UROLOGIE
1. Symptomatologie
1.1. Pijn
1.1.1. Thv de nier
Chronisch Þ dof en knagend
Acuut Þ hevig en vaak uitstralend
Nierpijn is bijna nooit bilateraal!
1.1.2. Thv de ureter
Bijna altijd door een afdalende uretersteen
Inklemmingsplaats Situering van pijn
Hoog in de ureter Dorsaal met uitsraling naar hypochondrium
Midden in de ureter Dorsaal met uitstraling naar de flank
Net voor de blaas In de fossa iliaca met uitstraling naar geslachtsorganen
1.1.3. Thv de blaas
Komt minder voor bij banale blaaspathologie zoals cystitis (= blaasontsteking)
® vooral bij diep infiltrerende tumoren en bij acute retentie (laattijdig symptoom tumor)
1.1.4. Thv de prostaat
PT klaagt van een vervelend gevoel of druk thv perinerum
® acute prostitis: PT heeft gevoel van een “warm ei” in de broek
1.1.5. Thv de testikels
Aanleiding voor urologische raadpleging!!
® zijn zeer gevoelig dus pijn is vaak zeer hevig
1.1.6. Thv de penis
Kan gevolg zijn van priapisme (= aanhoudende erectie zonder seksuele stimulus)
Vaak eigenlijk urethrAle pijn, veroorzaakt door steentje of infectie
,1.2. Gastro – intestinale symptomen
Door gemeenschappelijk innervatie van bepaalde zenuwbanen kunndne bij nierkoliek
nausea – braken – paralytische ileus optreden
1.3. Afwijkingen in het mictiepatroon
= Lower Urinary Tracts Symptoms (LUTS)
1.3.1. Kwantitatieve afwijkingen
Normale diurese: 1ml/kg lichaamsgewicht/u
Minimale diurese: 0,5ml/kg lichaamsgewicht/u
® normale blaascapaciteit: 350 – 450 man; 450 – 550 vrouw
Polyurie = verhoogde urineproductie (>3l/24u)
≠ frequente mictie
Kan gevolg zijn van
1. ontregelde diabetes mellitus
2. diabetes insipidus als gevolg van ↓ antidiuretisch hormoon
3. psychogene polydipsie
4. gebruik diuretica
Oligurie = verlaagde urineproductie (<500 cc/dag)
Wordt primair veroorzaakr door een nefrologische oorzaak (nieren
maken te weinig urine)
OF secundair door een andere oorzaak (bv dehydratatie of obstructie)
Anurie = geen urineprodcutie
≠ urineretentie
Wordt veroorzaakt door een nefrologische probleem
Acute = geen urineafvloei door belemmering
urineretentie Wordt veroorzaakt door een urologisch probleem, is vaak heel pijnlijk
, 1.3.2. Kwalitatieve afwijkingen
Pollakisurie = te frequent urineren
Wordt veroorzaakt door:
1. Irritatie blaas door infectie (cystitis, blaassteen, blaastumor)
2. Neurogene overprikkeling (overactieve blaas)
3. Onvolledige blaaslediging (residublaas door bv prostaathypertrofie)
Nycturnie = nachtelijk plassen
Wordt veroorzaakt door
1. Nierziekten
2. Leverinsufficiëntie
3. Slecht geregelde diabetes mellitus
4. Polyurie
5. Benigne prostaathypertrofie
Bij hartinsufficiëntie worden oedemen die overdag opgestapeld
worden ’s nachts geresorbeerd en door de nieren gefilterd
Strangurie = pijn bij het plassen
of algurie Wordt veroorzaakt door
1. Elke urologische infectie (meestal cystitis)
2. Blaassteen (als deze op het einde van de mictie de blaas afsluit)
Dysurie = terminale strangurie
Men bedoeldt hiermee:
- Moeilijke mictiestart (bv bij blaasoverrekking)
- Verminderde kracht van de urinestraal (subjectief)
- Nadruppelen (minimaal nadruppelen is normaal)
- Plassen in twee episodes (bv bij blaasdivertikel)
- Plots stoppen van urinestraal (bv bij blaaslithiasis)
Paruresis = niet kunnen plassen wanneer er anderen nabij zijn
Incontinentie = onwillekeurig urineverlies
Wordt veroorzaakt door
1. Stressincontinentie
2. Urgeincontinentie
3. Inschuria paradoxa
4. Incontinentie door abdominale verbinding met buitenwereld
1. Symptomatologie
1.1. Pijn
1.1.1. Thv de nier
Chronisch Þ dof en knagend
Acuut Þ hevig en vaak uitstralend
Nierpijn is bijna nooit bilateraal!
1.1.2. Thv de ureter
Bijna altijd door een afdalende uretersteen
Inklemmingsplaats Situering van pijn
Hoog in de ureter Dorsaal met uitsraling naar hypochondrium
Midden in de ureter Dorsaal met uitstraling naar de flank
Net voor de blaas In de fossa iliaca met uitstraling naar geslachtsorganen
1.1.3. Thv de blaas
Komt minder voor bij banale blaaspathologie zoals cystitis (= blaasontsteking)
® vooral bij diep infiltrerende tumoren en bij acute retentie (laattijdig symptoom tumor)
1.1.4. Thv de prostaat
PT klaagt van een vervelend gevoel of druk thv perinerum
® acute prostitis: PT heeft gevoel van een “warm ei” in de broek
1.1.5. Thv de testikels
Aanleiding voor urologische raadpleging!!
® zijn zeer gevoelig dus pijn is vaak zeer hevig
1.1.6. Thv de penis
Kan gevolg zijn van priapisme (= aanhoudende erectie zonder seksuele stimulus)
Vaak eigenlijk urethrAle pijn, veroorzaakt door steentje of infectie
,1.2. Gastro – intestinale symptomen
Door gemeenschappelijk innervatie van bepaalde zenuwbanen kunndne bij nierkoliek
nausea – braken – paralytische ileus optreden
1.3. Afwijkingen in het mictiepatroon
= Lower Urinary Tracts Symptoms (LUTS)
1.3.1. Kwantitatieve afwijkingen
Normale diurese: 1ml/kg lichaamsgewicht/u
Minimale diurese: 0,5ml/kg lichaamsgewicht/u
® normale blaascapaciteit: 350 – 450 man; 450 – 550 vrouw
Polyurie = verhoogde urineproductie (>3l/24u)
≠ frequente mictie
Kan gevolg zijn van
1. ontregelde diabetes mellitus
2. diabetes insipidus als gevolg van ↓ antidiuretisch hormoon
3. psychogene polydipsie
4. gebruik diuretica
Oligurie = verlaagde urineproductie (<500 cc/dag)
Wordt primair veroorzaakr door een nefrologische oorzaak (nieren
maken te weinig urine)
OF secundair door een andere oorzaak (bv dehydratatie of obstructie)
Anurie = geen urineprodcutie
≠ urineretentie
Wordt veroorzaakt door een nefrologische probleem
Acute = geen urineafvloei door belemmering
urineretentie Wordt veroorzaakt door een urologisch probleem, is vaak heel pijnlijk
, 1.3.2. Kwalitatieve afwijkingen
Pollakisurie = te frequent urineren
Wordt veroorzaakt door:
1. Irritatie blaas door infectie (cystitis, blaassteen, blaastumor)
2. Neurogene overprikkeling (overactieve blaas)
3. Onvolledige blaaslediging (residublaas door bv prostaathypertrofie)
Nycturnie = nachtelijk plassen
Wordt veroorzaakt door
1. Nierziekten
2. Leverinsufficiëntie
3. Slecht geregelde diabetes mellitus
4. Polyurie
5. Benigne prostaathypertrofie
Bij hartinsufficiëntie worden oedemen die overdag opgestapeld
worden ’s nachts geresorbeerd en door de nieren gefilterd
Strangurie = pijn bij het plassen
of algurie Wordt veroorzaakt door
1. Elke urologische infectie (meestal cystitis)
2. Blaassteen (als deze op het einde van de mictie de blaas afsluit)
Dysurie = terminale strangurie
Men bedoeldt hiermee:
- Moeilijke mictiestart (bv bij blaasoverrekking)
- Verminderde kracht van de urinestraal (subjectief)
- Nadruppelen (minimaal nadruppelen is normaal)
- Plassen in twee episodes (bv bij blaasdivertikel)
- Plots stoppen van urinestraal (bv bij blaaslithiasis)
Paruresis = niet kunnen plassen wanneer er anderen nabij zijn
Incontinentie = onwillekeurig urineverlies
Wordt veroorzaakt door
1. Stressincontinentie
2. Urgeincontinentie
3. Inschuria paradoxa
4. Incontinentie door abdominale verbinding met buitenwereld
