Samenvatting Regels en Financiën
Rood = meneer hee aangegeven dat dit belangrijk is voor de toets
Les 1 – omgevingswet
1. Wat is de Omgevingswet?
De Omgevingswet regelt alles wat te maken hee met de fysieke leefomgeving – de ruimte waarin we wonen,
werken, recreëren en de natuur behouden.
Ze bundelt en vereenvoudigt 26 bestaande we en over milieu, water, natuur en ruimtelijke ordening. Doel:
één overzichtelijke wet voor een betere, snellere besluitvorming.
Doelen van de Omgevingswet
1. Eenvoudiger en beter – inzichtelijk, voorspelbaar en gebruiksvriendelijk.
2. Samenhangend beleid – de leefomgeving centraal in beleid en regels.
3. Meer afwegingsruimte – overheden krijgen flexibiliteit om lokale keuzes te maken.
4. Snellere besluitvorming – minder regels, kortere procedures.
2. Belangrijke rechtsgebieden
Water(staats)recht
Regelt kwaliteit en kwan teit van water.
Belangrijkste wet: Waterwet
Doel: overstroming voorkomen, kwaliteit verbeteren, maatschappelijke func es mogelijk maken.
Milieurecht
Gaat over bescherming van lucht, water, bodem, geluid en natuur (= fysieke milieu)
Doel: gevolgen van menselijk handelen voor het milieu beperken.
Onderverdeling:
Grijs milieurecht: milieuhygiëne (lucht, water, bodem, geluid, afval, stoffen)
→ we en: Wabo, Wet milieubeheer, Wet geluidhinder, Wet bodembescherming
Groen milieurecht: natuurbescherming (soorten en gebieden)
→ wet: Wet natuurbescherming
Ruimtelijk bestuursrecht (RBR)
Gee overheden juridische kaders en instrumentarium om ruimtelijke plannen te maken.
Belangrijkste we en:
o Wet ruimtelijke ordening (Wro)
o Wabo
o Tracéwet (aanleg of wijziging van (hoofd)infrastructuur)
,Ruimtelijke ordening: ‘’Het van overheidswege bewust ingrijpen in maatschappelijke ontwikkelingen met een
ruimtelijke dimensie. Zij is gericht op het onderling afwegen en coördineren van die ontwikkelingen en zij loopt
uit op het leggen van bestemmingen en het regelen van het gebruik van de grond” (Drupsteen)
Anders gezegd: Waar wordt welke func e in welke omvang toelaatbaar geacht
3. Vernieuwing van het omgevingsrecht
Omgevingsrecht regelt de fysieke omgeving waarin wij leven. Daartoe behoren milieu, water, natuur en met
name ruimtelijke ordening. Het omgevingsrecht is een rechtsgebied dat al jd in ontwikkeling is.
Het omgevingsrecht is een verzamelnaam voor alle wet- en regelgeving betreffende de
fysieke leefomgeving, de omgeving dus waarin gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt.
Problemen vóór de Omgevingswet
Te veel versnipperde en complexe regels
Moeilijk voorspelbaar, onbalans tussen zekerheid en dynamiek
Trage besluitvorming
Weinig ruimte voor innova e
Centraal bij de vernieuwing
“Ruimte maken voor ontwikkelingen én kwaliteit van de leefomgeving waarborgen.”
Van bescherming van de fysieke leefomgeving vai een werende benadering (toela ngsplanologie) naar een
beleidscyclus waar de con nue zorg voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal staat en ruimte
ontstaat voor ontwikkeling
Verbeterdoelen van de stelselherziening
Inzichtelijk, voorspelbaar en gemakkelijk in het gebruik
Leefomgeving staat op een samenhangende manier centraal
Meer afwegingsruimte om doelen te bereiken
Besluitvorming gaat sneller en beter
4. Inhoud van de Omgevingswet
Ar kel 1.2 (fysieke leefomgeving) – Reikwijdte
De wet gaat over:
De fysieke leefomgeving
Ac viteiten die daar invloed op (kunnen) hebben
Fysieke leefomgeving omvat:
Natuurlijke omgeving (cultuurlandschappen (oiv mens gevormd), lucht, water, bodem, natuur)
o Behoort geheel tot de fysieke omgeving
Gebouwde omgeving (bouwwerken, bomen, infrastructuur, maar géén voertuigen)
o Objecten die langdurig op dezelfde plek staan
Is niet uitpu end en hee een ‘’in ieder geval’’ formulering
,Ar kel 1.2 lid 3
‘’Als gevolgen voor de fysieke leefomgeving worden in ieder geval aangemerkt gevolgen die kunnen
voortvloeien uit:
Het wijzigen van onderdelen van de fysieke leefomgeving of het gebruik daarvan
Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen
Ac viteiten waardoor emissies, hinder of risico’s worden veroorzaakt
Het nalaten van ac viteiten
5. Spelers in het omgevingsrecht
Overheden: rijk, provincies, gemeenten, waterschappen - bestuursorganen
Burgers en bedrijven
Belangengroepen
Belanghebbende (OPERA-criteria)
1. Objec ef bepaalbaar belang
2. Persoonlijk belang
3. Eigen belang
4. Rechtstreeks belang
5. Actueel belang
Alleen belanghebbenden kunnen bezwaar maken.
6. Uitgangspunten van de Omgevingswet
Gelijkwaardige bescherming
Subsidiariteit → Decentraal, tenzij: gemeenten regelen het, tenzij na onale belangen meespelen
Geen inperking rechtsbescherming
Par cipa e: burgers en bedrijven worden ac ef betrokken
Vertrouwen, flexibiliteit, afwegingsruimte, maatwerk
Algemene zorgplicht: iedereen is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde leefomgeving
Algemeen verbod (art. 1.7a): geen ac viteiten met aanzienlijke nadelige gevolgen fysieke
leefomgeving
7. Digitale ondersteuning
DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet)
Doelen:
1. Elektronisch aanvragen indienen
2. Regels en besluiten digitaal raadplegen
3. Informa e over de leefomgeving ontsluiten
, 8. Structuur van de wet (hoofdstukken)
1. Algemene bepalingen
2. Taken en bevoegdheden
3. Omgevingsvisies en programma’s
4. Algemene regels (ac viteiten) fysieke leefomgeving
5. Omgevingsvergunning en projectbesluiten
18. Handhaving en uitvoering
22. Overgangsrecht
23. Slotbepalingen
9. Belangrijke besluiten en AMVB’s onder de Omgevingswet
1. Omgevingsbesluit (Ob): regelt bevoegd gezag en procedures, betrokkenheid bij milieueffectrapportage
en financiën
2. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl): normen en richtwaarden voor na onale doelstelling en
interna onale verplich ngen
3. Besluit ac viteiten leefomgeving (Bal): regels voor ac viteiten in de leefomgeving + vergunningen
4. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): veiligheid, gezondheid, duurzaamheid bij bouwen
5. Omgevingsregeling (Or): prak sche uitvoeringsregels; regels voor het gebruik van de Omgevingswet
en de AMvB’s in de prak jk.
10. De “Bruidschat”
Tijdelijke overdracht van rijksregels naar gemeenten bij invoering van de wet.
→ voorkomt dat regels verdwijnen voordat gemeenten eigen regels hebben opgesteld.
11. Maatschappelijke doelen (art. 2.1)
Taken uitvoeren met het oog op de doelen van de wet
Rekening houden met samenhang tussen onderdelen van de leefomgeving
Zorgplicht milieubescherming (art. 21 Grondwet)
Omgevingskwaliteit en spanningsveld
Beschikbare ruimte = gebruiksruimte
De gemeenten of waterschappen voeren in principe de taken en bevoegdheden uit. De provincie of het Rijk
oefenen alleen taken uit als:
een provinciaal of een na onaal belang niet op een doelma ge en een doeltreffende wijze door het
gemeentebestuur kan worden behar gd
dit nodig is voor een doelma ge en een doeltreffende uitoefening van de taken en de bevoegdheden
op grond van deze wet of de uitvoering van een interna onaalrechtelijke verplich ng
Rood = meneer hee aangegeven dat dit belangrijk is voor de toets
Les 1 – omgevingswet
1. Wat is de Omgevingswet?
De Omgevingswet regelt alles wat te maken hee met de fysieke leefomgeving – de ruimte waarin we wonen,
werken, recreëren en de natuur behouden.
Ze bundelt en vereenvoudigt 26 bestaande we en over milieu, water, natuur en ruimtelijke ordening. Doel:
één overzichtelijke wet voor een betere, snellere besluitvorming.
Doelen van de Omgevingswet
1. Eenvoudiger en beter – inzichtelijk, voorspelbaar en gebruiksvriendelijk.
2. Samenhangend beleid – de leefomgeving centraal in beleid en regels.
3. Meer afwegingsruimte – overheden krijgen flexibiliteit om lokale keuzes te maken.
4. Snellere besluitvorming – minder regels, kortere procedures.
2. Belangrijke rechtsgebieden
Water(staats)recht
Regelt kwaliteit en kwan teit van water.
Belangrijkste wet: Waterwet
Doel: overstroming voorkomen, kwaliteit verbeteren, maatschappelijke func es mogelijk maken.
Milieurecht
Gaat over bescherming van lucht, water, bodem, geluid en natuur (= fysieke milieu)
Doel: gevolgen van menselijk handelen voor het milieu beperken.
Onderverdeling:
Grijs milieurecht: milieuhygiëne (lucht, water, bodem, geluid, afval, stoffen)
→ we en: Wabo, Wet milieubeheer, Wet geluidhinder, Wet bodembescherming
Groen milieurecht: natuurbescherming (soorten en gebieden)
→ wet: Wet natuurbescherming
Ruimtelijk bestuursrecht (RBR)
Gee overheden juridische kaders en instrumentarium om ruimtelijke plannen te maken.
Belangrijkste we en:
o Wet ruimtelijke ordening (Wro)
o Wabo
o Tracéwet (aanleg of wijziging van (hoofd)infrastructuur)
,Ruimtelijke ordening: ‘’Het van overheidswege bewust ingrijpen in maatschappelijke ontwikkelingen met een
ruimtelijke dimensie. Zij is gericht op het onderling afwegen en coördineren van die ontwikkelingen en zij loopt
uit op het leggen van bestemmingen en het regelen van het gebruik van de grond” (Drupsteen)
Anders gezegd: Waar wordt welke func e in welke omvang toelaatbaar geacht
3. Vernieuwing van het omgevingsrecht
Omgevingsrecht regelt de fysieke omgeving waarin wij leven. Daartoe behoren milieu, water, natuur en met
name ruimtelijke ordening. Het omgevingsrecht is een rechtsgebied dat al jd in ontwikkeling is.
Het omgevingsrecht is een verzamelnaam voor alle wet- en regelgeving betreffende de
fysieke leefomgeving, de omgeving dus waarin gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt.
Problemen vóór de Omgevingswet
Te veel versnipperde en complexe regels
Moeilijk voorspelbaar, onbalans tussen zekerheid en dynamiek
Trage besluitvorming
Weinig ruimte voor innova e
Centraal bij de vernieuwing
“Ruimte maken voor ontwikkelingen én kwaliteit van de leefomgeving waarborgen.”
Van bescherming van de fysieke leefomgeving vai een werende benadering (toela ngsplanologie) naar een
beleidscyclus waar de con nue zorg voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal staat en ruimte
ontstaat voor ontwikkeling
Verbeterdoelen van de stelselherziening
Inzichtelijk, voorspelbaar en gemakkelijk in het gebruik
Leefomgeving staat op een samenhangende manier centraal
Meer afwegingsruimte om doelen te bereiken
Besluitvorming gaat sneller en beter
4. Inhoud van de Omgevingswet
Ar kel 1.2 (fysieke leefomgeving) – Reikwijdte
De wet gaat over:
De fysieke leefomgeving
Ac viteiten die daar invloed op (kunnen) hebben
Fysieke leefomgeving omvat:
Natuurlijke omgeving (cultuurlandschappen (oiv mens gevormd), lucht, water, bodem, natuur)
o Behoort geheel tot de fysieke omgeving
Gebouwde omgeving (bouwwerken, bomen, infrastructuur, maar géén voertuigen)
o Objecten die langdurig op dezelfde plek staan
Is niet uitpu end en hee een ‘’in ieder geval’’ formulering
,Ar kel 1.2 lid 3
‘’Als gevolgen voor de fysieke leefomgeving worden in ieder geval aangemerkt gevolgen die kunnen
voortvloeien uit:
Het wijzigen van onderdelen van de fysieke leefomgeving of het gebruik daarvan
Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen
Ac viteiten waardoor emissies, hinder of risico’s worden veroorzaakt
Het nalaten van ac viteiten
5. Spelers in het omgevingsrecht
Overheden: rijk, provincies, gemeenten, waterschappen - bestuursorganen
Burgers en bedrijven
Belangengroepen
Belanghebbende (OPERA-criteria)
1. Objec ef bepaalbaar belang
2. Persoonlijk belang
3. Eigen belang
4. Rechtstreeks belang
5. Actueel belang
Alleen belanghebbenden kunnen bezwaar maken.
6. Uitgangspunten van de Omgevingswet
Gelijkwaardige bescherming
Subsidiariteit → Decentraal, tenzij: gemeenten regelen het, tenzij na onale belangen meespelen
Geen inperking rechtsbescherming
Par cipa e: burgers en bedrijven worden ac ef betrokken
Vertrouwen, flexibiliteit, afwegingsruimte, maatwerk
Algemene zorgplicht: iedereen is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde leefomgeving
Algemeen verbod (art. 1.7a): geen ac viteiten met aanzienlijke nadelige gevolgen fysieke
leefomgeving
7. Digitale ondersteuning
DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet)
Doelen:
1. Elektronisch aanvragen indienen
2. Regels en besluiten digitaal raadplegen
3. Informa e over de leefomgeving ontsluiten
, 8. Structuur van de wet (hoofdstukken)
1. Algemene bepalingen
2. Taken en bevoegdheden
3. Omgevingsvisies en programma’s
4. Algemene regels (ac viteiten) fysieke leefomgeving
5. Omgevingsvergunning en projectbesluiten
18. Handhaving en uitvoering
22. Overgangsrecht
23. Slotbepalingen
9. Belangrijke besluiten en AMVB’s onder de Omgevingswet
1. Omgevingsbesluit (Ob): regelt bevoegd gezag en procedures, betrokkenheid bij milieueffectrapportage
en financiën
2. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl): normen en richtwaarden voor na onale doelstelling en
interna onale verplich ngen
3. Besluit ac viteiten leefomgeving (Bal): regels voor ac viteiten in de leefomgeving + vergunningen
4. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): veiligheid, gezondheid, duurzaamheid bij bouwen
5. Omgevingsregeling (Or): prak sche uitvoeringsregels; regels voor het gebruik van de Omgevingswet
en de AMvB’s in de prak jk.
10. De “Bruidschat”
Tijdelijke overdracht van rijksregels naar gemeenten bij invoering van de wet.
→ voorkomt dat regels verdwijnen voordat gemeenten eigen regels hebben opgesteld.
11. Maatschappelijke doelen (art. 2.1)
Taken uitvoeren met het oog op de doelen van de wet
Rekening houden met samenhang tussen onderdelen van de leefomgeving
Zorgplicht milieubescherming (art. 21 Grondwet)
Omgevingskwaliteit en spanningsveld
Beschikbare ruimte = gebruiksruimte
De gemeenten of waterschappen voeren in principe de taken en bevoegdheden uit. De provincie of het Rijk
oefenen alleen taken uit als:
een provinciaal of een na onaal belang niet op een doelma ge en een doeltreffende wijze door het
gemeentebestuur kan worden behar gd
dit nodig is voor een doelma ge en een doeltreffende uitoefening van de taken en de bevoegdheden
op grond van deze wet of de uitvoering van een interna onaalrechtelijke verplich ng
