Gezinspedagogie 2
Hoorcollege 1
Gezins- en opvoedingsondersteuning (hoorcollege 1 + cursus )
Opvoedingsondersteuning dient een antwoord te bieden aan de noden en
behoeften van de ouders zelf
= een brede waaier van praktijken, die ouders en
opvoedingsverantwoordelijken steunen bij het opvoeden en opgroeien van
kinderen en jongeren
= de activiteiten die gezinsleden ervaren als ondersteunend of aanvullend
bij de opvoeding. Zij zijn een onderdeel van de maatschappelijke
dienstverlening aan ouders en kinderen, uitgaande van de erkenning van
het recht van ouders op respect voor hun privé en gezinsleven, en de
erkenning van het recht van kinderen op respect voor hun privé en
gezinsleven
Opvoedingsonzekerheid is de mate waarin ouders blijven zitten met
vragen over de opvoeding of ontwikkeling van hun kind. Het gaat dan over
dagelijkse vragen waar men echter niet het antwoord op kan vinden
Bakker stelt dat de opvoedingszekerheid eerder een constructie van
professionelen is, die zij inroepen om hun bemoeienis met de
opvoeding te verantwoorden, dan de reële ervaring van ouders
De vragen van ouders zijn een intentie om zo goed mogelijk op te voeden
en daarbij gebruik te maken van de meest recente inzichten
De vragen van ouders weerspiegelen dus eerder de betrokkenheid
van ouders dan een probleem
Opvoeden = Socialisatie
= Relatie
= Veiligheid
= Basiszorg
Het construct opvoeden
- Opvoeden als beroep en dus moeten ouders “professionaliseren”
- Opvoeden als techniek en dus moeten ouders “juist” opvoeden
De opvoedparadox:
Opvoeden is moeilijker dan vroeger
Parentale burn-out: Ontwikkelingen die opvoeding moeilijker maken:
- Onzekerheid of kind normaal ontwikkelt
,Gezinspedagogie 2
- Perfectionisme speelt een belangrijke rol: sociale media
- Geen hulp durven inschakelen
Opvoeden en ouderschap:
Ouderschap is breder dan opvoeden van kinderen
Opvoeden is moeilijk en nooit hetzelfde.
Het is niet de bedoeling om een bepaald soort kind te creëren maar om je
kind liefde en ruimte te geven, er is geen ideaal van ouder en kind.
Opvoeden kan nooit perfect gaan maar het is goed genoeg. = goed
genoeg ouderschap
Gezinsenquête:
Peilde bij ouders naar:
- De opvoedingsbeleving
o Ouders in Vlaanderen ervaring opvoeding overwegend positief
MAAR - aanzienlijke instrumentele kosten
- impact op relationeel en sociaal leven (isolatie)
Belang van voldoende financiële ondersteuning
Goede balans tussen zorg voor kinderen en zelfzorg is
belangrijk
Opdracht voor diverse actoren
- De opvoedingsbelasting en tevredenheid over het verloop van de
opvoeding
9/10 zegt goed in staat te zijn voor hun kinderen te zorgen
o Ruime meerderheid kijkt tevreden terug op de
opvoeding
o MAAR 1/3 van de ouders vindt het ouderschap moeilijker
dan gedacht
Belang van goed uitgebouwd aanbod
opvoedingsondersteuning
- Vragen of zorgen over de opvoeding
o 3/10 afgelopen jaar geen vragen of zorgen, 7/10 wel (meer
dan 2016)
o Meer zorgen bij kinderen tussen 6-12 jaar
o Onderwerpen: school en studie, emotionele problemen
Belang van gepaste ondersteuningsaanbod
Belang van vlotte toegang tot psychosociale ondersteuning
Belang van Laagdrempelige ontmoetings- en
uitwisselingsinitiatieven
- Het gebruik van professionele hulpverlening
,Gezinspedagogie 2
o 4/10 heeft gebruik gemaakt van hulp, steun en advies van een
professional
-indien geen gebruik: voldoende steun van familie en vrienden
-indien meer vragen en zorgen: meer gebruik van aanbod
o Aanbod
-Therapeut/ psycholoog/ psychiater, CLB of school, website/
bronchure/boek/Webinar/app, huisarts, Kind en gezin
o Aandachtpunten aanbod: beter afstemming op noden,
ondersteuning van problemen, snellere diagnostiek, up to date
info en advies, lagere kostprijs, korte wachttijden
Belang van sterk opvoedingsondersteunend aanbod, zowel
professioneel als uitwisseling tussen ouders
- Het gebruik van sociale media
- 1/5 maakt zelf gebruik van sociale media en chatgroepen rond
opvoeding
- Ouders benutten een veelheid aan bronnen + professionals, en
voelen zich daardoor ondersteund
Belang van veelheid aan werkvormen
Niet iedereen wil professionele ondersteuning
Gezins- en opvoedingsondersteuning
(huis van het kind, opvoedings.be, de opvoedingswinkel, groeimee.be,…)
Opvoedingsondersteuning moet als doel hebben om de opvoedingssituatie
van kinderen te verbeteren
- Definitie Hermanns: opvoedingssituatie van kinderen verbeteren en
opvoeders helpen opvoeden
Bedenkingen:
o Ouders worden uitgesloten uit het debat over ‘het probleem’
o Ouders moeten zich aanpassen
o Aandacht voor noden en behoeften van ouders zelf
Ouders hebben alleen ondersteuning nodig als er problemen zijn binnen
het gezin
- vroeger: ter preventie van problemen
- “opvoedingscompetentie” van ouders vergroten
- Definitie Janssens: activiteiten die preventief interveniëren met als
doel om de opvoedingscompetentie van ouders te vergroten en
gezinsfunctioneren te verbeteren
Bedenkingen:
o Geen ultiem redmiddel
, Gezinspedagogie 2
o Legitimeren van interventies obv risicofactoren voordat er zich
problemen voordoen
o Programma’s =
Wat ervaren ouders als ondersteunend?
- Vandemeulebroecke en De Munter: opvoedingsondersteuning is het
op intentionele wijze steun bieden aan ouders
- Vandenbroecke: opvoedingsonzekerheid
Van onzekerheid naar intentie om het zo goed mogelijk te
doen
- Opvoeden is complex
- Vragen van ouders = inherent aan opvoeden: betrokkenheid vs het
probleem
Definitie opvoedingsondersteuning:
- De activiteiten die gezinsleden ervaren als ondersteunend of
aanvullend bij de opvoeding. Ze zijn een onderdeel van de
maatschappelijke dienstverlening aan ouders en kinderen, uitgaande
van de erkenning van het recht van ouders op respect voor hun
privé- en gezinsleven, en de erkenning van het recht van kinderen
op respect voor hun privé- en gezinsleven
- Decreet : “Opvoedingsondersteuning is de laagdrempelige, gelaagde
ondersteuning van ouders en opvoedingsverantwoordelijken bij de
opvoeding van kinderen”
- Opvoedingsondersteuning is de brede waaier van praktijken die
ouders en opvoedingsverantwoordelijken steunen bij het opvoeden
en opgroeien van kinderen en jongeren
Beleving van ouder staat centraal
Zelfoplossend vermogen opvoederd en kinderen/jongeren
Niet enkel vanuit “voorziening”
Opvoeders als gelijkwaardige partners
+ in dialoog met de opvoeders ontdekken wat ze belangrijk vinden,
wat ze nodig hebben
Preventieve Gezinsondersteuning
Preventieve gezinsondersteuning =
koepelbegrip
- Geheel van (beleids)maatregelen en
voorzieningen
(zoals: groeipakket, uitpassen, ouderschapverlof,
…)
Hoorcollege 1
Gezins- en opvoedingsondersteuning (hoorcollege 1 + cursus )
Opvoedingsondersteuning dient een antwoord te bieden aan de noden en
behoeften van de ouders zelf
= een brede waaier van praktijken, die ouders en
opvoedingsverantwoordelijken steunen bij het opvoeden en opgroeien van
kinderen en jongeren
= de activiteiten die gezinsleden ervaren als ondersteunend of aanvullend
bij de opvoeding. Zij zijn een onderdeel van de maatschappelijke
dienstverlening aan ouders en kinderen, uitgaande van de erkenning van
het recht van ouders op respect voor hun privé en gezinsleven, en de
erkenning van het recht van kinderen op respect voor hun privé en
gezinsleven
Opvoedingsonzekerheid is de mate waarin ouders blijven zitten met
vragen over de opvoeding of ontwikkeling van hun kind. Het gaat dan over
dagelijkse vragen waar men echter niet het antwoord op kan vinden
Bakker stelt dat de opvoedingszekerheid eerder een constructie van
professionelen is, die zij inroepen om hun bemoeienis met de
opvoeding te verantwoorden, dan de reële ervaring van ouders
De vragen van ouders zijn een intentie om zo goed mogelijk op te voeden
en daarbij gebruik te maken van de meest recente inzichten
De vragen van ouders weerspiegelen dus eerder de betrokkenheid
van ouders dan een probleem
Opvoeden = Socialisatie
= Relatie
= Veiligheid
= Basiszorg
Het construct opvoeden
- Opvoeden als beroep en dus moeten ouders “professionaliseren”
- Opvoeden als techniek en dus moeten ouders “juist” opvoeden
De opvoedparadox:
Opvoeden is moeilijker dan vroeger
Parentale burn-out: Ontwikkelingen die opvoeding moeilijker maken:
- Onzekerheid of kind normaal ontwikkelt
,Gezinspedagogie 2
- Perfectionisme speelt een belangrijke rol: sociale media
- Geen hulp durven inschakelen
Opvoeden en ouderschap:
Ouderschap is breder dan opvoeden van kinderen
Opvoeden is moeilijk en nooit hetzelfde.
Het is niet de bedoeling om een bepaald soort kind te creëren maar om je
kind liefde en ruimte te geven, er is geen ideaal van ouder en kind.
Opvoeden kan nooit perfect gaan maar het is goed genoeg. = goed
genoeg ouderschap
Gezinsenquête:
Peilde bij ouders naar:
- De opvoedingsbeleving
o Ouders in Vlaanderen ervaring opvoeding overwegend positief
MAAR - aanzienlijke instrumentele kosten
- impact op relationeel en sociaal leven (isolatie)
Belang van voldoende financiële ondersteuning
Goede balans tussen zorg voor kinderen en zelfzorg is
belangrijk
Opdracht voor diverse actoren
- De opvoedingsbelasting en tevredenheid over het verloop van de
opvoeding
9/10 zegt goed in staat te zijn voor hun kinderen te zorgen
o Ruime meerderheid kijkt tevreden terug op de
opvoeding
o MAAR 1/3 van de ouders vindt het ouderschap moeilijker
dan gedacht
Belang van goed uitgebouwd aanbod
opvoedingsondersteuning
- Vragen of zorgen over de opvoeding
o 3/10 afgelopen jaar geen vragen of zorgen, 7/10 wel (meer
dan 2016)
o Meer zorgen bij kinderen tussen 6-12 jaar
o Onderwerpen: school en studie, emotionele problemen
Belang van gepaste ondersteuningsaanbod
Belang van vlotte toegang tot psychosociale ondersteuning
Belang van Laagdrempelige ontmoetings- en
uitwisselingsinitiatieven
- Het gebruik van professionele hulpverlening
,Gezinspedagogie 2
o 4/10 heeft gebruik gemaakt van hulp, steun en advies van een
professional
-indien geen gebruik: voldoende steun van familie en vrienden
-indien meer vragen en zorgen: meer gebruik van aanbod
o Aanbod
-Therapeut/ psycholoog/ psychiater, CLB of school, website/
bronchure/boek/Webinar/app, huisarts, Kind en gezin
o Aandachtpunten aanbod: beter afstemming op noden,
ondersteuning van problemen, snellere diagnostiek, up to date
info en advies, lagere kostprijs, korte wachttijden
Belang van sterk opvoedingsondersteunend aanbod, zowel
professioneel als uitwisseling tussen ouders
- Het gebruik van sociale media
- 1/5 maakt zelf gebruik van sociale media en chatgroepen rond
opvoeding
- Ouders benutten een veelheid aan bronnen + professionals, en
voelen zich daardoor ondersteund
Belang van veelheid aan werkvormen
Niet iedereen wil professionele ondersteuning
Gezins- en opvoedingsondersteuning
(huis van het kind, opvoedings.be, de opvoedingswinkel, groeimee.be,…)
Opvoedingsondersteuning moet als doel hebben om de opvoedingssituatie
van kinderen te verbeteren
- Definitie Hermanns: opvoedingssituatie van kinderen verbeteren en
opvoeders helpen opvoeden
Bedenkingen:
o Ouders worden uitgesloten uit het debat over ‘het probleem’
o Ouders moeten zich aanpassen
o Aandacht voor noden en behoeften van ouders zelf
Ouders hebben alleen ondersteuning nodig als er problemen zijn binnen
het gezin
- vroeger: ter preventie van problemen
- “opvoedingscompetentie” van ouders vergroten
- Definitie Janssens: activiteiten die preventief interveniëren met als
doel om de opvoedingscompetentie van ouders te vergroten en
gezinsfunctioneren te verbeteren
Bedenkingen:
o Geen ultiem redmiddel
, Gezinspedagogie 2
o Legitimeren van interventies obv risicofactoren voordat er zich
problemen voordoen
o Programma’s =
Wat ervaren ouders als ondersteunend?
- Vandemeulebroecke en De Munter: opvoedingsondersteuning is het
op intentionele wijze steun bieden aan ouders
- Vandenbroecke: opvoedingsonzekerheid
Van onzekerheid naar intentie om het zo goed mogelijk te
doen
- Opvoeden is complex
- Vragen van ouders = inherent aan opvoeden: betrokkenheid vs het
probleem
Definitie opvoedingsondersteuning:
- De activiteiten die gezinsleden ervaren als ondersteunend of
aanvullend bij de opvoeding. Ze zijn een onderdeel van de
maatschappelijke dienstverlening aan ouders en kinderen, uitgaande
van de erkenning van het recht van ouders op respect voor hun
privé- en gezinsleven, en de erkenning van het recht van kinderen
op respect voor hun privé- en gezinsleven
- Decreet : “Opvoedingsondersteuning is de laagdrempelige, gelaagde
ondersteuning van ouders en opvoedingsverantwoordelijken bij de
opvoeding van kinderen”
- Opvoedingsondersteuning is de brede waaier van praktijken die
ouders en opvoedingsverantwoordelijken steunen bij het opvoeden
en opgroeien van kinderen en jongeren
Beleving van ouder staat centraal
Zelfoplossend vermogen opvoederd en kinderen/jongeren
Niet enkel vanuit “voorziening”
Opvoeders als gelijkwaardige partners
+ in dialoog met de opvoeders ontdekken wat ze belangrijk vinden,
wat ze nodig hebben
Preventieve Gezinsondersteuning
Preventieve gezinsondersteuning =
koepelbegrip
- Geheel van (beleids)maatregelen en
voorzieningen
(zoals: groeipakket, uitpassen, ouderschapverlof,
…)
