AUDIT & ASSURANCE
WEEK 1
HOOFDSTUK 1 –
Boekhouder vs. accountant
Accountant: heeft een hbo- of wo-opleiding afgerond op het gebied van belastingen, administratie, controle en
bedrijfseconomische kwesties. Daarnaast heeft een accountant ook drie jaar praktijkervaring opgedaan,
voordat hij of zij ingeschreven wordt in het accountantsregister.
Naast de opleiding, is het grootste verschil dat het accountantsberoep bij wet is geregeld. Dit betekent dat deze
jaarrekeningen mag controleren, beoordelen en/of samenstellen. •
Indien een accountant zijn werk niet goed doet, kan deze erop worden aangesproken op basis van tuchtrecht
of ter verantwoording worden geroepen bij de Accountantskamer. Voor boekhouders gelden deze wettelijke
verplichtingen niet
Definities
Accountant = Beschermde titel en inschrijven register > Accountant-Administratieconsulent (AA) of
Registeraccountant(RA)
Accountantsorganisatie = Onderneming of instelling die bedrijfsmatig wettelijke controles verricht
Externe accountant =
- Natuurlijk persoon
- Werkzaam of verbonden aan AO
- Verantwoordelijk uitvoering wettelijke controle en ingeschreven in register
Accountantscontrole
Wat is controle?
- Vaststellen of voldaan is aan regels
- Toetsen aan een norm
- Doelstelling: Toevoegen/vergroten van vertrouwen
Waarom bestaat er behoefte aan accountantscontrole?
- Historische ontwikkeling van belang om dat te begrijpen > Affaire
o Pincoffs, grote fraudezaak eind 19e eeuw
- De behoefte aan zekerheid omtrent de getrouwheid van de financiële en niet- financiële informatie.
- Door scheiding tussen eigendom en beheer van vermogen
- Directe en indirecte belanghebbenden bij de onderneming
Assurance opdracht
,3 partijen: 1. verantwoordelijke partij 2. accountant 3. de beoogde gebruikers
De conclusie van de accountant versterkt het vertrouwen van de beoogde gebruikers met een redelijke dan wel
beperkte mate van zekerheid
- Op basis van geschikte criteria en
- Voldoende assurance-informatie
- Object van onderzoek (financiële en niet-financiële controleobjecten)
o Object van onderzoek (financiële en niet-financiële controleobjecten):
o de jaarrekening, toekomstige informatie, systemen, proces en gedrag
De accountant kan door het uitvoeren van werkzaamheden een relatief hoge maar niet absolute mate van
zekerheid verkrijgen omtrent financiële en soms niet- financiële informatie
Doelstelling van de controle van een jaarrekening: Een redelijke mate van zekerheid verkrijgen dat de
financiële overzichten als geheel vrij zijn van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude of
fouten, om daarmee de accountant in staat te stellen een oordeel uit te drukken of de financiële overzichten
in alle van materieel belang zijnde opzichten in overeenstemming zijn opgesteld met het van toepassing zijnde
stelsel
HOOFDSTUK 2 – ORGANISATIE VAN HET ACCOUNTANTS BEROEP
Grondslagen die de behoefte aan accountantscontrole verklaren
Informatietheorie
- Economische onderbouwing van de behoefte aan accountantscontrole
- Informatierisico > risico op onjuiste informatie
o Afstand gebruiker tot informatie
o Tegengestelde belangen
o Toenemende omvang van te verwerken gegevens
o Complexiteit van transacties.
, - Mitigeren door bijvoorbeeld > Zelf info controleren, schadevergoedingen bij onjuiste info, controle
door onafhankelijke derde (deskundige)
- Indien de jaarrekening gecontroleerd en goedgekeurd is door de accountant is het informatierisico
laag (het risico dat men zich baseert op onjuiste informatie)
Agencytheorie
- Tegengestelde belangen
- Scheiding tussen leiding en eigendom
o Leiding: management (agent)
o Eigendom: aandeelhouders (principaal)
Kan sprake zijn van een monitor (accountant)
- Management is verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering en legt verantwoording af aan de
aandeelhouders, door bijv een jaarrekening.
- Belangenverstrengeling tussen management en aandeelhouder.
- De controle door een onafhankelijke deskundige verhoogt de betrouwbaarheid van die informatie
voor de principaal
Agency costs = kosten die het gevolg zijn van de scheiding tussen eigendom en beheer van de delegatie aan
bevoegdheden
- Kosten die het management maakt om aan te tonen dat hij afspraken nakomt
- Kosten die de aandeelhouders maken om het management te controleren
- Het verlies door/ voor de aandeelhouders door niet optimale managementbeslissingen
Accountant is minimalisatie van die kosten
Bij agencytheorie wordt er geen rekening gehouden met het economisch verkeer
Verzekeringstheorie
- De kosten van accountantscontrole worden gezien als een soort “verzekeringspremie”
- De accountant kan worden aangesproken indien achteraf blijkt dat de controleverklaring ten onrechte
is afgegeven
- Aansprakelijkheid van de accountant:
o door wanprestatie (t.o.v. de opdrachtgever)
o door een onrechtmatige daad (wettelijke aansprakelijkheid) t.o.v. het maatschappelijk
verkeer bijv. claims van gebruikers van de onjuiste informatie
Vertrouwenstheorie
Limperg: Één van de grondleggers van het Nederlandse accountantsberoep
- De accountant is vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer.
- Het bestaansrecht van de accountantscontrole is afhankelijk van het vertrouwen dat de
controlefunctie van de accountant wekt bij het maatschappelijk verkeer.
- Daarvoor dienen eisen gesteld te worden aan de omvang en aard van de controlewerkzaamheden
(deugdelijke grondslag: deskundigheid van de accountant en kwaliteit van de uitgevoerde
werkzaamheden)
WEEK 1
HOOFDSTUK 1 –
Boekhouder vs. accountant
Accountant: heeft een hbo- of wo-opleiding afgerond op het gebied van belastingen, administratie, controle en
bedrijfseconomische kwesties. Daarnaast heeft een accountant ook drie jaar praktijkervaring opgedaan,
voordat hij of zij ingeschreven wordt in het accountantsregister.
Naast de opleiding, is het grootste verschil dat het accountantsberoep bij wet is geregeld. Dit betekent dat deze
jaarrekeningen mag controleren, beoordelen en/of samenstellen. •
Indien een accountant zijn werk niet goed doet, kan deze erop worden aangesproken op basis van tuchtrecht
of ter verantwoording worden geroepen bij de Accountantskamer. Voor boekhouders gelden deze wettelijke
verplichtingen niet
Definities
Accountant = Beschermde titel en inschrijven register > Accountant-Administratieconsulent (AA) of
Registeraccountant(RA)
Accountantsorganisatie = Onderneming of instelling die bedrijfsmatig wettelijke controles verricht
Externe accountant =
- Natuurlijk persoon
- Werkzaam of verbonden aan AO
- Verantwoordelijk uitvoering wettelijke controle en ingeschreven in register
Accountantscontrole
Wat is controle?
- Vaststellen of voldaan is aan regels
- Toetsen aan een norm
- Doelstelling: Toevoegen/vergroten van vertrouwen
Waarom bestaat er behoefte aan accountantscontrole?
- Historische ontwikkeling van belang om dat te begrijpen > Affaire
o Pincoffs, grote fraudezaak eind 19e eeuw
- De behoefte aan zekerheid omtrent de getrouwheid van de financiële en niet- financiële informatie.
- Door scheiding tussen eigendom en beheer van vermogen
- Directe en indirecte belanghebbenden bij de onderneming
Assurance opdracht
,3 partijen: 1. verantwoordelijke partij 2. accountant 3. de beoogde gebruikers
De conclusie van de accountant versterkt het vertrouwen van de beoogde gebruikers met een redelijke dan wel
beperkte mate van zekerheid
- Op basis van geschikte criteria en
- Voldoende assurance-informatie
- Object van onderzoek (financiële en niet-financiële controleobjecten)
o Object van onderzoek (financiële en niet-financiële controleobjecten):
o de jaarrekening, toekomstige informatie, systemen, proces en gedrag
De accountant kan door het uitvoeren van werkzaamheden een relatief hoge maar niet absolute mate van
zekerheid verkrijgen omtrent financiële en soms niet- financiële informatie
Doelstelling van de controle van een jaarrekening: Een redelijke mate van zekerheid verkrijgen dat de
financiële overzichten als geheel vrij zijn van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude of
fouten, om daarmee de accountant in staat te stellen een oordeel uit te drukken of de financiële overzichten
in alle van materieel belang zijnde opzichten in overeenstemming zijn opgesteld met het van toepassing zijnde
stelsel
HOOFDSTUK 2 – ORGANISATIE VAN HET ACCOUNTANTS BEROEP
Grondslagen die de behoefte aan accountantscontrole verklaren
Informatietheorie
- Economische onderbouwing van de behoefte aan accountantscontrole
- Informatierisico > risico op onjuiste informatie
o Afstand gebruiker tot informatie
o Tegengestelde belangen
o Toenemende omvang van te verwerken gegevens
o Complexiteit van transacties.
, - Mitigeren door bijvoorbeeld > Zelf info controleren, schadevergoedingen bij onjuiste info, controle
door onafhankelijke derde (deskundige)
- Indien de jaarrekening gecontroleerd en goedgekeurd is door de accountant is het informatierisico
laag (het risico dat men zich baseert op onjuiste informatie)
Agencytheorie
- Tegengestelde belangen
- Scheiding tussen leiding en eigendom
o Leiding: management (agent)
o Eigendom: aandeelhouders (principaal)
Kan sprake zijn van een monitor (accountant)
- Management is verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering en legt verantwoording af aan de
aandeelhouders, door bijv een jaarrekening.
- Belangenverstrengeling tussen management en aandeelhouder.
- De controle door een onafhankelijke deskundige verhoogt de betrouwbaarheid van die informatie
voor de principaal
Agency costs = kosten die het gevolg zijn van de scheiding tussen eigendom en beheer van de delegatie aan
bevoegdheden
- Kosten die het management maakt om aan te tonen dat hij afspraken nakomt
- Kosten die de aandeelhouders maken om het management te controleren
- Het verlies door/ voor de aandeelhouders door niet optimale managementbeslissingen
Accountant is minimalisatie van die kosten
Bij agencytheorie wordt er geen rekening gehouden met het economisch verkeer
Verzekeringstheorie
- De kosten van accountantscontrole worden gezien als een soort “verzekeringspremie”
- De accountant kan worden aangesproken indien achteraf blijkt dat de controleverklaring ten onrechte
is afgegeven
- Aansprakelijkheid van de accountant:
o door wanprestatie (t.o.v. de opdrachtgever)
o door een onrechtmatige daad (wettelijke aansprakelijkheid) t.o.v. het maatschappelijk
verkeer bijv. claims van gebruikers van de onjuiste informatie
Vertrouwenstheorie
Limperg: Één van de grondleggers van het Nederlandse accountantsberoep
- De accountant is vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer.
- Het bestaansrecht van de accountantscontrole is afhankelijk van het vertrouwen dat de
controlefunctie van de accountant wekt bij het maatschappelijk verkeer.
- Daarvoor dienen eisen gesteld te worden aan de omvang en aard van de controlewerkzaamheden
(deugdelijke grondslag: deskundigheid van de accountant en kwaliteit van de uitgevoerde
werkzaamheden)
