Onderwijs en Opvoeding
Openboektentamen
Vroegmoderne Tijd Verdiept
• Bodin: Legt voor het absolutisme. Hij stelde dat soevereiniteit absoluut, eeuwigdurend en
ondeelbaar moet zijn, wat betekent dat een soevereine heerser de hoogste en enige autoriteit
binnen de staat heeft, met de macht om wetten te maken zonder toestemming van anderen.
• Aan de top werd de aristocratie door L14 opzijgezet voor de meritocratie. Regeren deed je met
heren die daartoe in staat waren en die zich verdienstelijk maakten, niet met edelen die
dachten dat dit hun natuurlijke recht was. Vb. Michel Chamillart, burger, contrôleur général van
de schatkist. 403
• Absolutisme= een politiek ideaal. Is het streven naar monopolisering van wetgeving,
belastinginning en geweld in handen van de koning (zijn wil is wat) en daarmee het versterken
van de staatsmacht ter bevordering van veiligheid en orde. Is een visie dat de soevereiniteit
uiteindelijk in 1 hand dient te liggen in plaats van versnipperd over verschillende instituties en
personen. Is geen 17e -eeuws woord, maar is in de 19e eeuw bedacht.
• Absolute vorst= heeft geen onbeperkte macht, dus geen alleenheerser. Staat niet boven de
wet en mag niet regeren naar willekeur (tirannie).
• Zwaardadel= noblesse d'épée Bv. Condé, verraders want in opstand gekomen tijdens de
Frondé, dus ze moeten minder macht krijgen. Veel van deze adel moesten komen wonen op
Versailles en mochten geen belangrijke functies meer uitvoeren. Toch bleef L14 de zwaardadel
te vriend houden, omdat hij zelf zwaardadel was.
• Gloire = glorie en dat betekent dat ze moesten blijven oorlog voeren.
• Ambtsadel (nieuwe adel) = noblesse de robe, titel verkregen door te kopen. Bv. Colbert.
• Morganatische echtgenote= is dat je iemand trouwt die ondergeschikt is aan jou.
• Conseil d’en haut: Ministerraad, hier werd van gedachten gewisseld.
• Conseil Depeches: buitenlandse zaken + ambassade brieven
• Conseil des Finances: boekhouding koninkrijk
• Conseil des Conscience: godsdienst en bekering
, Absolutisme + Saint Germain + Versailles
Jaar Gebeurtenis Belang
1624 Ministerieel absolutisme Richilieu en Mazarin bedenkers van het absolutisme
1661
1624 Bouw jachtslot LXIII Koopt grond familie Gondi (La Fronde)
1632 Start uitbreiding L13 LXIII wil jagen en vriendjes ontvangen
1648 Vrede van Westfalen - De Republiek werd vanaf hier erkend door Spanje.
- Zwitsers Eedgenootschap- Metz, Toul en Verdun zijn bisdommen
en komen bij Frankrijk te horen.
- Spaanse- en Oostenrijkse Habsburgers zijn gescheiden en zijn
nu individueel.
- Einde aan cuius regio, eius religio. Dit betekent dat er een einde
komt aan dat je heerser bepaald wat de religie is in het land, dus
vanaf nu mag je protestants zijn in Spanje bijvoorbeeld.
1651 LXIV bezoekt Versailles Hekel aan Parijs na Fronde
Louvre = officiële regeringsresidentie
Saint-Germain = koninklijk paleis
1659 Vrede van de - Huwelijk met Maria Theresia van Spanje. L14 legde aanspraken
Pyreneeën op de Spaanse troon naast zich neer in ruil voor grote bruidsschat
(500.000 ecu).
- Ene deel van de Pyreneeën hoort bij Frankrijk andere kant van de
berg is van Spanje.
1661 Mazarin †, L14 macht Conseil d’en Haut:
Tip L14 ministers: De Lionne – buitenlandse zaken †’71, dan de Pomponne
Corrupt vermogen via Fouquet – financiën
Colbert naar L14 Colbert – neemt financiën over + Kunsten en Bouwen
(=propaganda), marine + kolonies
Le Tellier en vanaf 1665 ook zoon Louvois – oorlog
Niet meer: koningin moeder, kardinalen, Prinsen van den bloede
en kanselier.
1662 Zon symbool, nec Louvois: Een tegen allen. Anderen: Boven alles verheven, Tegen
pluribus impar + overmacht bestand, Alleen in staat tot vele dingen PPT: niet aan
verfraaien Versailles velen ongelijk
1664 Plaisirs de líle enchentée Absolutisme door kunst en onderdanige Grands H7
1655 Start vergroting Le Vau Fouquets, Vaux Le Victome als proeftuin, maquette. H5 +H20
1666 Oprichting academiën Dichters, rechtsgeleerden, natuurfilosofen, schrijvers en
Propaganda = Colbert kunstenaars werden betaald en gelast om in hun discipline ‘de
heerlijkheden der ondernemingen des konings te belichten’. En te
helpen bouwen aan het koninklijk imago.
1667 Devolutieoorlog + vrede Louis Le Grand H8
1668 van Aken
1676 Gifaffaire Personen die L14 een warm hart toedroeg werden buiten de
1682 H12 beschuldigingen gehouden. H12 = einde Montespan (start 1667)
Hollandse Oorlog + Vernietigingsdrang Luxembourg zorgt voor grote haat tegen FA,
Vrede van Nijmegen ook in b.v. DU. → Zwakte absolutistisch systeem: P14 besliste
over alles maar raakte ook geïsoleerd van de werkelijkheid.
Onprettige feiten werden voor hem verborgen, uit angst voor zijn
H10 reactie of door een drang hem te behangen. Bijgevolg greep L14
niet in.
Schilders mee voor propaganda schilderijen
, 1678 Vauban – pré carré FA: onregelmatige grens, de verdediging en versterking ervan
H17 kostbaar. Pré carré: verdedigingsgordel van forten en versterkte
steden oprichten. Verdedigen 1/3 minder manschappen vergen.
Vauban hervorming Pré carré omdat de bolwerken zo geplaatst dat ze een vierkant
H21 vormde waarbinnen aanvallende legers klem konden worden
gezet. 430
1974 Madame Maintenon Gouvernante, koopt titel met hulp L14 315
(zie Religie ) 1683 – geheim huwelijk H13
1682 Louis XIV betrekt Macht L14 hoogtepunt :(+ grootste vloot + Louisiana VS)
Versailles Hiervoor: Saint Germain woon + Louvre politiek
1683 † Maria Theresia
Nacht 9/10 dec. Geheim huwelijk Madame Maintenon. H13
† Colbert
1683 Herenigingsoorlog Kamers van hereniging (chambres de réunion) om veroveringen
1684 Bestand v. Regensburg te legaliseren. H17
1687 Periode ‘zonsopgang’ Iconische figuren uit beginperide overleden:
voorbij. † Lully en Molière, d.m.v. van kunst de glorie van L14 verheerlijkte,
† Colbert en Le Tellier politiek gebied, de belangrijke ministers en †
Grand Condé militair
1688 Negenjarige oorlog Vorming Grote Alliantie o.l.v. W3
1697 Vrede van Rijswijk H18 + H19
1691 † Louvois Koninklijke macht nog absoluter dan het ooit was geweest. L14
nam nog meer de touwtjes in handen. Vanaf nu ook details van het
Staatkundige bestuur en koninkrijk. L14 combineerde de rol van staatshoofd
doorbraak met die van superminister en op een aantal domeinen ook die van
Absolute macht minister. 469
H18
1693 Corneille: opera Médée Propaganda: :14 voerde oorlog om vrede op aarde te
bewerkstelligen, de anderen voerden oorlog om te kunnen
triomferen. 479
1693 Hongersnood Combinatie van geldgebrek en mislukte oogsten.
1699 Chamillart Beinvloed regeringsbeslissingen steeds meer. Kreeg vroegere
Biljartvriend L14 functies Colbert en het ministerie van oorlog van Louvois. De
Voorgedragen door belangrijkste beleidsdomeinen in handen van de kampioen van de
Maintenon middelmatigheid. 552
1701 SP Successieoorlog Zie vrede
1713 Vrede van Utrecht
Thema
Wat Conseil d’en haut: ministerraad van de koning, L14 + Alle ministers. Hier
404-405 werden gedachten uitgewisseld.
Conseil Depeches: Buitenlandse politiek en berichten ambassadeurs
Conseil des Finances: o.l.v. Colbert, de boekhouding van het koninkrijk
Conseil des Conscience: Godsdienst en bekering.
Middelen Versailles: Colbert liever investeren in Louvre, meest storend,
kosten tuinen.
Kunst = Academiën: Dichters, rechtsgeleerden, natuurfilosofen, schrijvers
politiek Vanaf 1666 en kunstenaars werden betaald en gelast om in hun
Blz. 177-179 discipline ‘de heerlijkheden der ondernemingen des
konings te belichten’. En te helpen bouwen aan het
koninklijk imago.
Openboektentamen
Vroegmoderne Tijd Verdiept
• Bodin: Legt voor het absolutisme. Hij stelde dat soevereiniteit absoluut, eeuwigdurend en
ondeelbaar moet zijn, wat betekent dat een soevereine heerser de hoogste en enige autoriteit
binnen de staat heeft, met de macht om wetten te maken zonder toestemming van anderen.
• Aan de top werd de aristocratie door L14 opzijgezet voor de meritocratie. Regeren deed je met
heren die daartoe in staat waren en die zich verdienstelijk maakten, niet met edelen die
dachten dat dit hun natuurlijke recht was. Vb. Michel Chamillart, burger, contrôleur général van
de schatkist. 403
• Absolutisme= een politiek ideaal. Is het streven naar monopolisering van wetgeving,
belastinginning en geweld in handen van de koning (zijn wil is wat) en daarmee het versterken
van de staatsmacht ter bevordering van veiligheid en orde. Is een visie dat de soevereiniteit
uiteindelijk in 1 hand dient te liggen in plaats van versnipperd over verschillende instituties en
personen. Is geen 17e -eeuws woord, maar is in de 19e eeuw bedacht.
• Absolute vorst= heeft geen onbeperkte macht, dus geen alleenheerser. Staat niet boven de
wet en mag niet regeren naar willekeur (tirannie).
• Zwaardadel= noblesse d'épée Bv. Condé, verraders want in opstand gekomen tijdens de
Frondé, dus ze moeten minder macht krijgen. Veel van deze adel moesten komen wonen op
Versailles en mochten geen belangrijke functies meer uitvoeren. Toch bleef L14 de zwaardadel
te vriend houden, omdat hij zelf zwaardadel was.
• Gloire = glorie en dat betekent dat ze moesten blijven oorlog voeren.
• Ambtsadel (nieuwe adel) = noblesse de robe, titel verkregen door te kopen. Bv. Colbert.
• Morganatische echtgenote= is dat je iemand trouwt die ondergeschikt is aan jou.
• Conseil d’en haut: Ministerraad, hier werd van gedachten gewisseld.
• Conseil Depeches: buitenlandse zaken + ambassade brieven
• Conseil des Finances: boekhouding koninkrijk
• Conseil des Conscience: godsdienst en bekering
, Absolutisme + Saint Germain + Versailles
Jaar Gebeurtenis Belang
1624 Ministerieel absolutisme Richilieu en Mazarin bedenkers van het absolutisme
1661
1624 Bouw jachtslot LXIII Koopt grond familie Gondi (La Fronde)
1632 Start uitbreiding L13 LXIII wil jagen en vriendjes ontvangen
1648 Vrede van Westfalen - De Republiek werd vanaf hier erkend door Spanje.
- Zwitsers Eedgenootschap- Metz, Toul en Verdun zijn bisdommen
en komen bij Frankrijk te horen.
- Spaanse- en Oostenrijkse Habsburgers zijn gescheiden en zijn
nu individueel.
- Einde aan cuius regio, eius religio. Dit betekent dat er een einde
komt aan dat je heerser bepaald wat de religie is in het land, dus
vanaf nu mag je protestants zijn in Spanje bijvoorbeeld.
1651 LXIV bezoekt Versailles Hekel aan Parijs na Fronde
Louvre = officiële regeringsresidentie
Saint-Germain = koninklijk paleis
1659 Vrede van de - Huwelijk met Maria Theresia van Spanje. L14 legde aanspraken
Pyreneeën op de Spaanse troon naast zich neer in ruil voor grote bruidsschat
(500.000 ecu).
- Ene deel van de Pyreneeën hoort bij Frankrijk andere kant van de
berg is van Spanje.
1661 Mazarin †, L14 macht Conseil d’en Haut:
Tip L14 ministers: De Lionne – buitenlandse zaken †’71, dan de Pomponne
Corrupt vermogen via Fouquet – financiën
Colbert naar L14 Colbert – neemt financiën over + Kunsten en Bouwen
(=propaganda), marine + kolonies
Le Tellier en vanaf 1665 ook zoon Louvois – oorlog
Niet meer: koningin moeder, kardinalen, Prinsen van den bloede
en kanselier.
1662 Zon symbool, nec Louvois: Een tegen allen. Anderen: Boven alles verheven, Tegen
pluribus impar + overmacht bestand, Alleen in staat tot vele dingen PPT: niet aan
verfraaien Versailles velen ongelijk
1664 Plaisirs de líle enchentée Absolutisme door kunst en onderdanige Grands H7
1655 Start vergroting Le Vau Fouquets, Vaux Le Victome als proeftuin, maquette. H5 +H20
1666 Oprichting academiën Dichters, rechtsgeleerden, natuurfilosofen, schrijvers en
Propaganda = Colbert kunstenaars werden betaald en gelast om in hun discipline ‘de
heerlijkheden der ondernemingen des konings te belichten’. En te
helpen bouwen aan het koninklijk imago.
1667 Devolutieoorlog + vrede Louis Le Grand H8
1668 van Aken
1676 Gifaffaire Personen die L14 een warm hart toedroeg werden buiten de
1682 H12 beschuldigingen gehouden. H12 = einde Montespan (start 1667)
Hollandse Oorlog + Vernietigingsdrang Luxembourg zorgt voor grote haat tegen FA,
Vrede van Nijmegen ook in b.v. DU. → Zwakte absolutistisch systeem: P14 besliste
over alles maar raakte ook geïsoleerd van de werkelijkheid.
Onprettige feiten werden voor hem verborgen, uit angst voor zijn
H10 reactie of door een drang hem te behangen. Bijgevolg greep L14
niet in.
Schilders mee voor propaganda schilderijen
, 1678 Vauban – pré carré FA: onregelmatige grens, de verdediging en versterking ervan
H17 kostbaar. Pré carré: verdedigingsgordel van forten en versterkte
steden oprichten. Verdedigen 1/3 minder manschappen vergen.
Vauban hervorming Pré carré omdat de bolwerken zo geplaatst dat ze een vierkant
H21 vormde waarbinnen aanvallende legers klem konden worden
gezet. 430
1974 Madame Maintenon Gouvernante, koopt titel met hulp L14 315
(zie Religie ) 1683 – geheim huwelijk H13
1682 Louis XIV betrekt Macht L14 hoogtepunt :(+ grootste vloot + Louisiana VS)
Versailles Hiervoor: Saint Germain woon + Louvre politiek
1683 † Maria Theresia
Nacht 9/10 dec. Geheim huwelijk Madame Maintenon. H13
† Colbert
1683 Herenigingsoorlog Kamers van hereniging (chambres de réunion) om veroveringen
1684 Bestand v. Regensburg te legaliseren. H17
1687 Periode ‘zonsopgang’ Iconische figuren uit beginperide overleden:
voorbij. † Lully en Molière, d.m.v. van kunst de glorie van L14 verheerlijkte,
† Colbert en Le Tellier politiek gebied, de belangrijke ministers en †
Grand Condé militair
1688 Negenjarige oorlog Vorming Grote Alliantie o.l.v. W3
1697 Vrede van Rijswijk H18 + H19
1691 † Louvois Koninklijke macht nog absoluter dan het ooit was geweest. L14
nam nog meer de touwtjes in handen. Vanaf nu ook details van het
Staatkundige bestuur en koninkrijk. L14 combineerde de rol van staatshoofd
doorbraak met die van superminister en op een aantal domeinen ook die van
Absolute macht minister. 469
H18
1693 Corneille: opera Médée Propaganda: :14 voerde oorlog om vrede op aarde te
bewerkstelligen, de anderen voerden oorlog om te kunnen
triomferen. 479
1693 Hongersnood Combinatie van geldgebrek en mislukte oogsten.
1699 Chamillart Beinvloed regeringsbeslissingen steeds meer. Kreeg vroegere
Biljartvriend L14 functies Colbert en het ministerie van oorlog van Louvois. De
Voorgedragen door belangrijkste beleidsdomeinen in handen van de kampioen van de
Maintenon middelmatigheid. 552
1701 SP Successieoorlog Zie vrede
1713 Vrede van Utrecht
Thema
Wat Conseil d’en haut: ministerraad van de koning, L14 + Alle ministers. Hier
404-405 werden gedachten uitgewisseld.
Conseil Depeches: Buitenlandse politiek en berichten ambassadeurs
Conseil des Finances: o.l.v. Colbert, de boekhouding van het koninkrijk
Conseil des Conscience: Godsdienst en bekering.
Middelen Versailles: Colbert liever investeren in Louvre, meest storend,
kosten tuinen.
Kunst = Academiën: Dichters, rechtsgeleerden, natuurfilosofen, schrijvers
politiek Vanaf 1666 en kunstenaars werden betaald en gelast om in hun
Blz. 177-179 discipline ‘de heerlijkheden der ondernemingen des
konings te belichten’. En te helpen bouwen aan het
koninklijk imago.
