THEMA 4: OBSERVEREN & RAPPORTEREN
POWERPOINT PRACTICUM 4
OBSERVEREN: WAT/WANNEER/WAAROM/WIE/HOE(NIET)?
WAT?
Observatie ≠ interpretatie
De jongen geeuwt vs de jongen is moe.
Situering: WANNEER observeren? = gedurende alle fases van het diagnostisch proces (met de cliënt)
WAAROM observeren?
,1. Zoeken naar antwoorden
a) Beschrijvend
b) Verklarend
2. Functies van observeren (SEAS)
a) Signaalfunctie
Aandacht op iets vestigen: vb. een afwijking van de norm, een verstoring, ongelijkheid,…
b) Evaluatiefunctie
Nagaan of iets heeft gewerkt en/of bijsturing nodig is: vb. na opname verbetering van de klachten?
c) Analysefunctie
Ontleden van het gedrag van de cliënt: vb. wat gebeurde er net voor Roos een woedebui kreeg?
d) Spiegelfunctie
De cliënt meer inzicht geven in eigen handelen: vb. video-opname van interactie moeder-baby
Belang observeren in het diagnostisch proces
Observaties zijn een belangrijke informatiebron
Geen eenduidige bron, belangrijk om samen te
leggen met andere informatiebronnen
- Observaties
- Vragenlijsten
- Testmateriaal
- Anamnese
- Semi-gestructureerde interviews, ...
WIE observeren?
Je kan niet niet observeren
Je kan wel bewust observeren en dit doelbewust inzetten
Vooral nuttig
1. Bij cliënten die niet voldoende talig/verbaal zijn Vb. baby-observatie volgens Esther Bick
2. Bij cliënten die zelf weinig inzicht hebben in hun handelen Vb. kinderen met mogelijks
aandachtsprobleem
3. Bij complexe situaties Vb. lesobservatie docent
2
, AANPAK
Observeren = zintuiglijk, veel meer dan kijken alleen.
HOE Observeren?
1. Participerende observatie: je bent aanwezig in de ruimte bij hetgene dat je observeert
2. Niet-participerende observatie – voorbeeld Staf Coppens / marshmellowtest (niet zelf aanwezig)
3. Ongestructureerde observatie
4. Gestructureerde observatie – Voorbeeld Kind & Gezin (zie tabel volgende pagina)
3
POWERPOINT PRACTICUM 4
OBSERVEREN: WAT/WANNEER/WAAROM/WIE/HOE(NIET)?
WAT?
Observatie ≠ interpretatie
De jongen geeuwt vs de jongen is moe.
Situering: WANNEER observeren? = gedurende alle fases van het diagnostisch proces (met de cliënt)
WAAROM observeren?
,1. Zoeken naar antwoorden
a) Beschrijvend
b) Verklarend
2. Functies van observeren (SEAS)
a) Signaalfunctie
Aandacht op iets vestigen: vb. een afwijking van de norm, een verstoring, ongelijkheid,…
b) Evaluatiefunctie
Nagaan of iets heeft gewerkt en/of bijsturing nodig is: vb. na opname verbetering van de klachten?
c) Analysefunctie
Ontleden van het gedrag van de cliënt: vb. wat gebeurde er net voor Roos een woedebui kreeg?
d) Spiegelfunctie
De cliënt meer inzicht geven in eigen handelen: vb. video-opname van interactie moeder-baby
Belang observeren in het diagnostisch proces
Observaties zijn een belangrijke informatiebron
Geen eenduidige bron, belangrijk om samen te
leggen met andere informatiebronnen
- Observaties
- Vragenlijsten
- Testmateriaal
- Anamnese
- Semi-gestructureerde interviews, ...
WIE observeren?
Je kan niet niet observeren
Je kan wel bewust observeren en dit doelbewust inzetten
Vooral nuttig
1. Bij cliënten die niet voldoende talig/verbaal zijn Vb. baby-observatie volgens Esther Bick
2. Bij cliënten die zelf weinig inzicht hebben in hun handelen Vb. kinderen met mogelijks
aandachtsprobleem
3. Bij complexe situaties Vb. lesobservatie docent
2
, AANPAK
Observeren = zintuiglijk, veel meer dan kijken alleen.
HOE Observeren?
1. Participerende observatie: je bent aanwezig in de ruimte bij hetgene dat je observeert
2. Niet-participerende observatie – voorbeeld Staf Coppens / marshmellowtest (niet zelf aanwezig)
3. Ongestructureerde observatie
4. Gestructureerde observatie – Voorbeeld Kind & Gezin (zie tabel volgende pagina)
3
