GENEESMIDDELTOXICITEIT
Tweede master farma zorg
, HOOFDSTUK 1: VEILIGHEID VAN GM
ALGEMEEN
Veiligheid
- BELANGRIJK! à Zowel tijdens als na ontwikkelingsproces
- Van cruciaal belang tijdens het hele GM-ontwikkelingsproces en ganse
levensduur van GM
Terugtrekking van de markt
- Veel aandacht, maar <1% van alle geneesmiddelen op de markt
- Omwille van toxiciteit
- Beurzen van een farma bedrijd
o Plotse koersval van de beurs
o Financieel geen goede zaak
o Firma zal dit niet graag doen vanuit epidemiologisch perspectief en
gezondheidsperspectief
Andere veiligheidsgerelateerde acties
- Dus maw het moet niet altijd volledig van de markt gehaald worden
- Label veranderen
- Toevoegen van voorzorgen + waarschuwingen aan bijsluiter
o Voorzorgen : vb. CI voor een bepaalde groep
Frequente fouten à zorgen ervoor dat de GM veiligheid verhoogd
- Voorschrijven
- Afleveren
- Rapporteringen over de kwaliteit van de afgeleverde GM’n
Centraal = patiëntenveiligheid
- Verhoogd publiek bewustzijn inzake kwaliteit van GM/afgeleverde medicatie en
de eraan gerelateerde veiligheidsaspecten
o Voorbije jaren hebben we dat in overdreven mate gezien vb. ontwikkeling
van de COVID vaccins
o Bij de minste BW dat men zag in de studie werd het direct breed in de
media gebracht
§ Niet goed want iedereen gaf zijn mening
§ Ook dus mensen die er niks van kennen
- Wordt voortdurend gemonitord
- De baten moeten opwegen tegen de kosten/ potentiële nadelen van het GM
o Continue analyse van de risico-baten verhouding
, o Van zodra baten niet meer opwegen tegen de (potentiële) nadelen kan
men beslissen voor het GM niet meer te gebruiken voor een populatie of
die indicatie of van de markt halen
Apothekers belangrijke rol
- Betrokkenheid in ontwikkelingsproces (o`icina+ industrie)
- Opvolging van therapie
o Ook geen GM voor een BW van een ander GM
- Communicatie van risico’s + bw’n
- Info over correct gebruik
o Enorm belangrijk!!
- Info over concept huisapotheker
- Identificeren (in eerste lijn) en rapporteren van vermoede BW’n
o Zowel van GM’n als GM-geïnduceerde ziekten
- Ook in de industrie
o Vrijgeven van batchen
VOOR COMMERCIALISATIE: KLINISCHE STUDIES
- Uitgebreide klinische studies
o Beperkingen
§ Strikte en gestandaardiseerde omstandigheden
- Studies
o Eerst pre-klinisch
o Dan klinisch
§ Een deel van GM’n vallen af door toxiciteit
o Duurt jaren
- Start studie
o Je start met ontzettend veel
o Virtual screening van soms miljoenen of miljarden componenten
- Optimisatie
o Kijk of er evt reactieve metabolieten aanwezig zijn en of ze kunnen zorgen
voor problemen
o Reden om te stoppen in het GM proces
- In vitro systemen
o Op deze manier kan je welbepaalde typische zaken die vb. wijzen op het
verstoren van kalium kanalen er uit halen
§ Wil je natuurlijk niet, typisch GM dat aritmiën kan veroorzaken
o Zo kom je ook aan een relatief beperkt aantal pre-klinische kandidaten
o Worden nog is bekeken op toxiciteit
- Fases
Fase 1 - Studie is in essentie een beetje een toxiciteit studie
- Nog niet kijken naar de werkzaamheid van een GM
- Gezonde vrijwilligers
Fase 2 - E`ectiviteit van een GM maar op beperkte set patiënten
- Beperkt aantal patiënten
Fase 3 - Meer uitgebreidt
, - Einde
o Approval in dien alles goed is verlopen
- Toxicologie is nog een altijd een grote reden waarom GM’n afvallen in klinische
trials
o Veiligheid kan nog altijd een reden zijn om te falen in fase 2 of in een kwart
van fase 3
- Grootste deel momenteel is dat ze niet verder worden gezet in fase 3
o Niet door gevaarlijkheid of toxiciteit
o Vnl omdat ze niet beter werken dan de huidige therapie
- Regelgevende autoriteiten nemen besluit over vergunning
o Balans tussen voordelen en risico’s goed afwegen
o Op basis van klinisch onderzoek
o Enkel indien voordelen >> nadelen à = vergunning
- Klinisch onderzoek
Beperkingen - Relatief klein # patiënten
o Zowel naar veiligheid als e`ectiviteit toe
- Beperkte tijdsperiode
- Zorgvuldig geselecteerd
o Andere entiteiten kwamen vaak niet aanbod à
slecht voor genetische polymorfisme
o Vaak ook geen vrouwen
o Gebrek aan diversiteit
- Nauwlettend opgevolgd
o Gecontroleerde omstandigheden
o Dus enorm therapietrouw àminder fluctuaties
dan bij de reeële populatie
- Minder vaak voorkomende BW’n kunnen pas later
ontdekt worden
Realiteit - Grotere en diverse populatie
o Zeldzame BW’n opsporen vb. 1 op een miljoen
- Andere ziekten (comorbiditeiten)
o Verstoorde lever of nierfuncties worden dus niet
bekeken
- Andere GM’n gebruik
Toekenning - Obv ratio voordelen
vergunning - Gekende risico’s
VIGILANTIE
Typische klinische studies zijn relatief van korte duur
- Fase I is van korte duur doordat ze kijken naar de acute toxiciteit aen die kijken
niet naar lange termijn
Farmacovigilantie = GM’n blijven gemonitord na goedkeuring!!!
- ENORM BELANGRIJK
Tweede master farma zorg
, HOOFDSTUK 1: VEILIGHEID VAN GM
ALGEMEEN
Veiligheid
- BELANGRIJK! à Zowel tijdens als na ontwikkelingsproces
- Van cruciaal belang tijdens het hele GM-ontwikkelingsproces en ganse
levensduur van GM
Terugtrekking van de markt
- Veel aandacht, maar <1% van alle geneesmiddelen op de markt
- Omwille van toxiciteit
- Beurzen van een farma bedrijd
o Plotse koersval van de beurs
o Financieel geen goede zaak
o Firma zal dit niet graag doen vanuit epidemiologisch perspectief en
gezondheidsperspectief
Andere veiligheidsgerelateerde acties
- Dus maw het moet niet altijd volledig van de markt gehaald worden
- Label veranderen
- Toevoegen van voorzorgen + waarschuwingen aan bijsluiter
o Voorzorgen : vb. CI voor een bepaalde groep
Frequente fouten à zorgen ervoor dat de GM veiligheid verhoogd
- Voorschrijven
- Afleveren
- Rapporteringen over de kwaliteit van de afgeleverde GM’n
Centraal = patiëntenveiligheid
- Verhoogd publiek bewustzijn inzake kwaliteit van GM/afgeleverde medicatie en
de eraan gerelateerde veiligheidsaspecten
o Voorbije jaren hebben we dat in overdreven mate gezien vb. ontwikkeling
van de COVID vaccins
o Bij de minste BW dat men zag in de studie werd het direct breed in de
media gebracht
§ Niet goed want iedereen gaf zijn mening
§ Ook dus mensen die er niks van kennen
- Wordt voortdurend gemonitord
- De baten moeten opwegen tegen de kosten/ potentiële nadelen van het GM
o Continue analyse van de risico-baten verhouding
, o Van zodra baten niet meer opwegen tegen de (potentiële) nadelen kan
men beslissen voor het GM niet meer te gebruiken voor een populatie of
die indicatie of van de markt halen
Apothekers belangrijke rol
- Betrokkenheid in ontwikkelingsproces (o`icina+ industrie)
- Opvolging van therapie
o Ook geen GM voor een BW van een ander GM
- Communicatie van risico’s + bw’n
- Info over correct gebruik
o Enorm belangrijk!!
- Info over concept huisapotheker
- Identificeren (in eerste lijn) en rapporteren van vermoede BW’n
o Zowel van GM’n als GM-geïnduceerde ziekten
- Ook in de industrie
o Vrijgeven van batchen
VOOR COMMERCIALISATIE: KLINISCHE STUDIES
- Uitgebreide klinische studies
o Beperkingen
§ Strikte en gestandaardiseerde omstandigheden
- Studies
o Eerst pre-klinisch
o Dan klinisch
§ Een deel van GM’n vallen af door toxiciteit
o Duurt jaren
- Start studie
o Je start met ontzettend veel
o Virtual screening van soms miljoenen of miljarden componenten
- Optimisatie
o Kijk of er evt reactieve metabolieten aanwezig zijn en of ze kunnen zorgen
voor problemen
o Reden om te stoppen in het GM proces
- In vitro systemen
o Op deze manier kan je welbepaalde typische zaken die vb. wijzen op het
verstoren van kalium kanalen er uit halen
§ Wil je natuurlijk niet, typisch GM dat aritmiën kan veroorzaken
o Zo kom je ook aan een relatief beperkt aantal pre-klinische kandidaten
o Worden nog is bekeken op toxiciteit
- Fases
Fase 1 - Studie is in essentie een beetje een toxiciteit studie
- Nog niet kijken naar de werkzaamheid van een GM
- Gezonde vrijwilligers
Fase 2 - E`ectiviteit van een GM maar op beperkte set patiënten
- Beperkt aantal patiënten
Fase 3 - Meer uitgebreidt
, - Einde
o Approval in dien alles goed is verlopen
- Toxicologie is nog een altijd een grote reden waarom GM’n afvallen in klinische
trials
o Veiligheid kan nog altijd een reden zijn om te falen in fase 2 of in een kwart
van fase 3
- Grootste deel momenteel is dat ze niet verder worden gezet in fase 3
o Niet door gevaarlijkheid of toxiciteit
o Vnl omdat ze niet beter werken dan de huidige therapie
- Regelgevende autoriteiten nemen besluit over vergunning
o Balans tussen voordelen en risico’s goed afwegen
o Op basis van klinisch onderzoek
o Enkel indien voordelen >> nadelen à = vergunning
- Klinisch onderzoek
Beperkingen - Relatief klein # patiënten
o Zowel naar veiligheid als e`ectiviteit toe
- Beperkte tijdsperiode
- Zorgvuldig geselecteerd
o Andere entiteiten kwamen vaak niet aanbod à
slecht voor genetische polymorfisme
o Vaak ook geen vrouwen
o Gebrek aan diversiteit
- Nauwlettend opgevolgd
o Gecontroleerde omstandigheden
o Dus enorm therapietrouw àminder fluctuaties
dan bij de reeële populatie
- Minder vaak voorkomende BW’n kunnen pas later
ontdekt worden
Realiteit - Grotere en diverse populatie
o Zeldzame BW’n opsporen vb. 1 op een miljoen
- Andere ziekten (comorbiditeiten)
o Verstoorde lever of nierfuncties worden dus niet
bekeken
- Andere GM’n gebruik
Toekenning - Obv ratio voordelen
vergunning - Gekende risico’s
VIGILANTIE
Typische klinische studies zijn relatief van korte duur
- Fase I is van korte duur doordat ze kijken naar de acute toxiciteit aen die kijken
niet naar lange termijn
Farmacovigilantie = GM’n blijven gemonitord na goedkeuring!!!
- ENORM BELANGRIJK
