Hoofdstuk 1:
1.1
• Alles wat een massa heeft, is een stof. Elke stof heeft stofeigenschappen zoals
kookpunt, dichtheid, geur, kleur
- Massa, vorm en volume zijn geen stofeigenschappen!
• Een mengsel is een combinatie van 2 of meer stoffen; ook wel bestandsdelen
• Zuivere stof is als het om één stof gaat
• De kleinste bouwstenen zijn atomen (O, H, C, Na)
• Een molecuul is een groepje van twee of meer atomen die aan elkaar vastzitten (H₂,
H₂O)
• Een element is een zuivere stof die uit één soort atomen bestaat
- Zuurstof (O₂), ijzer (Fe), waterstof (H₂)
• Een verbinding is een zuivere stof die uit twee of meer verschillende soorten atomen
bestaat die chemisch met elkaar verbonden zijn
- Waterstof (H₂O), Koolstofdioxide (CO₂)
• Macroniveau: Een zuivere stof bestaat uit één soort stof en heeft een smelt-, kook- of
stolpunt, terwijl een mengsel uit twee of meer stoffen bestaat
• Microniveau: Een zuivere stof bestaat uit één soort molecuul, terwijl een mengsel uit
twee of meer soorten moleculen bestaat
• !! Homogene mengsels is een mengsel waar je de verschillende stoffen niet kunt zien,
alles ziet er één soort uit, altijd helder
- Oplossing: vloeistof + vast/ vloeistof/ gas (bijv. suiker in water)
- Gasmengsel: 2 of meer gassen (bijv. Lucht)
- Legering: 2 of meerdere metalen (bijv. Metaalmengsel)
• !! Heterogene mengsels is een mengsel waar je de verschillende stoffen wél kunt zien
of onderscheiden, de samenstelling is niet overal hetzelfde. Het is wel te
onderscheiden, is troebel en ontmengd graag
- Suspensie: vloeistof + vaste stof (bijv. modderwater)
- Emulsie: vloeistof + vloeistof (emulgator zorgt dat emulsie niet ontmengt bijv. olie
in water)
- Schuim: vast+ gas of gas+ vloeistof (altijd veel vaste stof en vloeistof met een klein
beetje gas bijv. badschuim)
- Nevel: gas + vloeistof (bijv. mist)
- Rook: gas + vaste stof (bijv. kampvuurrook)
• Een emulgator is een stof die ervoor zorgt dat twee niet-mengbare vloeistoffen (zoals
olie en water) goed mengen en dat de emulsie stabiel blijft
- In mayonaise zorgt een emulgator dat water en olie goed gemengd blijven
• Hydrofiel: mengt of lost op in water
, • Hydrofoob: mengt of lost niet op in water
1.2
Scheidingsmethode Berust verschil Welk mengsel
Filtreren/zeven Deeltjesgrootte Suspensie en rook
Bezinken/ centrifugeren Dichtheid Suspensie en emulsie
Destilleren Verschil in kookpunt Oplossen van vloeistoffen
Indampen Verschil in kookpunt Oplossing
Extraheren Oplosbaarheid Mengsel van vaste stoffen
Adsorberen Aanhechtingsvermogen Oplossing
Chromatografie Oplosbaarheid en Mengsel van kleurstoffen
aanhechtingsvermogen
!!!!
• Stof met laagste kookpunt -> destilleren
• Stof met hoogste kookpunt -> indampen
1.3
• Bij een chemische reactie veranderen de beginstoffen in 1 of meerdere
reactieproducten. Dit is een onomkeerbaar proces
- Verbrandingsreactie is een chemische reactie waarbij zuurstof wordt verbruikt (C
in de beginstoffen)
- Ontledingsreactie is een chemische reactie met één beginstof en meerdere
producten
, Brandstof Product
Koolstof C CO ₂
Water H H ₂O
Zuurstof O Geen
Reactiewarmte (ΔE) is de hoeveelheid energie die bij een chemische reactie wordt
opgenomen of afgestaan
• ΔE < 0 → exotherm (energie komt vrij)
• ΔE > 0 → endotherm (energie wordt opgenomen)
Activeringsenergie (Eacht): energie die nodig is om de reactie te starten
- Endotherm:energie wordt opgenomen > 0
- Exotherm: energie komt vrij ΔE < 0
Je hebt exotherme en endotherme energiediagrammen.
- Exotherm: product is lager dan de beginstof
- Endotherm: product is hoger dan de beginstof
1.4
Reactiesnelheid: de hoeveelheid stof die verdwijnt of ontstaat per volume- eenheid per
tijdseenheid
𝑚𝑜𝑙
𝑙∙𝑆
L; liter
S; seconde
Botsend deeltjesmodel: elke stof bestaat uit moleculen en die moleculen bewegen en botsen
-> effectieve botsingen
1.1
• Alles wat een massa heeft, is een stof. Elke stof heeft stofeigenschappen zoals
kookpunt, dichtheid, geur, kleur
- Massa, vorm en volume zijn geen stofeigenschappen!
• Een mengsel is een combinatie van 2 of meer stoffen; ook wel bestandsdelen
• Zuivere stof is als het om één stof gaat
• De kleinste bouwstenen zijn atomen (O, H, C, Na)
• Een molecuul is een groepje van twee of meer atomen die aan elkaar vastzitten (H₂,
H₂O)
• Een element is een zuivere stof die uit één soort atomen bestaat
- Zuurstof (O₂), ijzer (Fe), waterstof (H₂)
• Een verbinding is een zuivere stof die uit twee of meer verschillende soorten atomen
bestaat die chemisch met elkaar verbonden zijn
- Waterstof (H₂O), Koolstofdioxide (CO₂)
• Macroniveau: Een zuivere stof bestaat uit één soort stof en heeft een smelt-, kook- of
stolpunt, terwijl een mengsel uit twee of meer stoffen bestaat
• Microniveau: Een zuivere stof bestaat uit één soort molecuul, terwijl een mengsel uit
twee of meer soorten moleculen bestaat
• !! Homogene mengsels is een mengsel waar je de verschillende stoffen niet kunt zien,
alles ziet er één soort uit, altijd helder
- Oplossing: vloeistof + vast/ vloeistof/ gas (bijv. suiker in water)
- Gasmengsel: 2 of meer gassen (bijv. Lucht)
- Legering: 2 of meerdere metalen (bijv. Metaalmengsel)
• !! Heterogene mengsels is een mengsel waar je de verschillende stoffen wél kunt zien
of onderscheiden, de samenstelling is niet overal hetzelfde. Het is wel te
onderscheiden, is troebel en ontmengd graag
- Suspensie: vloeistof + vaste stof (bijv. modderwater)
- Emulsie: vloeistof + vloeistof (emulgator zorgt dat emulsie niet ontmengt bijv. olie
in water)
- Schuim: vast+ gas of gas+ vloeistof (altijd veel vaste stof en vloeistof met een klein
beetje gas bijv. badschuim)
- Nevel: gas + vloeistof (bijv. mist)
- Rook: gas + vaste stof (bijv. kampvuurrook)
• Een emulgator is een stof die ervoor zorgt dat twee niet-mengbare vloeistoffen (zoals
olie en water) goed mengen en dat de emulsie stabiel blijft
- In mayonaise zorgt een emulgator dat water en olie goed gemengd blijven
• Hydrofiel: mengt of lost op in water
, • Hydrofoob: mengt of lost niet op in water
1.2
Scheidingsmethode Berust verschil Welk mengsel
Filtreren/zeven Deeltjesgrootte Suspensie en rook
Bezinken/ centrifugeren Dichtheid Suspensie en emulsie
Destilleren Verschil in kookpunt Oplossen van vloeistoffen
Indampen Verschil in kookpunt Oplossing
Extraheren Oplosbaarheid Mengsel van vaste stoffen
Adsorberen Aanhechtingsvermogen Oplossing
Chromatografie Oplosbaarheid en Mengsel van kleurstoffen
aanhechtingsvermogen
!!!!
• Stof met laagste kookpunt -> destilleren
• Stof met hoogste kookpunt -> indampen
1.3
• Bij een chemische reactie veranderen de beginstoffen in 1 of meerdere
reactieproducten. Dit is een onomkeerbaar proces
- Verbrandingsreactie is een chemische reactie waarbij zuurstof wordt verbruikt (C
in de beginstoffen)
- Ontledingsreactie is een chemische reactie met één beginstof en meerdere
producten
, Brandstof Product
Koolstof C CO ₂
Water H H ₂O
Zuurstof O Geen
Reactiewarmte (ΔE) is de hoeveelheid energie die bij een chemische reactie wordt
opgenomen of afgestaan
• ΔE < 0 → exotherm (energie komt vrij)
• ΔE > 0 → endotherm (energie wordt opgenomen)
Activeringsenergie (Eacht): energie die nodig is om de reactie te starten
- Endotherm:energie wordt opgenomen > 0
- Exotherm: energie komt vrij ΔE < 0
Je hebt exotherme en endotherme energiediagrammen.
- Exotherm: product is lager dan de beginstof
- Endotherm: product is hoger dan de beginstof
1.4
Reactiesnelheid: de hoeveelheid stof die verdwijnt of ontstaat per volume- eenheid per
tijdseenheid
𝑚𝑜𝑙
𝑙∙𝑆
L; liter
S; seconde
Botsend deeltjesmodel: elke stof bestaat uit moleculen en die moleculen bewegen en botsen
-> effectieve botsingen
