Summary - Integraal ontwerp en beheer (CTB1220-17)- Deeltoets 2

Dictaat :
5. De ontwerpfase
 Begin van het ontwerpen
 Het doel van de ontwerpfase is om tot een ontwerp te komen
o Deze moet voldoen aan de eisen en wensen van de
opdrachtgever

5.1 Analyse
 Eerste stap : bepalen van mogelijkheden
 Rekening houden met de eisen die als beslist waren in de andere
stappen



5.2 De synthese
 Schetsontwerp : overgang tekst naar tekening
o Alle gegevens samengevoegd tot één
 Grootste deel synthese
 Oplossing uit verschillende hoeken bekeken
 Mogelijke oplossingen bedacht voor doelstelling en probleemstelling
o Dit zijn alternatieven en varianten
 Alternatief is een hoofdkeuzemogelijkheid
 Variant is een deel van het alternatief, een
subkeuzemogelijkheid

5.2.1 Technieken voor het genereren van oplossingen
 Overzicht van technieken
o Brainstormen
o Attribute listing
o Morfologische methode
o Combinatieve methode
o Suboptimalisatie

5.2.2 Brainstormen
 Mondeling uitwisselen van ideeën
 Nuttig bij elke fase
 Regels
o Min 4 mensen
o Maak geen oordelen over ideeën
o Alle ideeën geven, ook de ideeën die raar of slecht klinken

1

, o Tot meer ideeën komen door combinaties te maken of afleiden
van ideeën van anderen
o Leg nadruk op hoeveelheid
 Stappen
o Taakwaardering
 Eén doel, één probleemstelling
o Divergeren
 Alle ideeën
o Revergeren
 Opnieuw bekijken, ideeën inventariseren, mogelijk weer
ideeën benoemen
o Convergeren
 Selecteren van ideeën, criteria bepalen voor de
selectiefase
o Reflecteren

5.2.3 Attribute listing
 Onderzoeken wat er gebeurde wanneer karakteristieke
eigenschappen of functies worden gevarieerd
o Noteren in een tabel de karakteristieke aspecten en ernaast
wat het zou kunnen verplaatsen
 Doel dat het een hele andere oplossing maakt

5.2.4 Morfologische methode
 Complexe problemen in deelproblemen gemaakt
o Voor elk deelprobleem sub-oplossingen gevonden
o Sub oplossingen combineren en daarvan eind probleem
krijgen
 Goed als we systematisch en compleet willen werken
 Maak gebruik van een matrix/tabel
 Uiteindelijk vallen all combinaties in drie categorieën
o Triviale, wisten we al
o Onzinnige, onmogelijke oplossingen
o Creatieve, bruikbare oplossingen

5.2.5 Combinatieve methode
 Maximum aantal oplossingen weergeeft door rangschikken en
combineren
 Elke oplossing bestaat zelf uit een rangschikking van elementen
 Dwingt verder te denken

5.2.6. Suboptimalisatie

2

,  Variant ontwikkeld op basis van enkele ontswerpcriteria en
combinaties



5.3 Simulatie
 Proceseigenschappen vaststellen en toetsen op oplossingsruimte
o Per netwerkvariant
o Begrensd door randvoorwaarden en minimumeisen
o Oplossingsruimte :




 Prestatieniveau van proceseigenschappen wordt bepaald
o Gebruikmaken van geschematiseerde representatie van de
werkelijkheid
 => Modellen

5.3.1 Model
Wat is een model ?

 Simuleren is ontwerpen met de toekomst in gedachte
 Complexe systemen veel factoren die de toekomst beïnvloeden
o Het complexe systeem wordt gesimplificeerd in een model
met de belangrijkste functies

Toepassing van modellen

 Mogelijke oplossingen vertonen een gedrag dat vergeleken moet
worden met de criteria die in de analysfase werden gemaakt
o Vergelijken van een wenselijk gedrag met het actuele gedrag
dan alleen met een model
o Criteria betrekking op : minimum en maximum eisen,
randvoorwaarden en wensen
 Modellen staan tussen theorie en werkelijkheid
o Basis model : abstractie van de werkelijkheid
o Abstractie bestaat uit het vervangen van een stuk
werkelijkheid naar een overeenkomstig maar eenvoudiger
structuur
 Principes die toegepast moeten worden tijdens het maken van
modellen :
o Isomorfie tussen werkelijkheid en model moet aangetoond
worden


3

, o Voordelen en nadelen beperkt model
 Voordeel : concentreren op bepaalde invloedsfactoren
 Nadeel : werkelijkheid niet goed wordt weergegeven
o Model en werkelijkheid moeten niet met elkaar geïdentificeerd
worden
o Modellen hoeven niet precies te zijn in het begin van de
ontwerpfase
o Invloedsfactoren die niet in het begin werden genomen
moeten later toch onderzocht worden
o Modellen mogen niet de enige bron zijn die zorgen voor de
eindbeslissing
o Er moet rekening worden gehouden met de schaal
o Modellen geschikt voor hun doel en niet voor andere zaken

5.3.2 Concrete en abstracte modellen
 Modellen worden in twee hoofdgroepen gedeeld
o Concrete modellen
 Gebouwd uit materiemodellen en zijn tastbaar
 Vb : maquette, schaalmodel en analogie model
o Abstracte modellen
 Gebouwd uit gedachten en zijn denkbeeldig
 Vb : structuurmodel, grafisch model, mathematisch
model en ideaal model

5.3.3 Simuleren binnen de civiele techniek
 Simuleren gefocust op functioneren van een systeem
 Vb :
o De Erasmusbrug
 Verkeersfunctie
 Eerst wordt het project gepresteerd op belangrijke
eigenschappen voordat het wordtuitgewerkt als
bouwrijpe tekening
 Funderingskracht geschamitsch aantonen



5.4 Evaluatie
 Nut van verschillende varianten = verschil in waarde en kosten

5.4.1 Multicriteria analyse
 Beoordelingscriteria vaststellen



4