ERFGOED SAMENVATTING
1. WAT IS ERFGOED
1.1 DEFINITIE
= Erfgoed is de term die men gebruikt om datgene aan te duiden, wat men van de
voorouders erft (ook: het zgn. nalatenschap). Het belang van erfgoed wordt door een
maatschappij bepaald en gedragen. Met andere woorden, de term erfgoed wordt
toegekend aan zaken die mensen waarderen, zich mee identificeren en willen bewaren
voor toekomstige generaties. Als fundament van een maatschappij werkt de materie ook
toekomstgericht.
= een ‘verzamelbegrip’ voor alles (zowel materieel als immaterieel) wat we overerven –
zowel van natuurlijke als culturele aard – waarmee we ons kunnen identificeren en dat we
het bewaren waard vinden voor toekomstige generaties.
1.2 INDELING
1. Cultureel erfgoed
a. Materieel cultureel erfgoed
i. Roerend cultureel erfgoed
ii. Onroerend cultureel erfgoed
b. Immaterieel cultureel erfgoed
2. Natuurlijk erfgoed
a. Materieel natuurlijk erfgoed
i. Roerend natuurlijk erfgoed
ii. Onroerend natuurlijk erfgoed
b. Immaterieel natuurlijk erfgoed
1.2.1 NATUURLIJK ERFGOED
= Erfgoed ontstaan door de natuur, zonder menselijke interactie.
- Waardevol onroerend en roerend materieel erfgoed:
1
,o Ongerepte natuurlijke landschappen/ onroerend natuurlijk erfgoed
§ Oceanen en zeeën (incl. koraalriRen)
• Het groot barrièrerif in Australië – Koraalzee
• Natuurpracht van de Seychellen
§ Duinlandschappen
• Zwin natuurpark – Knokke Heist
• Oostvoorduinen – Oostduinkerke
§ Graslanden
• Kalmthoutse heide
§ Rivieren ó door de mens aangelegde kanalen
• Drie parallelle rivieren van Yunnan
§ Natuurlijke bossen en wouden
• Amazonewoud/ Selva
§ Gebergten incl. bergmassieven & natuurlijke grotten
• Mont Blanc – Alpen, Frankrijk
§ Watervallen
• Kravica waterval - Bosnië en Herzegovina
§ Woestijnen
• Tabernaswoestijn – Almeria
o Geologische samenstellingen en morfologische & fysio-grafische
kenmerken die getuigen v.d. ontwikkeling van onze planeet/ roerend
natuurlijk erfgoed
§ Individuele bomen
• Drie prachtige tamme kastanjebomen (Castanea sativa) uit
1654 op het kasteeldomein Schouwbroek in Vinderhoute
(deelgemeente van Lievegem nabij Gent)
§ Dobben
• Veendobben
§ Zeldzame gesteenten/mineralen
• Druif agaat
2
, § Fossielen, pollen & DNA-materiaal die getuigen van verdwenen
plant- en diersoorten
- Waardevol immaterieel natuurlijk erfgoed:
o Ecosysteem = natuurlijk systeem (immaterieel), dat bestaat uit de
biologische interacties tussen alle organismen die in een bepaald gebied
voorkomen en de wisselwerking tussen deze (biologische) organismen en
hun abiotische factoren. (Vb. aarde)
§ Biologisch = biotische factoren, de invloeden die planten, dieren &
micro-organismen in een ecosysteem op elkaar uitoefenen. Ze
vormen samen een levensgemeenschap. Zeldzame (vaak
bedreigde) dier- & plantsoorten maken deel uit van dergelijke
ecosystemen.
§ Abiotische invloeden = de hoeveelheid neerslag, de temperatuur en
de bodemgesteldheid, zoals de bodemvruchtbaarheid en de
bodemstructuur
§ Bedreigd natuurlijk erfgoed, wordt opgenomen in UNESCO
werelderfgoedlijst
1.2.2 CULTUREEL ERFGOED
= erfgoed door de mens gemaakt/geproduceerd
- Waardevol roerend & onroerend materieel erfgoed
o Archeologische sites o Waardevolle publicaties
o Steden o Kledij
o Gebouwen o Foto’s en films
o Tuinen & parken o Brouwsels & gerechten
o Sculpturen & schilderijen
- Waardevol immaterieel erfgoed
o Gebruiken
o Toneel & muzikale o Choreografie
opvoeringen
o Ambacht o Culinaire eigenheid
o Klederdrachten o Rituelen
3
, 1.2.3 COMBINATIE VAN NATUURLIJK & CULTUREEL
ERFGOED
- Fallingwater – Frank Lloyd Wright
= een voorbeeld van een combinatie van natuurlijk en
cultureel erfgoed omdat het een architecturaal
meesterwerk is dat volledig geïntegreerd is in de natuurlijke omgeving, en beide
elementen – natuur en cultuur – versterken elkaar tot één
uniek geheel.
- Dunluce Castle dramatisch gesitueerd op een klif met
panorama over de Noord Atlantische Oceaan in Noord-
Ierland
= en combinatie van natuurlijk en cultureel erfgoed omdat
het historische kasteel gebouwd is op een indrukwekkende
rotsformatie aan zee, waarbij de natuurlijke ligging zowel
functioneel (verdediging) als visueel deel uitmaakt van de culturele waarde van de
plek.
1.2.4 CATOGERISERING MATERIEEL & IMMATERIEEL ERFGOED
- Materieel erfgoed
= tastbare ‘waardevolle’ overblijfselen. Materieel erfgoed geeft huidige en
toekomstige generaties een goed beeld van de (lokale) geschiedenis en draagt bij
aan de culturele identiteit.
-Roerend erfgoed
= gemakkelijk te verplaatsen en niet grondgebonden, vaak bewaard in
bibliotheken, archieven, musea, religieuze centra, erfgoedcellen; private
verzamelingen of verzamelingen van heemkundige kringen of
erfgoedverenigingen
4
1. WAT IS ERFGOED
1.1 DEFINITIE
= Erfgoed is de term die men gebruikt om datgene aan te duiden, wat men van de
voorouders erft (ook: het zgn. nalatenschap). Het belang van erfgoed wordt door een
maatschappij bepaald en gedragen. Met andere woorden, de term erfgoed wordt
toegekend aan zaken die mensen waarderen, zich mee identificeren en willen bewaren
voor toekomstige generaties. Als fundament van een maatschappij werkt de materie ook
toekomstgericht.
= een ‘verzamelbegrip’ voor alles (zowel materieel als immaterieel) wat we overerven –
zowel van natuurlijke als culturele aard – waarmee we ons kunnen identificeren en dat we
het bewaren waard vinden voor toekomstige generaties.
1.2 INDELING
1. Cultureel erfgoed
a. Materieel cultureel erfgoed
i. Roerend cultureel erfgoed
ii. Onroerend cultureel erfgoed
b. Immaterieel cultureel erfgoed
2. Natuurlijk erfgoed
a. Materieel natuurlijk erfgoed
i. Roerend natuurlijk erfgoed
ii. Onroerend natuurlijk erfgoed
b. Immaterieel natuurlijk erfgoed
1.2.1 NATUURLIJK ERFGOED
= Erfgoed ontstaan door de natuur, zonder menselijke interactie.
- Waardevol onroerend en roerend materieel erfgoed:
1
,o Ongerepte natuurlijke landschappen/ onroerend natuurlijk erfgoed
§ Oceanen en zeeën (incl. koraalriRen)
• Het groot barrièrerif in Australië – Koraalzee
• Natuurpracht van de Seychellen
§ Duinlandschappen
• Zwin natuurpark – Knokke Heist
• Oostvoorduinen – Oostduinkerke
§ Graslanden
• Kalmthoutse heide
§ Rivieren ó door de mens aangelegde kanalen
• Drie parallelle rivieren van Yunnan
§ Natuurlijke bossen en wouden
• Amazonewoud/ Selva
§ Gebergten incl. bergmassieven & natuurlijke grotten
• Mont Blanc – Alpen, Frankrijk
§ Watervallen
• Kravica waterval - Bosnië en Herzegovina
§ Woestijnen
• Tabernaswoestijn – Almeria
o Geologische samenstellingen en morfologische & fysio-grafische
kenmerken die getuigen v.d. ontwikkeling van onze planeet/ roerend
natuurlijk erfgoed
§ Individuele bomen
• Drie prachtige tamme kastanjebomen (Castanea sativa) uit
1654 op het kasteeldomein Schouwbroek in Vinderhoute
(deelgemeente van Lievegem nabij Gent)
§ Dobben
• Veendobben
§ Zeldzame gesteenten/mineralen
• Druif agaat
2
, § Fossielen, pollen & DNA-materiaal die getuigen van verdwenen
plant- en diersoorten
- Waardevol immaterieel natuurlijk erfgoed:
o Ecosysteem = natuurlijk systeem (immaterieel), dat bestaat uit de
biologische interacties tussen alle organismen die in een bepaald gebied
voorkomen en de wisselwerking tussen deze (biologische) organismen en
hun abiotische factoren. (Vb. aarde)
§ Biologisch = biotische factoren, de invloeden die planten, dieren &
micro-organismen in een ecosysteem op elkaar uitoefenen. Ze
vormen samen een levensgemeenschap. Zeldzame (vaak
bedreigde) dier- & plantsoorten maken deel uit van dergelijke
ecosystemen.
§ Abiotische invloeden = de hoeveelheid neerslag, de temperatuur en
de bodemgesteldheid, zoals de bodemvruchtbaarheid en de
bodemstructuur
§ Bedreigd natuurlijk erfgoed, wordt opgenomen in UNESCO
werelderfgoedlijst
1.2.2 CULTUREEL ERFGOED
= erfgoed door de mens gemaakt/geproduceerd
- Waardevol roerend & onroerend materieel erfgoed
o Archeologische sites o Waardevolle publicaties
o Steden o Kledij
o Gebouwen o Foto’s en films
o Tuinen & parken o Brouwsels & gerechten
o Sculpturen & schilderijen
- Waardevol immaterieel erfgoed
o Gebruiken
o Toneel & muzikale o Choreografie
opvoeringen
o Ambacht o Culinaire eigenheid
o Klederdrachten o Rituelen
3
, 1.2.3 COMBINATIE VAN NATUURLIJK & CULTUREEL
ERFGOED
- Fallingwater – Frank Lloyd Wright
= een voorbeeld van een combinatie van natuurlijk en
cultureel erfgoed omdat het een architecturaal
meesterwerk is dat volledig geïntegreerd is in de natuurlijke omgeving, en beide
elementen – natuur en cultuur – versterken elkaar tot één
uniek geheel.
- Dunluce Castle dramatisch gesitueerd op een klif met
panorama over de Noord Atlantische Oceaan in Noord-
Ierland
= en combinatie van natuurlijk en cultureel erfgoed omdat
het historische kasteel gebouwd is op een indrukwekkende
rotsformatie aan zee, waarbij de natuurlijke ligging zowel
functioneel (verdediging) als visueel deel uitmaakt van de culturele waarde van de
plek.
1.2.4 CATOGERISERING MATERIEEL & IMMATERIEEL ERFGOED
- Materieel erfgoed
= tastbare ‘waardevolle’ overblijfselen. Materieel erfgoed geeft huidige en
toekomstige generaties een goed beeld van de (lokale) geschiedenis en draagt bij
aan de culturele identiteit.
-Roerend erfgoed
= gemakkelijk te verplaatsen en niet grondgebonden, vaak bewaard in
bibliotheken, archieven, musea, religieuze centra, erfgoedcellen; private
verzamelingen of verzamelingen van heemkundige kringen of
erfgoedverenigingen
4
