GGZ: David VPK denk en werkkaders
Algemeen VPK begeleiding en interventies bij psychopathologie
Specifieke invulling en uitvoering interventies kan verschillen van patiënt tot patiënt
1. Betrekken van naasten
Naasten spelen een belangrijke rol bij diagnostiek, behandeling, evaluatie van de behandeling en
zelfmanagement
- Met toestemming pt moet zo veel mogelijk met hen worden samengewerkt
- Mogelijkheden
• Kennismakingsgesprek
• Gezamenlijk opstellen van zorgplan
• Deelname aan psycho-educatiegroepen
- Psychiatrische stoornis is ook voor naasten ingrijpend
• Behoefte aan lotgenotencontact of individuele hulp?
• KOPP
2. Leren omgaan met (het hebben van) de aandoening en de gevolgen
Ptn in behandelfase kunnen opluchting voelen door duidelijkheid wat met hen mankeert
- Ook gevoelens rouw en verlies => aandacht aan geven door interventies
• Na manie aandacht besteden aan herstellen van schade in relaties,…
3. Omgaan met kwetsbaarheid
Ptn zijn kwetsbaar voor nieuwe episoden van hun stoornis
- Behandeling gericht op bestrijden van bestaande klachten, OOK voorkomen van toekomstige
klachten EN leren omgaan met kwetsbaarheid
4. Zelfmanagement
Zelfmanagement en zelfredzaamheid van pt te bevorderen
- Zelfmanagement = beslissen en handelen van individu op basis van persoonlijke keuzes om
de gevolgen van een aandoening op het leven te reguleren
• Omvat: zelfzorg, zelfhulp en zelfregie
- Bestaat uit acties/vaardigheden van de pt, gericht op
• Omgaan met aandoening, symptomen en psychosociale gevolgen van de aandoening
• Omgaan met factoren die de symptomen kunnen verergeren (risicofactoren)
• Werken aan leefstijlveranderingen
• Keuzes maken (zowel in alledaagse leven als zorg/ behandel/ondersteuningsaanbod)
• Zo veel mogelijk verantwoordelijkheid dragen; behandeling + leven met aandoening
• Regie voeren over het eigen leven
5. Gezamenlijke besluitvorming
Namen van beslissen = gezamenlijk
- Pt is deskundige over eigen problematiek, behoeften,… => beslist uiteindelijk ook
- Zorgverlener geeft advies waar nodig
, 6. Psycho-educatie en zelfmanagement
Belangrijk element van behandeling => steeds begin
- Mondelinge en schriftelijke info over aandoening, verloop, oorzaken,…. (pt en naasten)
- Beter begrip aandoening => bevordert acceptatie en therapietrouw
• Minder risico op terugval
- Individuele psycho-educatie
• Acute fase => stoornis en acute behadeling (en hoe die er zal uitzien)
• Geen deelname aan groepspsycho-educatie in acute fase (concentratie is er nog niet)
- Groepspsycho-educatie
• Wekelijkse bijeenkomsten met ervaringsdeskundigen of lotgenoten
7. Inzicht en vaardigheden vergroten
Eens de crisisfase voorbij is kan pt meer leren over uitlokkende factoren
- Vaardigheden aanleren om terugval te voorkomen
8. Terugvalpreventie
Alles vertalen naar thuissituatie
- Resocialisatie => pt helpen vasthouden wat hij heeft geleerd
- Maken van terugvalpreventieplan
VPK interventies gekoppeld aan specifieke psychopathologie
1. Begeleiden van mensen met somatoforme stoornissen
Voortdurend klachten maar geen fysiologische oorzaak
- Gedragsmatige en cognitieve benadering in behandeling
• Wegnemen bronnen van secundaire bekrachtiging die aan klachten gekoppeld zijn
• Meer gepaste coping aanleren om met stress om te gaan
• Cognitieve gedragstherapie => foute opvattingen herstructureren (rationeler maken)
Bezorgdheid om niet-aanwezige ziekten
- Stimuleren van opzettelijke lichamelijke klachten
• Ondergaan onnodige operaties/onderzoeken
- Hypochondrische klachten => niemand kan hen geruststellen
• Voelen zich begrepen enkel als je echt luistert
- Psychisch disfunctioneren kan omgezet worden in lichamelijk disfunctioneren (conversie)
• Werkelijkheid voor pt => ene moment vraagt hij om rolstoel, andere kan hij stappen
• Erkennen van klachten, ga niet in discussie
- Pt betrekken bij groepsactiviteiten, gevoel geven dat hij de moeite waard is
- Gewenst gedrag en sterktes positief bekrachtigen
1.1. Veelvoorkomende VPK diagnoses en interventies
Ineffectieve coping
- Onvermogen om stressoren op hun waarde te schatten, inadequate responskeuze en/of
onvermogen om beschikbare hulpbronnen te gebruiken
- Interventies
Algemeen VPK begeleiding en interventies bij psychopathologie
Specifieke invulling en uitvoering interventies kan verschillen van patiënt tot patiënt
1. Betrekken van naasten
Naasten spelen een belangrijke rol bij diagnostiek, behandeling, evaluatie van de behandeling en
zelfmanagement
- Met toestemming pt moet zo veel mogelijk met hen worden samengewerkt
- Mogelijkheden
• Kennismakingsgesprek
• Gezamenlijk opstellen van zorgplan
• Deelname aan psycho-educatiegroepen
- Psychiatrische stoornis is ook voor naasten ingrijpend
• Behoefte aan lotgenotencontact of individuele hulp?
• KOPP
2. Leren omgaan met (het hebben van) de aandoening en de gevolgen
Ptn in behandelfase kunnen opluchting voelen door duidelijkheid wat met hen mankeert
- Ook gevoelens rouw en verlies => aandacht aan geven door interventies
• Na manie aandacht besteden aan herstellen van schade in relaties,…
3. Omgaan met kwetsbaarheid
Ptn zijn kwetsbaar voor nieuwe episoden van hun stoornis
- Behandeling gericht op bestrijden van bestaande klachten, OOK voorkomen van toekomstige
klachten EN leren omgaan met kwetsbaarheid
4. Zelfmanagement
Zelfmanagement en zelfredzaamheid van pt te bevorderen
- Zelfmanagement = beslissen en handelen van individu op basis van persoonlijke keuzes om
de gevolgen van een aandoening op het leven te reguleren
• Omvat: zelfzorg, zelfhulp en zelfregie
- Bestaat uit acties/vaardigheden van de pt, gericht op
• Omgaan met aandoening, symptomen en psychosociale gevolgen van de aandoening
• Omgaan met factoren die de symptomen kunnen verergeren (risicofactoren)
• Werken aan leefstijlveranderingen
• Keuzes maken (zowel in alledaagse leven als zorg/ behandel/ondersteuningsaanbod)
• Zo veel mogelijk verantwoordelijkheid dragen; behandeling + leven met aandoening
• Regie voeren over het eigen leven
5. Gezamenlijke besluitvorming
Namen van beslissen = gezamenlijk
- Pt is deskundige over eigen problematiek, behoeften,… => beslist uiteindelijk ook
- Zorgverlener geeft advies waar nodig
, 6. Psycho-educatie en zelfmanagement
Belangrijk element van behandeling => steeds begin
- Mondelinge en schriftelijke info over aandoening, verloop, oorzaken,…. (pt en naasten)
- Beter begrip aandoening => bevordert acceptatie en therapietrouw
• Minder risico op terugval
- Individuele psycho-educatie
• Acute fase => stoornis en acute behadeling (en hoe die er zal uitzien)
• Geen deelname aan groepspsycho-educatie in acute fase (concentratie is er nog niet)
- Groepspsycho-educatie
• Wekelijkse bijeenkomsten met ervaringsdeskundigen of lotgenoten
7. Inzicht en vaardigheden vergroten
Eens de crisisfase voorbij is kan pt meer leren over uitlokkende factoren
- Vaardigheden aanleren om terugval te voorkomen
8. Terugvalpreventie
Alles vertalen naar thuissituatie
- Resocialisatie => pt helpen vasthouden wat hij heeft geleerd
- Maken van terugvalpreventieplan
VPK interventies gekoppeld aan specifieke psychopathologie
1. Begeleiden van mensen met somatoforme stoornissen
Voortdurend klachten maar geen fysiologische oorzaak
- Gedragsmatige en cognitieve benadering in behandeling
• Wegnemen bronnen van secundaire bekrachtiging die aan klachten gekoppeld zijn
• Meer gepaste coping aanleren om met stress om te gaan
• Cognitieve gedragstherapie => foute opvattingen herstructureren (rationeler maken)
Bezorgdheid om niet-aanwezige ziekten
- Stimuleren van opzettelijke lichamelijke klachten
• Ondergaan onnodige operaties/onderzoeken
- Hypochondrische klachten => niemand kan hen geruststellen
• Voelen zich begrepen enkel als je echt luistert
- Psychisch disfunctioneren kan omgezet worden in lichamelijk disfunctioneren (conversie)
• Werkelijkheid voor pt => ene moment vraagt hij om rolstoel, andere kan hij stappen
• Erkennen van klachten, ga niet in discussie
- Pt betrekken bij groepsactiviteiten, gevoel geven dat hij de moeite waard is
- Gewenst gedrag en sterktes positief bekrachtigen
1.1. Veelvoorkomende VPK diagnoses en interventies
Ineffectieve coping
- Onvermogen om stressoren op hun waarde te schatten, inadequate responskeuze en/of
onvermogen om beschikbare hulpbronnen te gebruiken
- Interventies
