H1 digitale waardecreatie (strategisch niveau)
● bestaansgrond organisatie is waardecreatie
○ zorgt voor maatschappelijke relevantie en goede kans op overleven
○ door digitalisering meer onzekerheid
■ snelheid nieuwe bedrijven op de markt steeds groter
● meer keuzemogelijkheden
■ imitatiegevaar producten/diensten
■ snel veranderende consumentenvoorkeuren
● aandachtspunten
○ mindset
■ waardecreatie is in een dynamische wereld aan verandering
onderhevig
● digitalisering trigger voor dynamische waarde
■ Balanced Scorecard - Kaplan en Norton
● doelen managen vanuit centrale visie en organisatiestrategie
● vier perspectieven
○ financiën
■ rendement
○ klanten
■ voorzien in behoefte
○ interne bedrijfsvoering
■ efficiënt en effectief
○ ontwikkeling en groei
■ innovatie en oplossingen
● ook maatschappelijke verantwoordelijkheid van belang
○ juridisch, ethisch, financieel
● kritieke succesfactoren formuleren
● kritieke prestatie indicatoren voor meten van resultaat
○ software
■ gekozen toepassingen/methoden voor optimaliseren bedrijfsvoering
en voorzien klantbehoeften
○ hardware
■ specifieke middelen
● waardecomponenten
○ klantwaarde
■ manifeste behoefte
● duidelijk en zichtbaar
■ latente behoefte
● prikkelen onbekende behoefte
○ organisatiewaarde
■ effectiviteit
● manier van organiseren voor voorzien van behoefte
■ efficiëntie
● minimale inzet tegen gewenste uitkomst
○ maatschappelijke waarde
■ juridische grondslag
■ ethische principes
■ economische waarde
, ■ ecologische waarde
● automatisering
○ menselijke handelingen vervangen door machines en computers
● digitalisering
○ analoge data omgezet naar digitale data voor digitale gegevensdrager
○ processen van handmatig naar digitale afhandeling
● technologie
○ combinatie van techniek en toepassing
● IT en ICT
○ Information technology en informatie- en communicatietechnologie
○ hardware en software
○ informatieverzorging (IV)
■ samenhang mensen en processen bij vorm informatiehuishouding
● informatiemanagement
○ organiseren van informatie om beslissingen te kunnen nemen
■ verzamelen, sorteren, groeperen
○ informatieladder
■ feiten
● aangetoonde omstandigheden
■ gegevens
● objectief vastgelegde feiten
■ informatie
● interpretatie van gegevens
■ kennis
● nieuwe kennis is combinatie van informatie en kennis,
ervaringen, vaardigheden, attitude
■ competentie
● inzicht in beroepssituatie
● evolutie ICT
○ productie en processen
■ efficiëntere processen
○ product en diensten
■ verbetering
○ klanten en kanalen
■ innovatie
○ businessmodel
■ nieuwe verdienmodellen door data en informatie
● maatschappelijke trends
○ digitale ontwrichting
■ door digitalisering verdwijnen grenzen binnen bedrijven en landen
■ nieuwe technologieën hebben ontwrichtende invloed op bestaande
bedrijven
○ exponentiële groei
■ wet van Moore
● sinds 1965 aantal transistoren in chip elke twee jaar verdubbelt
○ arbeidsproductiviteit
■ mate van efficiëntie neemt toe
● niet bewezen
, ○ alles is of wordt digitaal
■ vierde industriële revolutie
● autonoom werkende systemen door integratie van computers,
netwerken en fysieke processen
○ digital natives vs digitale immigranten
■ opgegroeid IT-tijdperk of als volwassenen in aanraking met systemen
○ (on)veiligheid
■ alle vitale processen/diensten digitaal of afhankelijk ICT
● geen terugvalmogelijkheden
● technologische organisatietrends
○ beïnvloed door maatschappelijke en technologische trends
■ bepalen waarom organisatie relevant is, welke producten en welk
proces
● 5 perspectieven BSC komen hierin terug
○ toekomst intelligent digitaal netwerk
■ kunstmatige intelligentie (KI) in bijna alle technologie aanwezig
■ digitale en fysieke wereld gaan samen
■ verbindingen worden steeds uitgebreid
○ autonome dingen
■ door KI interactie met omgeving
● ook onderling verbonden en internet of things (IoT)
○ automatiseren van data-analyse
■ augmented analytics
● door machine learning, KI en natural language processing
● toegenomen kennis algoritmes
○ digitale tweeling
■ virtuele versie bestaand object
■ digitaal testen onder omstandigheden
○ verbonden apparaten
■ empowered edge
● wereldwijd apparaten verbonden met internet via IoT
■ edge computing
● onderbrengen applicaties en dataverwerking dicht bij bron en
verwijderd van grote gecentraliseerde computerlocaties
○ gevoelige data blijft binnen eigen systeem
○ immersieve beleving
■ augmented reality (AR), mixed reality (MR) en virtual reality (VR)
■ andere wereld voor consumentenbeleving, productontwikkeling en
oplossingen
○ blockchain
■ gedigitaliseerde gedecentraliseerde boekhouding
● bij betalingen of belangrijke gegevens
■ meerdere knooppunten (nodes)
● digitaal getekende blokken tussen twee partijen
○ als deze aan elkaar gelijk zijn wordt het opgeslagen
○ slimme plekken
■ fysieke/digitale omgeving
● bestaansgrond organisatie is waardecreatie
○ zorgt voor maatschappelijke relevantie en goede kans op overleven
○ door digitalisering meer onzekerheid
■ snelheid nieuwe bedrijven op de markt steeds groter
● meer keuzemogelijkheden
■ imitatiegevaar producten/diensten
■ snel veranderende consumentenvoorkeuren
● aandachtspunten
○ mindset
■ waardecreatie is in een dynamische wereld aan verandering
onderhevig
● digitalisering trigger voor dynamische waarde
■ Balanced Scorecard - Kaplan en Norton
● doelen managen vanuit centrale visie en organisatiestrategie
● vier perspectieven
○ financiën
■ rendement
○ klanten
■ voorzien in behoefte
○ interne bedrijfsvoering
■ efficiënt en effectief
○ ontwikkeling en groei
■ innovatie en oplossingen
● ook maatschappelijke verantwoordelijkheid van belang
○ juridisch, ethisch, financieel
● kritieke succesfactoren formuleren
● kritieke prestatie indicatoren voor meten van resultaat
○ software
■ gekozen toepassingen/methoden voor optimaliseren bedrijfsvoering
en voorzien klantbehoeften
○ hardware
■ specifieke middelen
● waardecomponenten
○ klantwaarde
■ manifeste behoefte
● duidelijk en zichtbaar
■ latente behoefte
● prikkelen onbekende behoefte
○ organisatiewaarde
■ effectiviteit
● manier van organiseren voor voorzien van behoefte
■ efficiëntie
● minimale inzet tegen gewenste uitkomst
○ maatschappelijke waarde
■ juridische grondslag
■ ethische principes
■ economische waarde
, ■ ecologische waarde
● automatisering
○ menselijke handelingen vervangen door machines en computers
● digitalisering
○ analoge data omgezet naar digitale data voor digitale gegevensdrager
○ processen van handmatig naar digitale afhandeling
● technologie
○ combinatie van techniek en toepassing
● IT en ICT
○ Information technology en informatie- en communicatietechnologie
○ hardware en software
○ informatieverzorging (IV)
■ samenhang mensen en processen bij vorm informatiehuishouding
● informatiemanagement
○ organiseren van informatie om beslissingen te kunnen nemen
■ verzamelen, sorteren, groeperen
○ informatieladder
■ feiten
● aangetoonde omstandigheden
■ gegevens
● objectief vastgelegde feiten
■ informatie
● interpretatie van gegevens
■ kennis
● nieuwe kennis is combinatie van informatie en kennis,
ervaringen, vaardigheden, attitude
■ competentie
● inzicht in beroepssituatie
● evolutie ICT
○ productie en processen
■ efficiëntere processen
○ product en diensten
■ verbetering
○ klanten en kanalen
■ innovatie
○ businessmodel
■ nieuwe verdienmodellen door data en informatie
● maatschappelijke trends
○ digitale ontwrichting
■ door digitalisering verdwijnen grenzen binnen bedrijven en landen
■ nieuwe technologieën hebben ontwrichtende invloed op bestaande
bedrijven
○ exponentiële groei
■ wet van Moore
● sinds 1965 aantal transistoren in chip elke twee jaar verdubbelt
○ arbeidsproductiviteit
■ mate van efficiëntie neemt toe
● niet bewezen
, ○ alles is of wordt digitaal
■ vierde industriële revolutie
● autonoom werkende systemen door integratie van computers,
netwerken en fysieke processen
○ digital natives vs digitale immigranten
■ opgegroeid IT-tijdperk of als volwassenen in aanraking met systemen
○ (on)veiligheid
■ alle vitale processen/diensten digitaal of afhankelijk ICT
● geen terugvalmogelijkheden
● technologische organisatietrends
○ beïnvloed door maatschappelijke en technologische trends
■ bepalen waarom organisatie relevant is, welke producten en welk
proces
● 5 perspectieven BSC komen hierin terug
○ toekomst intelligent digitaal netwerk
■ kunstmatige intelligentie (KI) in bijna alle technologie aanwezig
■ digitale en fysieke wereld gaan samen
■ verbindingen worden steeds uitgebreid
○ autonome dingen
■ door KI interactie met omgeving
● ook onderling verbonden en internet of things (IoT)
○ automatiseren van data-analyse
■ augmented analytics
● door machine learning, KI en natural language processing
● toegenomen kennis algoritmes
○ digitale tweeling
■ virtuele versie bestaand object
■ digitaal testen onder omstandigheden
○ verbonden apparaten
■ empowered edge
● wereldwijd apparaten verbonden met internet via IoT
■ edge computing
● onderbrengen applicaties en dataverwerking dicht bij bron en
verwijderd van grote gecentraliseerde computerlocaties
○ gevoelige data blijft binnen eigen systeem
○ immersieve beleving
■ augmented reality (AR), mixed reality (MR) en virtual reality (VR)
■ andere wereld voor consumentenbeleving, productontwikkeling en
oplossingen
○ blockchain
■ gedigitaliseerde gedecentraliseerde boekhouding
● bij betalingen of belangrijke gegevens
■ meerdere knooppunten (nodes)
● digitaal getekende blokken tussen twee partijen
○ als deze aan elkaar gelijk zijn wordt het opgeslagen
○ slimme plekken
■ fysieke/digitale omgeving
