Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Class notes

College aantekeningen - Vrijheid burgerschap en democratie (1008CPGVKA)

Rating
-
Sold
-
Pages
177
Uploaded on
17-01-2026
Written in
2025/2026

heel volledige notities van het vak vrijheid, burgerschap en democratie (bevat alle lessen)

Institution
Course

Content preview

notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)


Vrijheid, burgerschap en democratie
Les 1: Opvattingen van vrijheid 1 (23/09)..............................................................................9
De figuur van Pieter Gillis................................................................................................... 9
Examenstof handboek........................................................................................................ 10
Examen...............................................................................................................................10
Politieke dieren...................................................................................................................11
De politiek en het politieke.................................................................................................11
Vrijheid...............................................................................................................................12
Vrijheid en de Griekse polis......................................................................................... 13
Wat houdt vrijheid in?.................................................................................................. 13
Vrijheid: een ‘essentially contested concept’............................................................... 14
Liberale en republikeinse opvatting van vrijheid......................................................... 15
Isaiah Berlin en de liberale opvatting van vrijheid.............................................................15
Situering....................................................................................................................... 15
Negatieve en positieve vrijheid.............................................................................. 16
Two Concepts of Liberty........................................................................................16
Negatieve vrijheid........................................................................................................ 17
Politieke vrijheid: de mogelijkheid om te doen wat men wil doen........................ 17
Politieke vrijheid is negatieve vrijheid: non-interference...................................... 17
Politieke onvrijheid: bemoeienis, dwang en onderdrukking.................................. 18
Negatieve vrijheid en vrijheidsbegrenzing...................................................................18
Absolute vrijheid is onmogelijk............................................................................. 18
Inperking van de negatieve vrijheid en het schadebeginsel................................... 19
Negatieve vrijheid en grenzen aan de vrijheidsbegrenzing..........................................19
De grenzen van de politieke macht........................................................................ 20
Rechten en onschendbare regels.............................................................................20
Vrijheidsrechten en burgerschap............................................................................ 21
Negatieve vrijheid versus paternalisme........................................................................21
Vrijheid is vrijheid..................................................................................................22
Tegen een paternalistische overheid.......................................................................22
Negatieve vrijheid en democratie.................................................................................23
Negatieve vrijheid is verzoenbaar met liberaal despotisme................................... 23
Mill en Constant over democratie.......................................................................... 24
Les 2: Opvattingen van vrijheid 2 (30/09)............................................................................25
Berlin over democratie........................................................................................... 25
Positieve vrijheid..........................................................................................................25
Positieve vrijheid....................................................................................................26
De positieve vrijheid van de stoïcijn...................................................................... 27


notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)
1

, notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)


De positieve vrijheid van de rationalist..................................................................28
Waardenpluralisme en humanisme...............................................................................28
Philip Pettit en de republikeinse opvatting van vrijheid.................................................... 29
Geschiedenis en essentie van de republikeinse opvatting van vrijheid........................29
Essentie van de republikeinse opvatting van vrijheid............................................ 30
How do you know if you’re truly free?........................................................................30
A Doll’s House....................................................................................................... 31
Lucky freedom versus robust freedom...................................................................31
Robust freedom...................................................................................................... 32
Fundamentele aspecten van de republikeinse opvatting van politieke vrijheid als
robuuste vrijheid...........................................................................................................32
Liberty and citizenship........................................................................................... 33
Liberty versus slavery............................................................................................ 33
Non-domination versus non-interference...............................................................34
Liberty as absence of arbitrary interference........................................................... 34
Interference without any loss of liberty..................................................................35
The properly constituted law as a non-mastering interferer...................................35
Terug naar Ibsen: wat heeft Nora nodig om vrij te zijn?..............................................36
Vrijheid: de anderen als gelijke in de ogen kunnen kijken.....................................36
Vrijheid: een gelijk aandeel in de controle over de wet......................................... 36
Citizenship: equality before and over the law........................................................ 37
Republikeinse vrijheid en democratie.......................................................................... 37
Republikeinse vrijheid in de private sfeer..............................................................38
Republikeinse vrijheid in de publieke sfeer........................................................... 38
Republikeinse vrijheid in een internationale context............................................. 39
De liberale en de republikeinse opvatting van vrijheid................................................39
Libertarian versus republican freedom...................................................................40
De vrije samenleving volgens Pettit.......................................................................40
Les 3: Drie dimensies van burgerschap 1 (07/10)................................................................42
Burgerschap........................................................................................................................42
Gespreksstof - Essentially contested concept.....................................................................42
Januskop (p. 97-99)............................................................................................................ 43
Wiens rechten?................................................................................................................... 44
Welke rechten? (p. 107-112).............................................................................................. 47
“Citizenship and Social Class” (T.H. Marchall 1949)..................................................47
Sociale rechten....................................................................................................... 49
GW (grondwet) (1994) [standstillprincipe]........................................................................49
Historische spanningsrelatie (pp. 29-32)............................................................................51
J.S. Mill 1861..................................................................................................................... 51
Berlin, two concepts of liberty, 1958................................................................................. 51


notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)
2

, notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)


Marx en Engels...................................................................................................................52
Complementaire of botsende dimensies? (pp. 53-55)........................................................ 52
Illiberal democracy / autoritaire democratie / majoritarianism.................................... 53
Debat over ‘judicial review’.........................................................................................54
Les 4: Drie dimensies van burgerschap 2 (14/10)................................................................56
Historische verwevenheid.................................................................................................. 56
Jürgen Habermas.............................................................................................................57
Gelijkoorspronkelijkheid (pp. 57ff.)............................................................................ 57
Co-originally constituted…....................................................................................57
Constitutionele democratie...........................................................................................58
Margin of appreciation................................................................................................. 58
Rawls – Habermas – Pettit................................................................................................. 59
Paradox...............................................................................................................................60
Uitwegen: actief burgerschap promoten.......................................................................60
“Critical threshold”...................................................................................................... 61
Vrijheid, burgerschap en democratie..................................................................................61
Democratische legitimiteit................................................................................................. 62
Deliberative turn...........................................................................................................62
Informele publieke sfeer - wilsvorming....................................................................... 63
Publiek debat.......................................................................................................... 64
Formele politieke sfeer - besluitvorming..................................................................... 65
Representatieve democratie................................................................................................65
Lege plaats van de macht............................................................................................. 66
Rousseau – directe democratie........................................................................................... 66
Democratie in crisis?.......................................................................................................... 66
Burgerdemocratie met gelote burgerpanels........................................................................67
Les 5: De Haïtiaanse Revolutie en de grenzen van revolutionair burgerschap: een
geschiedenis in zes bedrijven (gastcollege) (21/10).............................................................. 68
Een geschiedenis in zes bedrijven...................................................................................... 68
Eerste bedrijf: De uitvinding van modern burgerschap................................................68
Tweede bedrijf: Opstand op Saint-Domingue.............................................................. 71
Eigenlijk drie revoluties ineen (sleutel voor begrijpen van de revolutie).............. 72
Derde bedrijf: De strijd om gelijk burgerschap en beeldvorming................................73
Vierde bedrijf: Verlichting en uitsluiting......................................................................75
Filosofische of conjecturale geschiedenis.............................................................. 75
Vijfde bedrijf: De grenzen van burgerschap: vergelijkende perspectieven..................76
Zesde bedrijf: Erfenissen van de Haïtiaanse Revolutie................................................78
Les 6: Burgerschap & gemeenschap (28/10)........................................................................79
Burgerschap & politieke gemeenschap.............................................................................. 79
Belang van de subjectieve kant.................................................................................... 79


notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)
3

, notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)


Romantisch (volks)nationalisme........................................................................................ 80
J.S. Mill: Considerations on Representative Government (1861, ch. 16).......................... 80
Ontstaan van natiestaten.....................................................................................................81
Uitdagingen........................................................................................................................ 82
Discrepantie........................................................................................................................82
Wat bindt ons tot een politieke gemeenschap (en wat onderscheidt ons van anderen?).... 84
1. Rawls, Dworkin… (shared sense of justice)............................................................ 84
Sociologisch naïef om te denken dat minimale opvatting van gedeelde
rechtvaardigheid voldoende is voor samen te leven?.............................................85
2. ‘Common form of life’............................................................................................. 86
Charles Taylor........................................................................................................ 86
3. Liberaal nationalisme (shared (national) identity)................................................... 87
Banal nationalism................................................................................................... 88
Nation building policies......................................................................................... 89
4. Postnationale constellatie (shared political participation / constitution)..................90
Verfassungspatriotismus.........................................................................................90
Habermas................................................................................................................91
EU...........................................................................................................................91
Kritieken.................................................................................................................91
5. Interculturalisme (identification by shared participation)........................................ 92
Contacthypothese - interculturalisme.....................................................................92
Contacthypothese................................................................................................... 92
Interculturalisme.....................................................................................................93
Beperkingen........................................................................................................... 93
Combineren van strategieën............................................................................................... 94
Politieke inzet van religie................................................................................................... 94
Chistianity not as “religion but as civilizational identity understood in antithetical
opposition to Islam”..................................................................................................... 94
Multicultureel nationalisme................................................................................................95
Reasonable accommodation (redelijke accommodatie)............................................... 96
Les 7: Burgerschap & religie (04/11).................................................................................... 98
Rawls’ politiek liberalisme 1993/1997.............................................................................. 98
Mensbeeld.................................................................................................................... 98
Rawls’ liberale visie op autonomie.............................................................................. 99
UVRM................................................................................................................................ 99
Political Liberalism.......................................................................................................... 100
Publieke moraal..........................................................................................................101
Priority of basic liberties...................................................................................... 101
Basisvrijheden (incl. politieke rechten)................................................................101
Gelijke kansen...................................................................................................... 102


notities vrijheid, burgerschap en democratie (2025)
4

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
January 17, 2026
Number of pages
177
Written in
2025/2026
Type
Class notes
Professor(s)
Patrick loobuyck
Contains
All classes

Subjects

$9.41
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF


Also available in package deal

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
zentheviaene Universiteit Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
11
Member since
1 year
Number of followers
0
Documents
19
Last sold
5 months ago

4.0

1 reviews

5
0
4
1
3
0
2
0
1
0

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions