INSTRUMENTELE
ANALYSE
2025-2026
1
,11
DEEL 2: FOTOMETRIE
H4 Herhaling
Wet van Planck
E= energie c= lichtsnelheid
𝐸 =ℎ∗ϒ=ℎ
𝑐
∗𝜆 h= constante van Planck λ= golflengte
ϒ= frequentie
Monochromatisch licht >< Polychromatisch
= alle golven 1 golflengte = meerdere golflengtes
• Spectrum: 1 lijn • Spectrum: continu
• Kleur: bijhorend bij de golflengte • Kleur: optelsom van
monochromatische kleuren
Opmerking: tussenvorm → lijnenspectrum (enkele λ’s)
SPECTRA
Atomen: lijnenspectrum (elektronische overgangen)
>< Moleculen: bandenspectrum (elektronische overgangen + vibraties + rotaties)
BASISONDERDELENLICHTBRON
1. Continue lichtbron
• Veel ≠ λ’s
• Wit licht
• Gloeilamp, H2-lamp
2. Discontinue lichtbron
• Enkele λ’s
• Lijnenspectrum
• Hg-lamp, Holle kathode lamp (=HKL)
Golflengte selector
= voor 1 golflengte te selecteren!
Wet Lambert-Beer : ALLEEN monochromatisch licht!!
Types:
Filter >< Monochromator
• Fotometer • Spectrofotometer
• Bandbreedte 1. Prisma
1. Kleurfilter 2. Rooster
2. Interferentiefilter a) Transmissie
b) Reflectie
,12
Kuvet
Optische weglengte!
Detectiesysteem
Grenslaag cel, foto-elektrische cel, fotodiode
1. Grenslaagcel
- Minst gevoelig
- Selenium (Se)
- Ilicht → elektrisch signaal
2. Foto-elektrische
- O.b.v. foto-elektrisch effect
- Lichtgevoelig materiaal in kathode → in een bepaald golflengtegebied → λ-selector
→ PM= photo-vermenigvuldigingsbuis
= HEEL gevoelig, enorme vermenigvuldigingsfactor
3. Fotodiode
- Junctie 2 halfgeleider
→ DAD = diode array detector = verzameling van verschillende fotodiodes
HPLC
Meetsysteem
• Galvanometer
• Voltmeter
H5 Absorptie(spectro)fotometrie
BELANGRIJKE ASPECTEN
Absorbantie
I0 It
𝐼𝑡
Transmissie (T)= 𝐼0
100% = geen absorptie
0 = max absorptie
𝐼𝑡
A= -log T = -log 𝐼0
, 13
Wet Lambert-Beer
A= k*c A~ c , d=cte
A= ε*c*d
A= k’*d A~ d, c=cte ε=a= evenredigheidsconstante = absorptiviteit (l/mol.cm)
A= absorbantie= E=extinctie = OD= optische dichtheid
Beperkingen van de wet van Lambert-Beer
1. INSTRUMENTELE BEPERKING
→ Alleen voor monochromatisch licht !! = NIET realiseerbaar
Oplossing:
• Moleculen: bandenspectrum
Meten bij λ waarbij A= optimaal → minder chromatisch licht mogelijk, want ε is in deze
smalle band constant
+ hoge gevoeligheid
+ lage kans op fouten
• Atomen
Geen “zone” (band) → A ≠ constant → ε ≠ cte
→ HKL: zendt zelf de juiste lijnen uit
→ golflengte selector rooster: zo smal mogelijke band selecteren
2. CHEMISCHE BEPERKING
→ Alleen voor stabiele, homogene, heldere oplossing
Oplossing
• Stabiele oplossing maken
• Homogeen: in kuvet verstuiven
• Helder en homogeen → geen lichtverstrooiing
3. EXPERIMENTELE BEPERKING
→ relatieve concentratiefout (∆c/c)
(verkeerd concentratiegebied)
Oplossing
A tussen volgende waardes: 0,7 >A> 0,2
Opmerking : >> A te hoog? Verdunnen
>> A te laag? Weglengte (d) van kuvet verlengen
Blanco
Externe factoren:
- Overgang medium (Ir daalt)
- Lichtverstrooiing (Id daalt)
- Kuvet/ andere stoffen (Ia daalt)
It= I0 – (Ir+ Id + Ia + Ia’)
→blanco bevat alles behalve de te meten stof
ANALYSE
2025-2026
1
,11
DEEL 2: FOTOMETRIE
H4 Herhaling
Wet van Planck
E= energie c= lichtsnelheid
𝐸 =ℎ∗ϒ=ℎ
𝑐
∗𝜆 h= constante van Planck λ= golflengte
ϒ= frequentie
Monochromatisch licht >< Polychromatisch
= alle golven 1 golflengte = meerdere golflengtes
• Spectrum: 1 lijn • Spectrum: continu
• Kleur: bijhorend bij de golflengte • Kleur: optelsom van
monochromatische kleuren
Opmerking: tussenvorm → lijnenspectrum (enkele λ’s)
SPECTRA
Atomen: lijnenspectrum (elektronische overgangen)
>< Moleculen: bandenspectrum (elektronische overgangen + vibraties + rotaties)
BASISONDERDELENLICHTBRON
1. Continue lichtbron
• Veel ≠ λ’s
• Wit licht
• Gloeilamp, H2-lamp
2. Discontinue lichtbron
• Enkele λ’s
• Lijnenspectrum
• Hg-lamp, Holle kathode lamp (=HKL)
Golflengte selector
= voor 1 golflengte te selecteren!
Wet Lambert-Beer : ALLEEN monochromatisch licht!!
Types:
Filter >< Monochromator
• Fotometer • Spectrofotometer
• Bandbreedte 1. Prisma
1. Kleurfilter 2. Rooster
2. Interferentiefilter a) Transmissie
b) Reflectie
,12
Kuvet
Optische weglengte!
Detectiesysteem
Grenslaag cel, foto-elektrische cel, fotodiode
1. Grenslaagcel
- Minst gevoelig
- Selenium (Se)
- Ilicht → elektrisch signaal
2. Foto-elektrische
- O.b.v. foto-elektrisch effect
- Lichtgevoelig materiaal in kathode → in een bepaald golflengtegebied → λ-selector
→ PM= photo-vermenigvuldigingsbuis
= HEEL gevoelig, enorme vermenigvuldigingsfactor
3. Fotodiode
- Junctie 2 halfgeleider
→ DAD = diode array detector = verzameling van verschillende fotodiodes
HPLC
Meetsysteem
• Galvanometer
• Voltmeter
H5 Absorptie(spectro)fotometrie
BELANGRIJKE ASPECTEN
Absorbantie
I0 It
𝐼𝑡
Transmissie (T)= 𝐼0
100% = geen absorptie
0 = max absorptie
𝐼𝑡
A= -log T = -log 𝐼0
, 13
Wet Lambert-Beer
A= k*c A~ c , d=cte
A= ε*c*d
A= k’*d A~ d, c=cte ε=a= evenredigheidsconstante = absorptiviteit (l/mol.cm)
A= absorbantie= E=extinctie = OD= optische dichtheid
Beperkingen van de wet van Lambert-Beer
1. INSTRUMENTELE BEPERKING
→ Alleen voor monochromatisch licht !! = NIET realiseerbaar
Oplossing:
• Moleculen: bandenspectrum
Meten bij λ waarbij A= optimaal → minder chromatisch licht mogelijk, want ε is in deze
smalle band constant
+ hoge gevoeligheid
+ lage kans op fouten
• Atomen
Geen “zone” (band) → A ≠ constant → ε ≠ cte
→ HKL: zendt zelf de juiste lijnen uit
→ golflengte selector rooster: zo smal mogelijke band selecteren
2. CHEMISCHE BEPERKING
→ Alleen voor stabiele, homogene, heldere oplossing
Oplossing
• Stabiele oplossing maken
• Homogeen: in kuvet verstuiven
• Helder en homogeen → geen lichtverstrooiing
3. EXPERIMENTELE BEPERKING
→ relatieve concentratiefout (∆c/c)
(verkeerd concentratiegebied)
Oplossing
A tussen volgende waardes: 0,7 >A> 0,2
Opmerking : >> A te hoog? Verdunnen
>> A te laag? Weglengte (d) van kuvet verlengen
Blanco
Externe factoren:
- Overgang medium (Ir daalt)
- Lichtverstrooiing (Id daalt)
- Kuvet/ andere stoffen (Ia daalt)
It= I0 – (Ir+ Id + Ia + Ia’)
→blanco bevat alles behalve de te meten stof
