FARMACOTHERAPIE
Hogeschool FORMATIEVE EVALUATIE
InHolland
Fleur Swagemakers
HOGESCHOOL INHOLLAND 12-01-2026
BEHANDELBELEID NHG-STANDAARDEN
,ANTIBIOTICA
ONDERSTE LUCHTWEGPATHOLOGIE
3 soorten infecties van de onderste luchtwegen:
1. Community acquired pneumonie (CAP)
2. Aspiratie pneumonie
3. Hospital acquired pneumonie (HAP)
Verwekkers:
CAP:
o Streptococcus pneumonia (gram positief)
o Legionella pneumophila (atypisch, gram negatief).
Aspiratiepneumonie:
o Enterobacteriën
o Anaerobe bacteriën
HAP:
o Staphylococcus aureus
o Enterobacter species
o Pseudomonas aeruginose
Keuze antibiotica:
Pneumonie -> start antibioticum
Geen pneumonie, wel risicofactoren voor ernstiger beloop
o Overweeg wat het meest passend is: afwachtend of AB.
o Risicofactoren: voorgeschiedenis, kwetsbaarheid, mate van ziekzijn en ernst van klachten,
vaccinatiestatus, hoogte van CRP.
Geen pneumonie, geen risicofactoren voor ernstig beloop
o We bevelen AB niet aan.
Stappenplan voordat je antibiotica voorschrijft (bij SMAK voordragen bij argumentatie):
1. Wat zijn de vermoedelijke verwekkers?
2. Is er een grote kans op resistentie?
o In Nederland valt resistentie mee. Als iemand uit een land komt waar makkelijk AB
voorgeschreven wordt hogere kans op resistentie.
o Zie SWAB voor resistenties.
3. Komt het antibioticum wel op de plek van infectie aan?
o Maligniteit, abces, empyeen (AB moeite om in een holte te komen).
4. Is het antibioticum veilig voor de patiënt?
o ABC-MIKT
COMMUNITY ACQUIRED PNEUMONIE
,Therapeutisch doel: koorts moet binnen 48 uur
verdwenen zijn.
Niet-medicamenteus beleid:
- Uitleg over beloop: infectieverschijnselen vs hoesten.
- Stomen kan helpen bij verstopte neus (geen effect op genezing/pneumonie)
- Stoppen met roken
- Keelschrapen vermijden (kan hoesten langer doen aanhouden).
Medicamenteus beleid:
- Hoestprikkel dempende medicijnen, hoestdrankjes, antihistaminica niet aanbevolen.
- Alleen bij een pneumonie of gecompliceerde luchtweginfectie antibiotica.
CAP-behandelplan:
o Stap 1: amoxicilline
o Stap 2: doxycycline
o Stap 3: macroliden
Ligt aan de verwekker, kijken naar resistentie.
Indien legionella als verwekker -> doxycycline.
Geef bij kinderen GEEN doxycycline: doxycycline bindt aan calcium, dit kan bij kinderen de groei vertragen. Kan
ook tandverkleuring geven en bindt ook aan voeding.
, Controle afspraken:
Bij ernstig ziek zijn: controle <24 uur.
Bij hoge kans op resistentie: controle 24-48 uur.
Overige: contact indien infectieverschijnselen niet <48 uur zijn verdwenen.
Aanhoudend hoesten (>6 hoesten) X-thorax om een maligniteit uit te sluiten.
Hogeschool FORMATIEVE EVALUATIE
InHolland
Fleur Swagemakers
HOGESCHOOL INHOLLAND 12-01-2026
BEHANDELBELEID NHG-STANDAARDEN
,ANTIBIOTICA
ONDERSTE LUCHTWEGPATHOLOGIE
3 soorten infecties van de onderste luchtwegen:
1. Community acquired pneumonie (CAP)
2. Aspiratie pneumonie
3. Hospital acquired pneumonie (HAP)
Verwekkers:
CAP:
o Streptococcus pneumonia (gram positief)
o Legionella pneumophila (atypisch, gram negatief).
Aspiratiepneumonie:
o Enterobacteriën
o Anaerobe bacteriën
HAP:
o Staphylococcus aureus
o Enterobacter species
o Pseudomonas aeruginose
Keuze antibiotica:
Pneumonie -> start antibioticum
Geen pneumonie, wel risicofactoren voor ernstiger beloop
o Overweeg wat het meest passend is: afwachtend of AB.
o Risicofactoren: voorgeschiedenis, kwetsbaarheid, mate van ziekzijn en ernst van klachten,
vaccinatiestatus, hoogte van CRP.
Geen pneumonie, geen risicofactoren voor ernstig beloop
o We bevelen AB niet aan.
Stappenplan voordat je antibiotica voorschrijft (bij SMAK voordragen bij argumentatie):
1. Wat zijn de vermoedelijke verwekkers?
2. Is er een grote kans op resistentie?
o In Nederland valt resistentie mee. Als iemand uit een land komt waar makkelijk AB
voorgeschreven wordt hogere kans op resistentie.
o Zie SWAB voor resistenties.
3. Komt het antibioticum wel op de plek van infectie aan?
o Maligniteit, abces, empyeen (AB moeite om in een holte te komen).
4. Is het antibioticum veilig voor de patiënt?
o ABC-MIKT
COMMUNITY ACQUIRED PNEUMONIE
,Therapeutisch doel: koorts moet binnen 48 uur
verdwenen zijn.
Niet-medicamenteus beleid:
- Uitleg over beloop: infectieverschijnselen vs hoesten.
- Stomen kan helpen bij verstopte neus (geen effect op genezing/pneumonie)
- Stoppen met roken
- Keelschrapen vermijden (kan hoesten langer doen aanhouden).
Medicamenteus beleid:
- Hoestprikkel dempende medicijnen, hoestdrankjes, antihistaminica niet aanbevolen.
- Alleen bij een pneumonie of gecompliceerde luchtweginfectie antibiotica.
CAP-behandelplan:
o Stap 1: amoxicilline
o Stap 2: doxycycline
o Stap 3: macroliden
Ligt aan de verwekker, kijken naar resistentie.
Indien legionella als verwekker -> doxycycline.
Geef bij kinderen GEEN doxycycline: doxycycline bindt aan calcium, dit kan bij kinderen de groei vertragen. Kan
ook tandverkleuring geven en bindt ook aan voeding.
, Controle afspraken:
Bij ernstig ziek zijn: controle <24 uur.
Bij hoge kans op resistentie: controle 24-48 uur.
Overige: contact indien infectieverschijnselen niet <48 uur zijn verdwenen.
Aanhoudend hoesten (>6 hoesten) X-thorax om een maligniteit uit te sluiten.
