft om
dezelfde aangeboren reflex op te roepen als een andere
stimulus.
Klassieke conditionering treedt enkel op bij een bepaald type van respons.
Welke?
Ongeconditioneerde respons (UCR) = de respons die voorafgaande aan de leerfase
wordt opgeroepen door een
ongeconditioneerde stimulus.
Vb: reflex van speekselvorming
Ongeconditioneerde stimulus (UCS) = de stimulus die een ongeconditioneerde respons
oproept.
Geconditioneerde stimulus (CS) = een oorspronkelijk neutrale stimulus die na een
leerproces
de geconditioneerde respons oproept.
Geconditioneerde respons (CR) = een respons die wordt opgeroepen door een
oorspronkelijk
neutrale stimulus die na een leerproces geassocieerd
wordt met de ongeconditioneerde stimulus.
Neutrale stimulus = iedere stimulus die voorafgaande aan de leerfase geen
geconditioneerde
respons oproept.
Leg het experiment van Pavlov uit.
Voor conditionering
, UCS UCR
Voedsel speekselafscheiding
CS geen of irrelevante respons
geluid geen speekselafscheiding
Tijdens conditionering
CS + CS UCR
geluid gevolgd door voedsel speekselafscheiding
Na conditionering
CS CR
geluid speekselafscheiding
Waarom is timing belangrijk? Zo kan een organisme het gewenste verband leggen.
Uitdoving: extinctie = in leren: de afname van een geconditioneerde associatie als gevolg
van de afwezigheid van een ongeconditioneerde stimulus of bekrachtiger.
(bij klassieke conditionering) Vb:
Spontaan herstel: het terugkeren van een uitgedoofde geconditioneerde respons na een
Rustperiode. Vb:
Stimulusgeneralisatie: De uitbreiding van een aangeleerde respons naar stimuli die
lijken op
de geconditioneerde stimulus. Vb:
Stimulusdiscriminatie: selectief leren = het leren van een nieuwe respons op een
stimulus,
maar niet op stimuli die erop lijken. Vb:
Experimentele neurose: Grillig gedragspatroon dat ontstaat door een lastige taak op het
gebied van selectief leren, vooral als er aversieve stimuli worden
gebruikt.
Waarom is kennis van klassieke conditionering belangrijk voor een
verpleegkundige?
