Welzijn en criminologie
Algemene examenvragen:
Openboekexamen: je mag gebruik maken van je eigen nota’s (incl. eigen korte synthese van
teksten) en slides Canvas. Niet digitaal (afdrukken met mate aub!)
Zie document ‘Een openboekexamen - tips’ (Canvas)
Structureer het materiaal dat je meebrengt (bijv. inhoudsopgave, paginanummers) en bundel
het in een map
Lees de vraag nauwgezet en vraag indien nodig om verduidelijking aan de toezichthouder
Voor dit examen wordt er van jou verwacht dat je een goed beargumenteerd, doordacht en
origineel (= in jouw eigen woorden geformuleerd en zelf opgebouwd) antwoord geeft. Schrijf
dus geen stukken tekst uit de cursusbronnen (of uit gedeelde samenvattingen) over, want
hiervoor krijg je geen punten. Opletten met circulerende samenvattingen en
‘modelantwoorden’ !
Tijdens het examen: maak, waar mogelijk, gebruik van voorbeelden en onderbouw je
stellingen. Zeker reflectievragen zijn zelden louter ‘juist’ of ‘fout’ te beantwoorden, besteed
daarom aandacht aan je argumentatie
Vermijd generieke stellingen (bijv. het is belangrijk…), wees concreet (bijv. het is belangrijk
voor wie, in welke omstandigheden, waarom…), verwijs naar voorbeelden, cases, actualiteit
of teksten gezien in de les.
Redeneer: bijv. deze bestuurlijke logica veronderstelt een mensbeeld van de zorgvrager als
een geheel zelfredzame consument die de zorgaanbod weet te navigeren en de juiste vormen
van zorg kan aanvragen/aankopen
Schrijf in volzinnen en gebruik structuurwoorden, onderlijn kernideëen. Wees bondig en to-
the-point
Wat niet leesbaar is, kan niet beoordeeld worden.
Praktisch:
2-3 open vragen, die ook peilen naar jouw reflectie (scoring niet op de ‘waarde’ van een standpunt
maar op argumentatie en onderbouwing) > werk een visie uit, niet louter ‘een mening’
Bijvoorbeeld: Je krijgt een krantenartikel te lezen. Welke invulling van de notie ‘solidariteit’ lijkt de
auteur voor te staan? Leg uit waaruit je dit afleidt (verwijs eventueel naar specifieke
passages/formuleringen in het artikel)
Bijvoorbeeld: We bespraken in de les verschillende visies op ‘vermaatschappelijking’ van de zorg.
Formuleer je eigen visie op deze ontwikkeling specifiek als het aankomt op welzijnszorg voor
kwetsbare doelgroepen, zoals mensen met dubbele diagnose. Bespreek de mogelijke valkuilen en
opportuniteiten.
Bijvoorbeeld: In de film 'Enjoy Poverty' richt de kunstenaar en filmmaker Renzo Martens o.a. zijn
pijlen op de kijker als consument van beelden. Reflecteer over volgens jou de grootste meerwaarde
,(of juist de gevaren) en de mogelijke effecten van zijn provocerende benadering. Beargumenteer
omstandig en gebruik voorbeelden.
0-1 vraag begrippen (kort antwoord en toepassing)
Bijvoorbeeld: Leg uit in jouw eigen woorden: nieuwe sociale kwestie
Voorbereiden:
- Verbanden tss verschillende modules
- Verbanden tss ruimere maatschappelijke ontwikkeling en concrete beleidskeuzes of
hulpverleningspraktijk
- Begrippen in eigen woorden kunnen uitleggen
Examen
- Gebruik v voorbeelden en stellingen onderbouwen
- Reflectievragen!
Argumentaties!
- Onderlijn kernwoorden vd vraag
- Eerste alle examenvragen lezen en beginnen bij degene die het makkelijkste is!
, Les 1: introles
De verzorgingsstaat examenvragen:
Wat is welzijnszorg?
Welke rol heeft de staat daarin?
Verzorgingsstaat
Hoe historisch gezien tot stand gekomen?
Internationele vgl
Versch ontwikkelingen en uitdagingen waarbij verzorgingsstaat te maken krijgt
Verbanden tss eerste les en de praktijk!
Komt onder druk te staan vanwege veiligheidsstaat -> bijv migratieprobleem
Hoe werkt sociale kaart etc
Op ex geen googlebare informatie
Bijv: artikel/standpunt/beleidsvoorstel/opiniestuk -> welke motie/betekenis van solidariteit?
Welke rol voor welzijnswerk weggelegd?
Welzijn
= fysiek welzijn (toestand van een persoon, lichamelijke gezondheid,
aanwezigheid van welbevinden), mentaal welzijn (psychologische en emotionele
gezondheid van een persoon geluk, tevredenheid…), sociaal welzijn (kwaliteit
van sociale relaties en verbondenheid tussen elkaar), economisch welzijn
(welvaart, levensstandaarden, werkgelegenheden, afwezigheid van armoede…),
maatschappelijk welzijn (gelijke kansen, ideeën -> iedereen vertrek vanuit
verschillende mogelijkheden) milieu welzijn (gezondheid van milieu, impact op
menselijke gezondheid op persoon en wereld op zichzelf)
Welzijnszorg
= Antwoord van de omgeving op de noodsituatie van een individu
Noodsituatie: een breuk tussen iemands noden en hun capaciteiten / vermogen
Vb: tekort kinderopvang (recent probleem, aangezien vroeger huisvrouwen, grotere
gezinnen waarin oudere kinderen zorg deels op zich namen
Omgeving: gezin en familie, lokale netwerk, private voorziening of overheid
Breuk: variabel doorheen de tijd, volgens sociale klasse, cultuur,… m.a.w. er bestaan
meerdere en veranderlijke definities van ‘noden’ en ‘welzijn’
bijv. kinderopvang
- Alle diensten en voorzieningen die mensen met noden/problemen hulp aanbieden om een
optimaal welzijn van het individu te bekomen
- Welzijnswerk: correctieve functie in samenleving
Professioneel, probeert de breuk tussen de noden en vermogen recht te brengen
Professionals treden op als er niet voldaan kan worden
, Criminologische relevantie aandacht voor welzijn (1)
Criminaliteit als sociaal probleem
- Brengt schade aan personen en gemeenschappen (sociale cohesie, ontwikkeling,
ontwrichting)
- Veiligheid en welzijn van de samenleving komt onder druk te staan
- Economische kosten: politie, justitie, opvolging
- Maatschappelijke ongelijkheid (als criminogeen en als sociaal schadelijk)
- Maatschappelijke reactie en stigmatisering: overmatige nadruk op strafrechtelijke
oplossingen en gebrek aan rehabilitatiemogelijkheden kunnen bijdragen aan een vicieuze
cirkel van criminaliteit
Vb: straffen zoals gevangenissstraf = negatief voor welzijn => meer schade dan anders
Criminologische relevantie aandacht voor welzijn (2)
sociale criminaliteitspreventie
“Measures to prevent crime which are aimed at the social causes of crime rather than those
concerned with the mechanical reduction of opportunities (situational crime prevention) or with
deterrence (the criminal justice system)’” (Young, 2001)
- Aanpakken kernoorzaken criminaliteit door bijv.:
Investering in individuen, gezinnen, buurt, samenleven
Aanpakken armoede, werkloosheid, slechte huisvesting, gebrek sociale/opleidings-
en ontspanningskansen
- Relatie preventie- en veiligheidsdenken en welzijnsdenken
Een goed sociaal beleid is goede preventie v criminaliteit, maar is meer dan goede
criminaliteitspreventie alleen
Meer dan situationele preventie => puur inspelen op situatie en nt op maatsch relevantie
Forensisch welzijnswerk
Forensisch: ‘in het kader van het strafrecht’ Door:
Doelgroep: - Algemene maatschappelijke hulp- en
- specifiek voor (potentiële) daders en/of dienstverlening
slachtoffers HV: GGZ, verslavingszorg, OCMW…
- mensen in contact met justitie DV: VDAB, sport…
- Categoriaal (= specifiek voor
daders/slachtoffers)
Bijv. justitiehuizen, psychosociale diensten
gevangenis, teams hulpverlening aan seksuele
delinquenten, forensische psychiatrische centra
Bv. Iter
Criminoloog werkt binnen een context (criminoloog wordt mee bepaald door wat in samenleving
gebeurt)
- Kennis en inzicht in de context waarin welzijnsgerichte (criminologisch relevante)
interventies worden ingezet
Algemene examenvragen:
Openboekexamen: je mag gebruik maken van je eigen nota’s (incl. eigen korte synthese van
teksten) en slides Canvas. Niet digitaal (afdrukken met mate aub!)
Zie document ‘Een openboekexamen - tips’ (Canvas)
Structureer het materiaal dat je meebrengt (bijv. inhoudsopgave, paginanummers) en bundel
het in een map
Lees de vraag nauwgezet en vraag indien nodig om verduidelijking aan de toezichthouder
Voor dit examen wordt er van jou verwacht dat je een goed beargumenteerd, doordacht en
origineel (= in jouw eigen woorden geformuleerd en zelf opgebouwd) antwoord geeft. Schrijf
dus geen stukken tekst uit de cursusbronnen (of uit gedeelde samenvattingen) over, want
hiervoor krijg je geen punten. Opletten met circulerende samenvattingen en
‘modelantwoorden’ !
Tijdens het examen: maak, waar mogelijk, gebruik van voorbeelden en onderbouw je
stellingen. Zeker reflectievragen zijn zelden louter ‘juist’ of ‘fout’ te beantwoorden, besteed
daarom aandacht aan je argumentatie
Vermijd generieke stellingen (bijv. het is belangrijk…), wees concreet (bijv. het is belangrijk
voor wie, in welke omstandigheden, waarom…), verwijs naar voorbeelden, cases, actualiteit
of teksten gezien in de les.
Redeneer: bijv. deze bestuurlijke logica veronderstelt een mensbeeld van de zorgvrager als
een geheel zelfredzame consument die de zorgaanbod weet te navigeren en de juiste vormen
van zorg kan aanvragen/aankopen
Schrijf in volzinnen en gebruik structuurwoorden, onderlijn kernideëen. Wees bondig en to-
the-point
Wat niet leesbaar is, kan niet beoordeeld worden.
Praktisch:
2-3 open vragen, die ook peilen naar jouw reflectie (scoring niet op de ‘waarde’ van een standpunt
maar op argumentatie en onderbouwing) > werk een visie uit, niet louter ‘een mening’
Bijvoorbeeld: Je krijgt een krantenartikel te lezen. Welke invulling van de notie ‘solidariteit’ lijkt de
auteur voor te staan? Leg uit waaruit je dit afleidt (verwijs eventueel naar specifieke
passages/formuleringen in het artikel)
Bijvoorbeeld: We bespraken in de les verschillende visies op ‘vermaatschappelijking’ van de zorg.
Formuleer je eigen visie op deze ontwikkeling specifiek als het aankomt op welzijnszorg voor
kwetsbare doelgroepen, zoals mensen met dubbele diagnose. Bespreek de mogelijke valkuilen en
opportuniteiten.
Bijvoorbeeld: In de film 'Enjoy Poverty' richt de kunstenaar en filmmaker Renzo Martens o.a. zijn
pijlen op de kijker als consument van beelden. Reflecteer over volgens jou de grootste meerwaarde
,(of juist de gevaren) en de mogelijke effecten van zijn provocerende benadering. Beargumenteer
omstandig en gebruik voorbeelden.
0-1 vraag begrippen (kort antwoord en toepassing)
Bijvoorbeeld: Leg uit in jouw eigen woorden: nieuwe sociale kwestie
Voorbereiden:
- Verbanden tss verschillende modules
- Verbanden tss ruimere maatschappelijke ontwikkeling en concrete beleidskeuzes of
hulpverleningspraktijk
- Begrippen in eigen woorden kunnen uitleggen
Examen
- Gebruik v voorbeelden en stellingen onderbouwen
- Reflectievragen!
Argumentaties!
- Onderlijn kernwoorden vd vraag
- Eerste alle examenvragen lezen en beginnen bij degene die het makkelijkste is!
, Les 1: introles
De verzorgingsstaat examenvragen:
Wat is welzijnszorg?
Welke rol heeft de staat daarin?
Verzorgingsstaat
Hoe historisch gezien tot stand gekomen?
Internationele vgl
Versch ontwikkelingen en uitdagingen waarbij verzorgingsstaat te maken krijgt
Verbanden tss eerste les en de praktijk!
Komt onder druk te staan vanwege veiligheidsstaat -> bijv migratieprobleem
Hoe werkt sociale kaart etc
Op ex geen googlebare informatie
Bijv: artikel/standpunt/beleidsvoorstel/opiniestuk -> welke motie/betekenis van solidariteit?
Welke rol voor welzijnswerk weggelegd?
Welzijn
= fysiek welzijn (toestand van een persoon, lichamelijke gezondheid,
aanwezigheid van welbevinden), mentaal welzijn (psychologische en emotionele
gezondheid van een persoon geluk, tevredenheid…), sociaal welzijn (kwaliteit
van sociale relaties en verbondenheid tussen elkaar), economisch welzijn
(welvaart, levensstandaarden, werkgelegenheden, afwezigheid van armoede…),
maatschappelijk welzijn (gelijke kansen, ideeën -> iedereen vertrek vanuit
verschillende mogelijkheden) milieu welzijn (gezondheid van milieu, impact op
menselijke gezondheid op persoon en wereld op zichzelf)
Welzijnszorg
= Antwoord van de omgeving op de noodsituatie van een individu
Noodsituatie: een breuk tussen iemands noden en hun capaciteiten / vermogen
Vb: tekort kinderopvang (recent probleem, aangezien vroeger huisvrouwen, grotere
gezinnen waarin oudere kinderen zorg deels op zich namen
Omgeving: gezin en familie, lokale netwerk, private voorziening of overheid
Breuk: variabel doorheen de tijd, volgens sociale klasse, cultuur,… m.a.w. er bestaan
meerdere en veranderlijke definities van ‘noden’ en ‘welzijn’
bijv. kinderopvang
- Alle diensten en voorzieningen die mensen met noden/problemen hulp aanbieden om een
optimaal welzijn van het individu te bekomen
- Welzijnswerk: correctieve functie in samenleving
Professioneel, probeert de breuk tussen de noden en vermogen recht te brengen
Professionals treden op als er niet voldaan kan worden
, Criminologische relevantie aandacht voor welzijn (1)
Criminaliteit als sociaal probleem
- Brengt schade aan personen en gemeenschappen (sociale cohesie, ontwikkeling,
ontwrichting)
- Veiligheid en welzijn van de samenleving komt onder druk te staan
- Economische kosten: politie, justitie, opvolging
- Maatschappelijke ongelijkheid (als criminogeen en als sociaal schadelijk)
- Maatschappelijke reactie en stigmatisering: overmatige nadruk op strafrechtelijke
oplossingen en gebrek aan rehabilitatiemogelijkheden kunnen bijdragen aan een vicieuze
cirkel van criminaliteit
Vb: straffen zoals gevangenissstraf = negatief voor welzijn => meer schade dan anders
Criminologische relevantie aandacht voor welzijn (2)
sociale criminaliteitspreventie
“Measures to prevent crime which are aimed at the social causes of crime rather than those
concerned with the mechanical reduction of opportunities (situational crime prevention) or with
deterrence (the criminal justice system)’” (Young, 2001)
- Aanpakken kernoorzaken criminaliteit door bijv.:
Investering in individuen, gezinnen, buurt, samenleven
Aanpakken armoede, werkloosheid, slechte huisvesting, gebrek sociale/opleidings-
en ontspanningskansen
- Relatie preventie- en veiligheidsdenken en welzijnsdenken
Een goed sociaal beleid is goede preventie v criminaliteit, maar is meer dan goede
criminaliteitspreventie alleen
Meer dan situationele preventie => puur inspelen op situatie en nt op maatsch relevantie
Forensisch welzijnswerk
Forensisch: ‘in het kader van het strafrecht’ Door:
Doelgroep: - Algemene maatschappelijke hulp- en
- specifiek voor (potentiële) daders en/of dienstverlening
slachtoffers HV: GGZ, verslavingszorg, OCMW…
- mensen in contact met justitie DV: VDAB, sport…
- Categoriaal (= specifiek voor
daders/slachtoffers)
Bijv. justitiehuizen, psychosociale diensten
gevangenis, teams hulpverlening aan seksuele
delinquenten, forensische psychiatrische centra
Bv. Iter
Criminoloog werkt binnen een context (criminoloog wordt mee bepaald door wat in samenleving
gebeurt)
- Kennis en inzicht in de context waarin welzijnsgerichte (criminologisch relevante)
interventies worden ingezet
