Thema 1 - Hoest & hemoptoë
Ziektebeelden T1
Corpus alienum
Epidemiologie:
Komt vooral voor bij jonge kinderen (<4 jaar). Komt ook voor bij ouderen of mensen met
neurologische aandoeningen (verminderde slikreflex).
Pathogenese: Aspiratie van voedsel of ander materiaal geeft partiële of volledige obstructie
van de luchtwegen. Dit kan een lokale ontstekingsreactie of infectie geven.
Klinisch beeld:
- Plots hoesten, verstikking, stridor
- Unilateraal verzwakt ademgeruis of wheeze
- Kan later hemoptoë, koorts & pneumonie geven
Diagnostiek
- X-thorax (indirecte tekenen, zoals air trapping en atelectase)
- CT-thorax of bronchoscopie is definitief voor diagnose
DD
- Astma
- Bronchiolitis
- Pneumonie
- Tumor
Therapie
- Rigid bronchoscopie met verwijdering corpus alienum
- Antibiotica indien infectie
Prognose
- Goed indien tijdig verwijderd
- Bij uitstel: risico op infecties & blijvende schade
Kleincellig longcarcinoom (SCLC)
Epidemiologie
- Sterk gerelateerd aan roken (>95%)
- 15% van alle longkankers
- Snelle groei & vroege metastasering
Pathogenese
De tumor ontstaat uit neuro-endocriene cellen in de centrale luchtwegen. Er zijn vaak
mediastinale lymfekliermetastasen.
,Klinisch beeld
- Hoesten, hemoptoë, dyspneu
- Gewichtsverlies, vermoeidheid
Diagnostiek
- CT-thorax + biopsie
- Bronchoscopie vaak zinvol (centrale ligging)
- PET-CT/MRI voor stadiëring
DD
- NSCLC
- Tuberculose
- Longembolie
Therapie
- Geen chirurgie (meestal al gemetastaseerd)
- Chemotherapie + immuuntherapie
- Craniale radiotherapie (bij hersenmetastasen)
Prognose
Slecht → mediane overleving beperkt (maanden tot enkele jaren).
Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC)
Epidemiologie
- 85% van alle longkankers
- Subtypes: adenocarcinoom, plaveiselcarcinoom, grootcellig carcinoom
- Roken belangrijkste risicofactor
Pathogenese
- Maligne transformatie van bronchiale epitheelcellen
- Langzamere groei dan SCLC, metastaseert meestal later
Klinisch beeld
- Persisterende hoest, hemoptoë, heesheid
- Thoracale pijn, gewichtsverlies
Diagnostiek
- CT-thorax + PET-CT
- Biopt (bronchoscopie, transthoracaal)
- Moleculaire analyse
DD
- Tuberculose
- Pneumonie
- SCLC
- Sarcoïdose
,Therapie
- Resectie bij lokaal NSCLC
- Chemotherapie
- Radiotherapie
- Immunotherapie (bij hoge PD-L1)
Prognose
- Afhankelijk van stadium & mutaties
- Bij vroeg stadium na resectie: 5-jaars overleving van 60-80%
Aspiratie pneumonie
Epidemiologie
- Vooral ouderen
- Mensen met slikstoornissen, neurologische aandoeningen of intoxicaties
Pathogenese
Inhalatie van orofaryngeaal of maaginhoud veroorzaakt een chemische pneumonitis of
infectie (bijv. anaëroben).
Klinisch beeld
- Acuut hoesten, koorts
- Dyspneu
- Vaak rechtszijdige pneumonie
Diagnostiek
- X-thorax (infiltraten, vaak in ROK)
- Lab (CRP, leukocytose)
- Zuurstofsaturatie
DD
- Pneumonie
- Corpus alienum
- Astma-aanval
- Longembolie
Therapie
- Antibiotica gericht op aneroben (bv. amoxicilline + clavulaanzuur)
- Evt. zuurstof
Prognose
- Afhankelijk van comorbiditeit & aspiratievolume
- Risico op recidief
, Bronchitis
Epidemiologie
- Volwassenen
- Vaak viraal
Pathogenese
Infectie → onsteking van de bronchiën, zorgt voor slijmvorming & luchtwegobstructie.
Klinisch beeld
- Productieve hoest
- Koorts
- Rhonchi
- Tachypneu
Diagnostiek
- Klinisch beeld
- Evt. saturatiemeting
- Bij twijfel X-thorax
DD
- Pneumonie
- Astma
- Corpus alienum
Therapie
- Symptomatisch (paracetamol, vocht)
- Zuurstof bij desaturatie
Prognose
Goed.
Bronchiolitis
Epidemiologie
- Zuigelingen
- RSV
Pathogenese
Infectie van bronchiolen → slijmvorming & luchtweg obstructie.
Klinisch beeld
- Piepende hoest
- Koorts
- Rhonchi
- Tachypneu
Ziektebeelden T1
Corpus alienum
Epidemiologie:
Komt vooral voor bij jonge kinderen (<4 jaar). Komt ook voor bij ouderen of mensen met
neurologische aandoeningen (verminderde slikreflex).
Pathogenese: Aspiratie van voedsel of ander materiaal geeft partiële of volledige obstructie
van de luchtwegen. Dit kan een lokale ontstekingsreactie of infectie geven.
Klinisch beeld:
- Plots hoesten, verstikking, stridor
- Unilateraal verzwakt ademgeruis of wheeze
- Kan later hemoptoë, koorts & pneumonie geven
Diagnostiek
- X-thorax (indirecte tekenen, zoals air trapping en atelectase)
- CT-thorax of bronchoscopie is definitief voor diagnose
DD
- Astma
- Bronchiolitis
- Pneumonie
- Tumor
Therapie
- Rigid bronchoscopie met verwijdering corpus alienum
- Antibiotica indien infectie
Prognose
- Goed indien tijdig verwijderd
- Bij uitstel: risico op infecties & blijvende schade
Kleincellig longcarcinoom (SCLC)
Epidemiologie
- Sterk gerelateerd aan roken (>95%)
- 15% van alle longkankers
- Snelle groei & vroege metastasering
Pathogenese
De tumor ontstaat uit neuro-endocriene cellen in de centrale luchtwegen. Er zijn vaak
mediastinale lymfekliermetastasen.
,Klinisch beeld
- Hoesten, hemoptoë, dyspneu
- Gewichtsverlies, vermoeidheid
Diagnostiek
- CT-thorax + biopsie
- Bronchoscopie vaak zinvol (centrale ligging)
- PET-CT/MRI voor stadiëring
DD
- NSCLC
- Tuberculose
- Longembolie
Therapie
- Geen chirurgie (meestal al gemetastaseerd)
- Chemotherapie + immuuntherapie
- Craniale radiotherapie (bij hersenmetastasen)
Prognose
Slecht → mediane overleving beperkt (maanden tot enkele jaren).
Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC)
Epidemiologie
- 85% van alle longkankers
- Subtypes: adenocarcinoom, plaveiselcarcinoom, grootcellig carcinoom
- Roken belangrijkste risicofactor
Pathogenese
- Maligne transformatie van bronchiale epitheelcellen
- Langzamere groei dan SCLC, metastaseert meestal later
Klinisch beeld
- Persisterende hoest, hemoptoë, heesheid
- Thoracale pijn, gewichtsverlies
Diagnostiek
- CT-thorax + PET-CT
- Biopt (bronchoscopie, transthoracaal)
- Moleculaire analyse
DD
- Tuberculose
- Pneumonie
- SCLC
- Sarcoïdose
,Therapie
- Resectie bij lokaal NSCLC
- Chemotherapie
- Radiotherapie
- Immunotherapie (bij hoge PD-L1)
Prognose
- Afhankelijk van stadium & mutaties
- Bij vroeg stadium na resectie: 5-jaars overleving van 60-80%
Aspiratie pneumonie
Epidemiologie
- Vooral ouderen
- Mensen met slikstoornissen, neurologische aandoeningen of intoxicaties
Pathogenese
Inhalatie van orofaryngeaal of maaginhoud veroorzaakt een chemische pneumonitis of
infectie (bijv. anaëroben).
Klinisch beeld
- Acuut hoesten, koorts
- Dyspneu
- Vaak rechtszijdige pneumonie
Diagnostiek
- X-thorax (infiltraten, vaak in ROK)
- Lab (CRP, leukocytose)
- Zuurstofsaturatie
DD
- Pneumonie
- Corpus alienum
- Astma-aanval
- Longembolie
Therapie
- Antibiotica gericht op aneroben (bv. amoxicilline + clavulaanzuur)
- Evt. zuurstof
Prognose
- Afhankelijk van comorbiditeit & aspiratievolume
- Risico op recidief
, Bronchitis
Epidemiologie
- Volwassenen
- Vaak viraal
Pathogenese
Infectie → onsteking van de bronchiën, zorgt voor slijmvorming & luchtwegobstructie.
Klinisch beeld
- Productieve hoest
- Koorts
- Rhonchi
- Tachypneu
Diagnostiek
- Klinisch beeld
- Evt. saturatiemeting
- Bij twijfel X-thorax
DD
- Pneumonie
- Astma
- Corpus alienum
Therapie
- Symptomatisch (paracetamol, vocht)
- Zuurstof bij desaturatie
Prognose
Goed.
Bronchiolitis
Epidemiologie
- Zuigelingen
- RSV
Pathogenese
Infectie van bronchiolen → slijmvorming & luchtweg obstructie.
Klinisch beeld
- Piepende hoest
- Koorts
- Rhonchi
- Tachypneu
