Ontwikkelingspsychologie 1
Kennis hierover helpt gedrag begrijpen, verklaren, voorspellen, beïnvloeden.
Zes ontwikkelingsaspecten
Lichamelijk -> groei, achteruitgang, motorisch, zintuigelijke ontwikkeling
Emotioneel -> basisgevoel vertrouwen en veiligheid
Sociaal -> omgang anderen, sociaal gedrag
Seksueel -> seksueel gedrag, lichaam- en lustbeleving
Cognitief -> geheugen, taal, kennis inzicht, waarneming, concentratie
Persoonlijk -> eigen identiteit, eigen wil, mannelijk of vrouwelijk gedrag
Nature – intern, erfelijk en genetisch bepaald
Nurture – extern, opvoeding, maatschappij, vrienden
Zelfbepaling – eigen keuzes maken voor ontwikkeling
Prenatale fase
Zygote Embryo Foetus
- bevruchting - week 3 aanleg hart - 8 weken uiterlijk baby
- allebei 22 chromosoom. – week 6 klopt hart - 15 weken geslacht bekend
- 2 keer x = meisje - lijkt op worm met staart. - rijping organen
- 1 keer xy = jongen
Bedreigingen prenatale fase
- Vroege miskramen
- Roken, drinken, zware inspanningen – risico vroeggeboorte (<- 37 weken)
- Leeftijd moeder -> 35 -> grotere kans op handicap
- Drugs, medicijnen, alcohol = kind moet afkicken, schade
- Stress
Geboorte vanaf 38 weken
Baby test Apgarscore -> spierspanning, reactie, hartslag, ademhaling, kleur
Ontwikkeling baby
Fontanel open tot 1,5 jaar - Tandjes 3-5 maand - Groeien tijdens slaap
Zien – na 4 weken beter zien, kleuren onderscheiden
Tast – veel in mond stoppen (essentieel voor cognitieve ontwikkeling)
doelbewust gedrag – baby zwaait speeltje heen en weer -> komt leuk geluid uit
0-3 maand Zoek en zuig reflex
3-6 maand grijpreflex
6-9 maand zitten
9-12 maand Loopreflex, kruipen, optrekken
2 maand Geluid maken klinkers (uu,aa)
4 maand Medeklinkers (beepaa)
7 maand Betekenis (mama)
8 maand Objectpermanentie – object of mens best maar is niet in zicht
9 maand Sociale gebaren (zwaaien, nee schudden, wijzen naar speelgoed)
Persoonlijkheidsontwikkeling - Geen zelfbewustzijn, wel eigen persoonlijkheid
- vanaf 19 weken = gevoel afkeuring en goedkeuring
seksuele ontwikkeling
, ontdekken lichaam en geslachtsdeel, niet bewust van jongen of meisje zijn
knuffelen huidcontact heel belangrijk
Hechting
Aangaan van speciale relatie met persoon die kind verzorgt, nodig om te ontwikkelen tot een
emotionele gezonde volwassene
Piramide van Maslhow ->
Veilige hechting
- basis vertrouwen en veiligheid
- kind zoekt nabijheid van opvoeder
- kind voelt vrij nieuwe dingen te leren
Onveilige hechting
- Geen vertrouwen in ander en jezelf -> moeite met aangaan en houden relaties
- Leert minder -> negatief effect cognitieve ontwikkeling
- Lichamelijke problemen
1 onveilig vermijdend gehecht
Afwijzing, verwaarlozing -> geen contact opvoeder, plezier met vreemde, angst
2 onveilig afwerend gehecht
Aandacht niet in juiste mate -> onzeker over opvoeder, boos huilen, aandacht en niet
voortalige fase 0-1 Huilen, klanken herkennen, brabbelen
vroegtalige fase 1-2 Woorden hebben betekenis, woord-zinnetjes (bal, mama)
Differentiatie fase 2-5 3 jaar kind praat, snapt relatie tussen woorden
Voltooingsfase vanaf 5 Taalregels, werkwoorden en meervoud
3 gedesorganiseerd gehecht
verwaarlozing, mishandeling -> chaotisch, angst, wisselend manier met afscheid, gedrag
heel raar
Peuter
Cognitieve ontwikkeling
Concreet – richt zich op wat tastbaar is -> stoel
Magisch – geen onderscheid tussen waarheid en fantasie
Animistisch – geen onderscheid tussen levende en levenloze dingen (kopje is stout)
Taalontwikkeling – woordcombinaties, verzint woorden, wat & waarom vragen
Sociale ontwikkeling
- naast elkaar spelen, geen rekening met het ander, koppig gedrag -> grenzen opzoeken
Emotionele ontwikkeling
- Emoties heftig en impulsief - Driftbuien door frustratie - begin van empathie
Seksuele ontwikkeling
Ontdekken eigen lichaam - Geen schaamtegevoel - Nieuwsgierig lichaam van anderen
Kennis hierover helpt gedrag begrijpen, verklaren, voorspellen, beïnvloeden.
Zes ontwikkelingsaspecten
Lichamelijk -> groei, achteruitgang, motorisch, zintuigelijke ontwikkeling
Emotioneel -> basisgevoel vertrouwen en veiligheid
Sociaal -> omgang anderen, sociaal gedrag
Seksueel -> seksueel gedrag, lichaam- en lustbeleving
Cognitief -> geheugen, taal, kennis inzicht, waarneming, concentratie
Persoonlijk -> eigen identiteit, eigen wil, mannelijk of vrouwelijk gedrag
Nature – intern, erfelijk en genetisch bepaald
Nurture – extern, opvoeding, maatschappij, vrienden
Zelfbepaling – eigen keuzes maken voor ontwikkeling
Prenatale fase
Zygote Embryo Foetus
- bevruchting - week 3 aanleg hart - 8 weken uiterlijk baby
- allebei 22 chromosoom. – week 6 klopt hart - 15 weken geslacht bekend
- 2 keer x = meisje - lijkt op worm met staart. - rijping organen
- 1 keer xy = jongen
Bedreigingen prenatale fase
- Vroege miskramen
- Roken, drinken, zware inspanningen – risico vroeggeboorte (<- 37 weken)
- Leeftijd moeder -> 35 -> grotere kans op handicap
- Drugs, medicijnen, alcohol = kind moet afkicken, schade
- Stress
Geboorte vanaf 38 weken
Baby test Apgarscore -> spierspanning, reactie, hartslag, ademhaling, kleur
Ontwikkeling baby
Fontanel open tot 1,5 jaar - Tandjes 3-5 maand - Groeien tijdens slaap
Zien – na 4 weken beter zien, kleuren onderscheiden
Tast – veel in mond stoppen (essentieel voor cognitieve ontwikkeling)
doelbewust gedrag – baby zwaait speeltje heen en weer -> komt leuk geluid uit
0-3 maand Zoek en zuig reflex
3-6 maand grijpreflex
6-9 maand zitten
9-12 maand Loopreflex, kruipen, optrekken
2 maand Geluid maken klinkers (uu,aa)
4 maand Medeklinkers (beepaa)
7 maand Betekenis (mama)
8 maand Objectpermanentie – object of mens best maar is niet in zicht
9 maand Sociale gebaren (zwaaien, nee schudden, wijzen naar speelgoed)
Persoonlijkheidsontwikkeling - Geen zelfbewustzijn, wel eigen persoonlijkheid
- vanaf 19 weken = gevoel afkeuring en goedkeuring
seksuele ontwikkeling
, ontdekken lichaam en geslachtsdeel, niet bewust van jongen of meisje zijn
knuffelen huidcontact heel belangrijk
Hechting
Aangaan van speciale relatie met persoon die kind verzorgt, nodig om te ontwikkelen tot een
emotionele gezonde volwassene
Piramide van Maslhow ->
Veilige hechting
- basis vertrouwen en veiligheid
- kind zoekt nabijheid van opvoeder
- kind voelt vrij nieuwe dingen te leren
Onveilige hechting
- Geen vertrouwen in ander en jezelf -> moeite met aangaan en houden relaties
- Leert minder -> negatief effect cognitieve ontwikkeling
- Lichamelijke problemen
1 onveilig vermijdend gehecht
Afwijzing, verwaarlozing -> geen contact opvoeder, plezier met vreemde, angst
2 onveilig afwerend gehecht
Aandacht niet in juiste mate -> onzeker over opvoeder, boos huilen, aandacht en niet
voortalige fase 0-1 Huilen, klanken herkennen, brabbelen
vroegtalige fase 1-2 Woorden hebben betekenis, woord-zinnetjes (bal, mama)
Differentiatie fase 2-5 3 jaar kind praat, snapt relatie tussen woorden
Voltooingsfase vanaf 5 Taalregels, werkwoorden en meervoud
3 gedesorganiseerd gehecht
verwaarlozing, mishandeling -> chaotisch, angst, wisselend manier met afscheid, gedrag
heel raar
Peuter
Cognitieve ontwikkeling
Concreet – richt zich op wat tastbaar is -> stoel
Magisch – geen onderscheid tussen waarheid en fantasie
Animistisch – geen onderscheid tussen levende en levenloze dingen (kopje is stout)
Taalontwikkeling – woordcombinaties, verzint woorden, wat & waarom vragen
Sociale ontwikkeling
- naast elkaar spelen, geen rekening met het ander, koppig gedrag -> grenzen opzoeken
Emotionele ontwikkeling
- Emoties heftig en impulsief - Driftbuien door frustratie - begin van empathie
Seksuele ontwikkeling
Ontdekken eigen lichaam - Geen schaamtegevoel - Nieuwsgierig lichaam van anderen
