Registratie- en successierechten
Inhoudsopgave
Algemeen ..................................................................................................................................... 5
ERFBELASTING ............................................................................................................................. 6
Algemeen ........................................................................................................................................6
Historiek en totstandkoming .............................................................................................................6
Algemene kenmerken .......................................................................................................................8
1) Indirecte belasting ..............................................................................................................8
2) Types belastingen: Successierecht vs recht van overgang......................................................9
3) Geregionaliseerde belasting .............................................................................................. 11
1. Belastbaar voorwerp ................................................................................................................ 12
Wettelijke devolutie .................................................................................................................... 13
Testamentaire devolutie .............................................................................................................. 13
Contractuele devolutie ................................................................................................................ 14
Wettelijk toegekend opvolgend vruchtgebruik ............................................................................... 14
Gelijkgestelde verkrijgingen ......................................................................................................... 15
Bepaalde schuldbekentenissen (reeks fictiebepalingen)................................................................... 16
Als legaten beschouwd: Art 2.7.1.0.3 VCF .................................................................................... 16
Ongelijke verdeling v/d huwgemeenschap: Art 2.7.1.0.4 VCF ......................................................... 19
Niet geregistreerde schenkingen binnen de verdachte periode: art 2.7.1.0.5. VCF........................... 20
Bedingen ten behoeve van een derde: art 2.7.1.0.6 VCF ................................................................ 23
Gesplitste aankopen ................................................................................................................... 31
Verdeling met toebedeling van een levenslang recht in ruil voor de volle eigendom ......................... 32
Verkoop of afstand met voorbehoud van een levenslang recht ....................................................... 33
Impact van de lasten op de belastbare grondslag ............................................................................. 34
2. Belastingplichtigen – Belastingschuldigen ................................................................................ 36
Onderscheid .................................................................................................................................. 36
3. Belastbare grondslag ............................................................................................................... 36
Wat? .............................................................................................................................................. 36
Goederen waaraan een element van onzekerheid is verbonden ........................................................ 37
Vermoedens dat bepaalde activa tot de nalatenschap behoren ........................................................ 37
Vergoedingen en terugnemingen ..................................................................................................... 38
Progressievoorbehoud.................................................................................................................... 38
1
, Uitsluiting uit het actief van de nalatenschap ................................................................................... 39
Abattement (=voetvrijstelling) voor personen met een handicap ........................................................ 39
Waardering van het actief ............................................................................................................... 40
Principiële waarderingsregel........................................................................................................ 40
Bijzondere waarderingsregels ...................................................................................................... 40
Passief van de nalatenschap ........................................................................................................... 43
Stelsel van de werkelijke schulden ............................................................................................... 43
Stelsel van de forfaitaire schulden ............................................................................................... 45
Aanrekening op het passief van de nalatenschap .......................................................................... 46
4. Tarieven .................................................................................................................................. 47
Wat? .............................................................................................................................................. 47
Tarief in Vlaanderen ........................................................................................................................ 49
Categorie I: rechte lijn, echtgenoten en samenwonenden ............................................................. 49
Categorie II: Broers en zussen...................................................................................................... 51
Categorie III: De anderen ............................................................................................................. 51
Verlaagde tarieven.......................................................................................................................... 52
Legaten aan specifieke begunstigden ........................................................................................... 52
Familiale vennootschappen en ondernemingen............................................................................ 52
5. Verminderingen ....................................................................................................................... 54
Vermindering voor de kleine nalatenschap ....................................................................................... 54
Vermindering voor de jonge erfgenaam ............................................................................................ 55
Vermindering voor de successieve overdrachten .............................................................................. 55
Vermindering ten belope van de in het buitenland betaalde belasting ................................................ 55
Vermindering ten belope van de voorheen betaalde registratiebelasting ............................................ 56
Vermindering voor de vriendenerfenis .............................................................................................. 56
6. Vrijstellingen ........................................................................................................................... 56
7. Wijze van heffing ...................................................................................................................... 57
De vestiging van de aanslag ............................................................................................................ 57
Achtereenvolgende overgangen ...................................................................................................... 57
Verwerping..................................................................................................................................... 57
REGISTRATIEBELASTING: Algemene inleiding ............................................................................... 58
Materiële bevoegdheid ................................................................................................................... 58
Federaal vs gewestelijk ............................................................................................................... 58
Toewijzing in functie van lokalisatie EXA !! ................................................................................ 58
Formele bevoegdheid (procedure-/ spel regels) ............................................................................... 59
Bronnen ......................................................................................................................................... 59
2
, Definitie ......................................................................................................................................... 59
Artikel 1 W.Reg. .......................................................................................................................... 59
Rechtsleer .................................................................................................................................. 60
Soorten registratierechten (Art 10) ................................................................................................... 61
Algemeen vast recht (formaliteitsrecht) ........................................................................................ 61
Specifieke vaste rechten ............................................................................................................. 62
Registratieverplichting .................................................................................................................... 62
Beginselen ................................................................................................................................. 62
Mutietierechten: Uiteraard te registreren rechtshandelingen ......................................................... 63
Akterechten ................................................................................................................................ 64
= Rechtshandelingen die moeten worden geregistreerd, wegens het bestaan van een scriptum ...... 64
Indirecte verplichting tot registratie .............................................................................................. 65
Verplichte registratie van verklaringen .......................................................................................... 65
Registratietermijn ........................................................................................................................... 66
Personen gehouden tot registratie en betaling .................................................................................. 66
Authentieke akten ....................................................................................................................... 66
Onderhandse akten .................................................................................................................... 66
In het buitenland verleden akten .................................................................................................. 67
Verplicht te registreren verklaringen ............................................................................................. 67
Ontkoppeling registratie- en betalingsplicht onder VCF (betaling vooronderstelt inkohiering) .......... 67
Plaats van de registratie .................................................................................................................. 67
Ondeelbaarheid van de registratieformaliteit.................................................................................... 68
Principe...................................................................................................................................... 68
Uitzonderingen op de ondeelbaarheid van de registratie ................................................................ 68
Registratie op minuut, brevet of origineel ......................................................................................... 69
Eisbaarheidsregels van evenredige en specifieke vaste rechten ........................................................ 69
1) Uitdrukkelijke tarifering ...................................................................................................... 69
2) Volmaaktheid .......................................................................................................................... 72
3) Actualiteit ............................................................................................................................... 74
4) Non bin in idem ................................................................................................................. 80
De schenkbelasting ..................................................................................................................... 82
Wat? .............................................................................................................................................. 82
Belastingplichtigen ......................................................................................................................... 83
Belastbare grondslag ...................................................................................................................... 83
Algemeen ................................................................................................................................... 83
Abattement persoon met een handicap of gehandicapt kind ......................................................... 84
3
, Vrijwaring van schenkingen in erfovereenkomsten ........................................................................ 85
Tarief ............................................................................................................................................. 85
Vrijstellingen .................................................................................................................................. 86
Diverse vrijstellingen: .................................................................................................................. 86
Schenking van ondernemingen .................................................................................................... 87
Aanmoediging erfenissprong ....................................................................................................... 89
Het verkooprecht ........................................................................................................................ 90
Belastbaar voorwerp (2.9.1.) ........................................................................................................... 90
Constitutieve bestanddelen......................................................................................................... 90
Uitbreiding van het belastbaar voorwerp ...................................................................................... 92
Belastingplichtigen (2.9.2)............................................................................................................... 94
Belastbare grondslag (2.9.3) ........................................................................................................... 94
Op wat de heffing berekenen? ..................................................................................................... 94
Minimummaatstaf van heffing...................................................................................................... 94
Waarderingsregels voor vruchtgebruik en blote eigendom ............................................................. 95
Tarief (2.9.4) ................................................................................................................................... 97
Basistarief .................................................................................................................................. 97
Verminderd tarief Hoofdverblijfplaats ........................................................................................... 97
Verminderde tarieven: ................................................................................................................. 98
Teruggave bij wederverkoop ........................................................................................................ 99
Het verdeelrecht ....................................................................................................................... 100
Verdelingen.................................................................................................................................. 100
Tarief ........................................................................................................................................... 100
Belastbaar feit .............................................................................................................................. 101
Het Hypotheek recht ................................................................................................................. 102
Hypotheek vestiging ..................................................................................................................... 102
Non bis in idem ............................................................................................................................ 102
Het inbreng recht....................................................................................................................... 104
Inbrengen .................................................................................................................................... 104
Vrijstellingen ................................................................................................................................ 105
Maatstaf van heffing ..................................................................................................................... 106
Inbreng in natura / Gemengde (bezwarende) inbreng ...................................................................... 106
Gemengde inbreng van roerende en onroerende goederen ............................................................. 107
Het huurrecht ............................................................................................................................ 109
Huurovereenkomsten van in België gelegen onroerende goederen / Erfpacht en Opstal.................... 109
Openbare verkopingen van lichamelijke roerende goederen ....................................................... 111
4
Inhoudsopgave
Algemeen ..................................................................................................................................... 5
ERFBELASTING ............................................................................................................................. 6
Algemeen ........................................................................................................................................6
Historiek en totstandkoming .............................................................................................................6
Algemene kenmerken .......................................................................................................................8
1) Indirecte belasting ..............................................................................................................8
2) Types belastingen: Successierecht vs recht van overgang......................................................9
3) Geregionaliseerde belasting .............................................................................................. 11
1. Belastbaar voorwerp ................................................................................................................ 12
Wettelijke devolutie .................................................................................................................... 13
Testamentaire devolutie .............................................................................................................. 13
Contractuele devolutie ................................................................................................................ 14
Wettelijk toegekend opvolgend vruchtgebruik ............................................................................... 14
Gelijkgestelde verkrijgingen ......................................................................................................... 15
Bepaalde schuldbekentenissen (reeks fictiebepalingen)................................................................... 16
Als legaten beschouwd: Art 2.7.1.0.3 VCF .................................................................................... 16
Ongelijke verdeling v/d huwgemeenschap: Art 2.7.1.0.4 VCF ......................................................... 19
Niet geregistreerde schenkingen binnen de verdachte periode: art 2.7.1.0.5. VCF........................... 20
Bedingen ten behoeve van een derde: art 2.7.1.0.6 VCF ................................................................ 23
Gesplitste aankopen ................................................................................................................... 31
Verdeling met toebedeling van een levenslang recht in ruil voor de volle eigendom ......................... 32
Verkoop of afstand met voorbehoud van een levenslang recht ....................................................... 33
Impact van de lasten op de belastbare grondslag ............................................................................. 34
2. Belastingplichtigen – Belastingschuldigen ................................................................................ 36
Onderscheid .................................................................................................................................. 36
3. Belastbare grondslag ............................................................................................................... 36
Wat? .............................................................................................................................................. 36
Goederen waaraan een element van onzekerheid is verbonden ........................................................ 37
Vermoedens dat bepaalde activa tot de nalatenschap behoren ........................................................ 37
Vergoedingen en terugnemingen ..................................................................................................... 38
Progressievoorbehoud.................................................................................................................... 38
1
, Uitsluiting uit het actief van de nalatenschap ................................................................................... 39
Abattement (=voetvrijstelling) voor personen met een handicap ........................................................ 39
Waardering van het actief ............................................................................................................... 40
Principiële waarderingsregel........................................................................................................ 40
Bijzondere waarderingsregels ...................................................................................................... 40
Passief van de nalatenschap ........................................................................................................... 43
Stelsel van de werkelijke schulden ............................................................................................... 43
Stelsel van de forfaitaire schulden ............................................................................................... 45
Aanrekening op het passief van de nalatenschap .......................................................................... 46
4. Tarieven .................................................................................................................................. 47
Wat? .............................................................................................................................................. 47
Tarief in Vlaanderen ........................................................................................................................ 49
Categorie I: rechte lijn, echtgenoten en samenwonenden ............................................................. 49
Categorie II: Broers en zussen...................................................................................................... 51
Categorie III: De anderen ............................................................................................................. 51
Verlaagde tarieven.......................................................................................................................... 52
Legaten aan specifieke begunstigden ........................................................................................... 52
Familiale vennootschappen en ondernemingen............................................................................ 52
5. Verminderingen ....................................................................................................................... 54
Vermindering voor de kleine nalatenschap ....................................................................................... 54
Vermindering voor de jonge erfgenaam ............................................................................................ 55
Vermindering voor de successieve overdrachten .............................................................................. 55
Vermindering ten belope van de in het buitenland betaalde belasting ................................................ 55
Vermindering ten belope van de voorheen betaalde registratiebelasting ............................................ 56
Vermindering voor de vriendenerfenis .............................................................................................. 56
6. Vrijstellingen ........................................................................................................................... 56
7. Wijze van heffing ...................................................................................................................... 57
De vestiging van de aanslag ............................................................................................................ 57
Achtereenvolgende overgangen ...................................................................................................... 57
Verwerping..................................................................................................................................... 57
REGISTRATIEBELASTING: Algemene inleiding ............................................................................... 58
Materiële bevoegdheid ................................................................................................................... 58
Federaal vs gewestelijk ............................................................................................................... 58
Toewijzing in functie van lokalisatie EXA !! ................................................................................ 58
Formele bevoegdheid (procedure-/ spel regels) ............................................................................... 59
Bronnen ......................................................................................................................................... 59
2
, Definitie ......................................................................................................................................... 59
Artikel 1 W.Reg. .......................................................................................................................... 59
Rechtsleer .................................................................................................................................. 60
Soorten registratierechten (Art 10) ................................................................................................... 61
Algemeen vast recht (formaliteitsrecht) ........................................................................................ 61
Specifieke vaste rechten ............................................................................................................. 62
Registratieverplichting .................................................................................................................... 62
Beginselen ................................................................................................................................. 62
Mutietierechten: Uiteraard te registreren rechtshandelingen ......................................................... 63
Akterechten ................................................................................................................................ 64
= Rechtshandelingen die moeten worden geregistreerd, wegens het bestaan van een scriptum ...... 64
Indirecte verplichting tot registratie .............................................................................................. 65
Verplichte registratie van verklaringen .......................................................................................... 65
Registratietermijn ........................................................................................................................... 66
Personen gehouden tot registratie en betaling .................................................................................. 66
Authentieke akten ....................................................................................................................... 66
Onderhandse akten .................................................................................................................... 66
In het buitenland verleden akten .................................................................................................. 67
Verplicht te registreren verklaringen ............................................................................................. 67
Ontkoppeling registratie- en betalingsplicht onder VCF (betaling vooronderstelt inkohiering) .......... 67
Plaats van de registratie .................................................................................................................. 67
Ondeelbaarheid van de registratieformaliteit.................................................................................... 68
Principe...................................................................................................................................... 68
Uitzonderingen op de ondeelbaarheid van de registratie ................................................................ 68
Registratie op minuut, brevet of origineel ......................................................................................... 69
Eisbaarheidsregels van evenredige en specifieke vaste rechten ........................................................ 69
1) Uitdrukkelijke tarifering ...................................................................................................... 69
2) Volmaaktheid .......................................................................................................................... 72
3) Actualiteit ............................................................................................................................... 74
4) Non bin in idem ................................................................................................................. 80
De schenkbelasting ..................................................................................................................... 82
Wat? .............................................................................................................................................. 82
Belastingplichtigen ......................................................................................................................... 83
Belastbare grondslag ...................................................................................................................... 83
Algemeen ................................................................................................................................... 83
Abattement persoon met een handicap of gehandicapt kind ......................................................... 84
3
, Vrijwaring van schenkingen in erfovereenkomsten ........................................................................ 85
Tarief ............................................................................................................................................. 85
Vrijstellingen .................................................................................................................................. 86
Diverse vrijstellingen: .................................................................................................................. 86
Schenking van ondernemingen .................................................................................................... 87
Aanmoediging erfenissprong ....................................................................................................... 89
Het verkooprecht ........................................................................................................................ 90
Belastbaar voorwerp (2.9.1.) ........................................................................................................... 90
Constitutieve bestanddelen......................................................................................................... 90
Uitbreiding van het belastbaar voorwerp ...................................................................................... 92
Belastingplichtigen (2.9.2)............................................................................................................... 94
Belastbare grondslag (2.9.3) ........................................................................................................... 94
Op wat de heffing berekenen? ..................................................................................................... 94
Minimummaatstaf van heffing...................................................................................................... 94
Waarderingsregels voor vruchtgebruik en blote eigendom ............................................................. 95
Tarief (2.9.4) ................................................................................................................................... 97
Basistarief .................................................................................................................................. 97
Verminderd tarief Hoofdverblijfplaats ........................................................................................... 97
Verminderde tarieven: ................................................................................................................. 98
Teruggave bij wederverkoop ........................................................................................................ 99
Het verdeelrecht ....................................................................................................................... 100
Verdelingen.................................................................................................................................. 100
Tarief ........................................................................................................................................... 100
Belastbaar feit .............................................................................................................................. 101
Het Hypotheek recht ................................................................................................................. 102
Hypotheek vestiging ..................................................................................................................... 102
Non bis in idem ............................................................................................................................ 102
Het inbreng recht....................................................................................................................... 104
Inbrengen .................................................................................................................................... 104
Vrijstellingen ................................................................................................................................ 105
Maatstaf van heffing ..................................................................................................................... 106
Inbreng in natura / Gemengde (bezwarende) inbreng ...................................................................... 106
Gemengde inbreng van roerende en onroerende goederen ............................................................. 107
Het huurrecht ............................................................................................................................ 109
Huurovereenkomsten van in België gelegen onroerende goederen / Erfpacht en Opstal.................... 109
Openbare verkopingen van lichamelijke roerende goederen ....................................................... 111
4
