PRIVATE VEILIGHEIDSZORG
1. INLEIDING TOT DE CURSUS
Tekst reader:
• Shearing, C.D. & Stenning, P.C. (1983). Private security: implications for social control.
Social Problems, 30(5), 493-506.
• Ponsaers, P. (2015). De opkomst van de private veiligheidssector in België? Panopticon,
36(5), 480-488.
(1) INLEIDING: VEILIGHEIDSZORG IN EEN WERELD IN BEWEGING
• Safety first → komische serie over private veiligheidszorg. Zegt iets over het feit dat
we de private bewaking beschouwen als een onderdeel van onze samenleving.
• ‘Securitas haalt profijt uit terreur en vluchtelingen’ → private veiligheid speelt in op
een aantal belangrijke thema’s in de wereld.
• Spelers op de markt van detentie krijgen wind in de rug door Trump. Komt door de
voorganger van Trump, die had beslist door te stoppen met de privatisering van de
GVS. Omdat er problemen waren met doel van straffen → kan je dat als iets
winstgevend op de arbeid gooien en aanbieden?
• Is het gehumaniseerd dat wij winst maken op de kap van leed van andere?
(2) WAAROM AANDACHT VOOR PRIVATE VEILIGHEIDSZORG?
Private veiligheidszorg in Noord-Amerika is snel gegroeid sinds 1960. Vragen die in het
artikel worden behandeld:
– Wat betekent dit voor sociale controle?
– Waarom de opmars van de private veiligheidssector?
– Welke kenmerken vertoont de private veiligheidssector?
Private veiligheidszorg is iets van alle tijden, het is niet dat het niet bestond voor de jaren ’60.
Het heeft diepe wortels. De groei hebben ze ook empirisch vastgesteld (zie volgende).
OMVANG GROEI VAN DE PRIVATE VEILIGHEIDSZORG IN NOORD-AMERIKA
Onderscheid
• ‘in-house’ = gaat over veiligheidsdiensten die door de organisatie zelf worden
georganiseerd.
• ‘contract’ = diensten bieden hun veiligheidsdiensten aan aan een bedrijf.
1
, • In de eerste kolom zie je hoe de politie is ontwikkeld.
• Hoe is de private veiligheidszorg geavolueerd (VSA)?
o In-house van 192 → 220 → 260: er is een groei, maar niet heel veel.
o Contract van 30 → 61 → 175: er is hier een grote groei en dit zal zorgen
voor veel aandacht.
▪ Die groei zal wijzen op de markt: bedrijven bieden hun diensten aan op
de markt.
o 1960: Als we kijken naar de totale cijfers komen we totaal op 222 duizend
mensen (in-house + contract) → is minder dan het publieke apparaat van de
politie. 1975: Dit is gestegen tot 435 duizend → private sector is nu groter dan
de publieke sector.
o Vaststellingen:
▪ Vijftig jaar geleden werd al vastgesteld dat de private veiligheidszorg
groter werd, maar toch blijft de grootste aandacht gericht op de
publieke instelling.
▪ Contract sector maakt een expotionele groei mee.
→ Ze willen ons wakker schudden: er is een privatisering bezig!!
‘These findings indicate that in Canada and the United States the public police have for some time
shared the task of policing with private organizations, and that private security probably now
outnumber public police in both countries. The major change has been the rapid growth, since the
early 1960s, of policing provided on a contract basis, for profit, by private enterprise …This has
established private security as a readily available alternative to public police for those with the
means to afford it, and has made private security a much more visible contributor to policing than
2
, it has been hitherto. The result has been an unobtrusive but significant restructuring of our
institutions for the maintenance of order, and a substantial erosion by the private sector of the
state’s assumed monopoly over policing and, by implication, justice’ (Shearing & Stenning 1983:
496)
→ Instellingen worden geherstructureerd om de orde te handhaven. Het valt niet op, het
gebeurt onopvallend. Maar je ziet ze overal vb. als je naar een pretpark gaat, etc.
WAAROM DIE OPMARS?
‘Mass private property’ = er is een groei van nieuwe ruimtes, grootschalige private
eigendommen. Vb. shoppingcentra, residentiële woonwijken, grote kantoorcomplexen, etc.)
KENMERKEN VAN DE PRIVATE VEILIGHEIDSZORG VOLGENS SHEARING EN STENNING
1. NON-SPECIALIZED CHARACTER
• Veiligheidsfuncties zijn geïntegreerd in bredere processen en niet strikt afgebakend.
• Personen in deze sector nemen veiligheidsfuncties op zich zonder dat dit expliciet
zichtbaar is.
2. CLIENT-DEFINED MANDATE
• De klant en diens belangen staan centraal.
• De dienstverlening is volledig afgestemd op de wensen van de klant, met als doel een
vlot verloop van de activiteiten.
• Dit wordt ook "policing for profit" genoemd: het draait om commerciële belangen en
niet om het publieke strafrecht.
• De focus ligt op het voorkomen dat de klant slachtoffer wordt ("victim-controlled
policing").
3. THE CHARACTER OF SANCTIONS
• Sancties binnen de private veiligheidszorg zijn vooral economisch van aard.
• Voorbeelden:
o Toegang tot privé-eigendom ontzeggen.
o Diensten weigeren aan bepaalde personen.
WAT MET VERHOUDING PRIVAAT/PUBLIEK?
• Naar buitenwereld toe: indruk wordt gewekt van een ‘junior partner’ verhouding
• Shearing & Stenning hebben echter hun twijfels bij de ‘junior partner’ theorie, want in
werkelijkheid:
1. Private sector houdt zich niet enkel bezig met relatief kleine inbreuken. Gaat
ook over grotere zaken vb. fraude, etc binnen de private context. Dus het idee
dat ze zich enkel bezig houden met kleine zaken, klopt niet.
2. De activiteiten van de private sector worden niet gestuurd door publieke
diensten (eerder andersom). Vanuit het junior partner idee lijkt het alsof de
open diensten de proivate diensten gaat sturen. Maar vaak is het andersom. Ze
3
, kunnen vaak zelf zaken oplossen en zij gaan beslissen welke zaken
strafrechtelijk worden behandeld. → vaak aan de private actoren om te
beslissen wat ze al dan niet gaan aangeven bij de pulieke openbare overheid.
3. Private sector is allesbehalve ‘junior’ wanneer het gaat over beschikbare
middelen
• Dus eerder een samenwerkingsverband gebaseerd op de uitwisseling van informatie
en diensten, gefaciliteerd door:
1. Overstap publieke naar private sector
2. ‘Old boys network’
(3) ENKELE RECENTE CIJFERGEGEVENS OVER PRIVATE VEILIGHEIDSZORG
→ Uiteenlopende verhoudingen tussen de Europese landen.
→ Roemenië: private politie veel groter
→ Bosnië: publieke veel groter.
→ Gemiddeld meer privaat dan publiek in EU.
Hoeveel burgers worden behandeld door publieke & private politie.
→ Roemenië: 1 publieke politieman behandelt 1050 burgers + 1 private agent staat in voor
205 burgers. Roemenië is dus een land waar de private politie veel wordt gebruikt.
4
1. INLEIDING TOT DE CURSUS
Tekst reader:
• Shearing, C.D. & Stenning, P.C. (1983). Private security: implications for social control.
Social Problems, 30(5), 493-506.
• Ponsaers, P. (2015). De opkomst van de private veiligheidssector in België? Panopticon,
36(5), 480-488.
(1) INLEIDING: VEILIGHEIDSZORG IN EEN WERELD IN BEWEGING
• Safety first → komische serie over private veiligheidszorg. Zegt iets over het feit dat
we de private bewaking beschouwen als een onderdeel van onze samenleving.
• ‘Securitas haalt profijt uit terreur en vluchtelingen’ → private veiligheid speelt in op
een aantal belangrijke thema’s in de wereld.
• Spelers op de markt van detentie krijgen wind in de rug door Trump. Komt door de
voorganger van Trump, die had beslist door te stoppen met de privatisering van de
GVS. Omdat er problemen waren met doel van straffen → kan je dat als iets
winstgevend op de arbeid gooien en aanbieden?
• Is het gehumaniseerd dat wij winst maken op de kap van leed van andere?
(2) WAAROM AANDACHT VOOR PRIVATE VEILIGHEIDSZORG?
Private veiligheidszorg in Noord-Amerika is snel gegroeid sinds 1960. Vragen die in het
artikel worden behandeld:
– Wat betekent dit voor sociale controle?
– Waarom de opmars van de private veiligheidssector?
– Welke kenmerken vertoont de private veiligheidssector?
Private veiligheidszorg is iets van alle tijden, het is niet dat het niet bestond voor de jaren ’60.
Het heeft diepe wortels. De groei hebben ze ook empirisch vastgesteld (zie volgende).
OMVANG GROEI VAN DE PRIVATE VEILIGHEIDSZORG IN NOORD-AMERIKA
Onderscheid
• ‘in-house’ = gaat over veiligheidsdiensten die door de organisatie zelf worden
georganiseerd.
• ‘contract’ = diensten bieden hun veiligheidsdiensten aan aan een bedrijf.
1
, • In de eerste kolom zie je hoe de politie is ontwikkeld.
• Hoe is de private veiligheidszorg geavolueerd (VSA)?
o In-house van 192 → 220 → 260: er is een groei, maar niet heel veel.
o Contract van 30 → 61 → 175: er is hier een grote groei en dit zal zorgen
voor veel aandacht.
▪ Die groei zal wijzen op de markt: bedrijven bieden hun diensten aan op
de markt.
o 1960: Als we kijken naar de totale cijfers komen we totaal op 222 duizend
mensen (in-house + contract) → is minder dan het publieke apparaat van de
politie. 1975: Dit is gestegen tot 435 duizend → private sector is nu groter dan
de publieke sector.
o Vaststellingen:
▪ Vijftig jaar geleden werd al vastgesteld dat de private veiligheidszorg
groter werd, maar toch blijft de grootste aandacht gericht op de
publieke instelling.
▪ Contract sector maakt een expotionele groei mee.
→ Ze willen ons wakker schudden: er is een privatisering bezig!!
‘These findings indicate that in Canada and the United States the public police have for some time
shared the task of policing with private organizations, and that private security probably now
outnumber public police in both countries. The major change has been the rapid growth, since the
early 1960s, of policing provided on a contract basis, for profit, by private enterprise …This has
established private security as a readily available alternative to public police for those with the
means to afford it, and has made private security a much more visible contributor to policing than
2
, it has been hitherto. The result has been an unobtrusive but significant restructuring of our
institutions for the maintenance of order, and a substantial erosion by the private sector of the
state’s assumed monopoly over policing and, by implication, justice’ (Shearing & Stenning 1983:
496)
→ Instellingen worden geherstructureerd om de orde te handhaven. Het valt niet op, het
gebeurt onopvallend. Maar je ziet ze overal vb. als je naar een pretpark gaat, etc.
WAAROM DIE OPMARS?
‘Mass private property’ = er is een groei van nieuwe ruimtes, grootschalige private
eigendommen. Vb. shoppingcentra, residentiële woonwijken, grote kantoorcomplexen, etc.)
KENMERKEN VAN DE PRIVATE VEILIGHEIDSZORG VOLGENS SHEARING EN STENNING
1. NON-SPECIALIZED CHARACTER
• Veiligheidsfuncties zijn geïntegreerd in bredere processen en niet strikt afgebakend.
• Personen in deze sector nemen veiligheidsfuncties op zich zonder dat dit expliciet
zichtbaar is.
2. CLIENT-DEFINED MANDATE
• De klant en diens belangen staan centraal.
• De dienstverlening is volledig afgestemd op de wensen van de klant, met als doel een
vlot verloop van de activiteiten.
• Dit wordt ook "policing for profit" genoemd: het draait om commerciële belangen en
niet om het publieke strafrecht.
• De focus ligt op het voorkomen dat de klant slachtoffer wordt ("victim-controlled
policing").
3. THE CHARACTER OF SANCTIONS
• Sancties binnen de private veiligheidszorg zijn vooral economisch van aard.
• Voorbeelden:
o Toegang tot privé-eigendom ontzeggen.
o Diensten weigeren aan bepaalde personen.
WAT MET VERHOUDING PRIVAAT/PUBLIEK?
• Naar buitenwereld toe: indruk wordt gewekt van een ‘junior partner’ verhouding
• Shearing & Stenning hebben echter hun twijfels bij de ‘junior partner’ theorie, want in
werkelijkheid:
1. Private sector houdt zich niet enkel bezig met relatief kleine inbreuken. Gaat
ook over grotere zaken vb. fraude, etc binnen de private context. Dus het idee
dat ze zich enkel bezig houden met kleine zaken, klopt niet.
2. De activiteiten van de private sector worden niet gestuurd door publieke
diensten (eerder andersom). Vanuit het junior partner idee lijkt het alsof de
open diensten de proivate diensten gaat sturen. Maar vaak is het andersom. Ze
3
, kunnen vaak zelf zaken oplossen en zij gaan beslissen welke zaken
strafrechtelijk worden behandeld. → vaak aan de private actoren om te
beslissen wat ze al dan niet gaan aangeven bij de pulieke openbare overheid.
3. Private sector is allesbehalve ‘junior’ wanneer het gaat over beschikbare
middelen
• Dus eerder een samenwerkingsverband gebaseerd op de uitwisseling van informatie
en diensten, gefaciliteerd door:
1. Overstap publieke naar private sector
2. ‘Old boys network’
(3) ENKELE RECENTE CIJFERGEGEVENS OVER PRIVATE VEILIGHEIDSZORG
→ Uiteenlopende verhoudingen tussen de Europese landen.
→ Roemenië: private politie veel groter
→ Bosnië: publieke veel groter.
→ Gemiddeld meer privaat dan publiek in EU.
Hoeveel burgers worden behandeld door publieke & private politie.
→ Roemenië: 1 publieke politieman behandelt 1050 burgers + 1 private agent staat in voor
205 burgers. Roemenië is dus een land waar de private politie veel wordt gebruikt.
4
