EXTRA COLLEGES
INHOUDSOPGAVE
GC1 : toegankelijk en kritisch vragenlijstonderzoek ....................................................................... 2
1 toegankelijk vragenlijstonderzoek ................................................................................................... 2
1.1 eenvoudig taalgebruik en WCAG ............................................................................................... 2
1.2 gemarginaliseerde doelgroepen bereiken en betrekken ............................................................. 3
2 sociale constructie van concepten en cijfers: implicaties voor vragenlijstonderzoek ......................... 3
GC 2: surveydesign in de praktijk: vragenlijsten bouwen en respondeten werven ............................ 6
1 hoe wordt een vragenlijst opgebouwd? ........................................................................................... 6
1.1 schalen om concepten te meten............................................................................................... 6
1.2 pretesten vragen ...................................................................................................................... 7
1.3 structuur vragenlijst ................................................................................................................. 7
1.4 ethische aanvraag .................................................................................................................... 8
2 hoe participanten recruteren/stakeholders betrekken? ................................................................... 8
2.1 hoe benaderen ........................................................................................................................ 8
2.2 informatiebrief ......................................................................................................................... 9
2.3 promo-materiaal ...................................................................................................................... 9
initiatieles qualtrics .................................................................................................................... 10
1 inleiding .......................................................................................................................................10
2 uitdagingen bij online surveys ........................................................................................................11
3 terugkoppeling PO ........................................................................................................................11
toelichting bij veiligheidsmonitor ................................................................................................. 12
advocatenbarometer 2020 ........................................................................................................... 15
fase 1: opstart .................................................................................................................................15
fase 2: vragenlijst ............................................................................................................................15
fase 3: dataverzameling ...................................................................................................................17
fase 4: analyse & rapportage ............................................................................................................17
analyse: ...................................................................................................................................... 17
rapportage: ................................................................................................................................. 18
,GC1 : TOEGANKELIJK EN KRITISCH VRAGENLIJSTONDERZOEK
1 TOEGANKELIJK VRAGENLIJSTONDERZOEK
1.1 EENVOUDIG TAALGEBRUIK EN WCAG
Taalkundig te vermijden zaken:
• Lange vraagstellingen
• Lange antwoordopties
• Inconsistentie: verwijzen naar nummer van de vraag vs volgende vraag
• Vakterminologie
• Vage en abstracte antwoorden “de vaardigheden ontbreken”
Denk na over de noodzakelijkheid van antwoordoptie + moet je het echt weten?
• Geef taalopties en heldere uitleg
• Vat privacy-info en rechten samen
• Bied terugkeerknop aan
• Forceer geen antwoord en alternatieve scores
• Evalueer noodzakelijkheid van elk antwoord, let op met suggesties en bied ruimte
• Zorg dat antwoordopties exhaustief en exclusief zijn
• Maak belangrijke accenten visueel
• Vraag advies aan experten
• Wetenschappelijk valideren van eenvoudige schalen kan
o Voordelen:
§ Einddoel staat voorop, digitale vaardigheden als middel
§ Eenvoudige en enkelvoudige vraagstelling
o Afgeweken van:
§ Standaard vraagstelling rond vaardigheden
§ Standaard antwoordopties 5-punt likertschaal
• Eenvoudig en toegankelijk taalgebruik
o Laat je vragenlijst nalezen door mensen uit je omgeving
o Doe think-aloud pretest met toekomstige respondenten
§ Is vragenstelling volledig en helder?
§ Ontbreken er belangrijke vragen?
§ Zullen gestelde vragen leiden tot valide antwoorden op onderzoeksvraag?
o Laat de vragenlijst online en offline invullen en observeer offline deelnames
§ Welke opmerkingen kreeg je van mensen?
§ Welke vragen leken onduidelijk?
§ Welke vragen vonden ze ongemakkelijk om in te vullen?
• Toegankelijk vragenlijstonderzoek
o Meer dan klare taal
o Volgens WGAC-normen moet alle content online voldoen aan een aantal zaken
§ Begrijpbaar: klare taal, vertaalopties…
§ Waarneembaar: serif lettertypes zijn afgeraden, afbeelding moet je voorzien van
beschrijvende tekst, kleurcontrasten…
§ Bedienbaar: pop-up en video’s kunnen afsluiten met toetsenbord
§ Robuust: bruikbaar op verschillende devices
, 1.2 GEMARGINALISEERDE DOELGROEPEN BEREIKEN EN BETREKKEN
• Kwetsbare doelgropeen of onderbelicht, kansarm, gemarginaliseerde doelgroepen?
• Not about us without us-principe
o Afkomstig van disability studies
• Doelgroep zelf bevragen vs omgeving, zorgverstrekkers, gatekeepers?
• Analytische keuzes kunnen verdere marginalisering in de hand werken
o Focus op wat niet is ipv wat er wel is, wat doelgroepen wel kunnen of doen
• Betrekken van doelgroep van A_Z in onderzoek
o Ontwerp:
§ Voorafgaand aan onderzoek, reeds in gesprek gaan met doelgroep
§ Inspraak geven in (deel van) de vragenlijst
• Open en gesloten vragen
§ Pretesten van vragenlijst
o Onderzoek:
§ Vragenlijsten face-to-face afnemen, resultaten aanvullen met interviews e/of
observaties → multimethodisch onderzoek
§ Gaan naar plekken waar doelgroep is en betrek bredere organisatie
• Armoedeverenigingen, lokale dienstencentra, bibliotheken, Ligo, CVO’s
§ Durf afstappen van standaard vragenstelling als je kan beargumenteren
§ Betrekken van doelgroepen = bereiken van doelgroepen
o Resultaten:
§ 1) keuze analyses en grafieken, cijfers die je uitvergroot → zie eerder
§ 2) als organisaties hebben meegewerkt, bezorg hen een toegepast rapport
§ 3) geef respondenten mogelijkheid om resultaten aan te vullen en aanbevelingen
te formuleren
• → participatief actiegericht onderzoek
2 SOCIALE CONSTRUCTIE VAN CONCEPTEN EN CIJFERS: IMPLICATIES VOOR
VRAGENLIJSTONDERZOEK
Digitale uitsluiting vanuit
• Communicatiewetenschappelijk perspectief
o Individuele toegang, vaardigheden, gebruik en voordelen
• Sociaal werk perspectief
o Sociale rechten realiseren
• Criminologisch perspecitef
o Dader en slachtofferschap van phishing en cybercriminaliteit
• Rechten perspectief
o Digitale discriminatie
In cijfers:
• 14% van de respondenten gaf aan er geen vertrouwen in te hebben om digitale vaardigheden te
kunnen leren
• Verschillende studies leiden tot verschillende bevindingen over “hetzelfde probleem”
INHOUDSOPGAVE
GC1 : toegankelijk en kritisch vragenlijstonderzoek ....................................................................... 2
1 toegankelijk vragenlijstonderzoek ................................................................................................... 2
1.1 eenvoudig taalgebruik en WCAG ............................................................................................... 2
1.2 gemarginaliseerde doelgroepen bereiken en betrekken ............................................................. 3
2 sociale constructie van concepten en cijfers: implicaties voor vragenlijstonderzoek ......................... 3
GC 2: surveydesign in de praktijk: vragenlijsten bouwen en respondeten werven ............................ 6
1 hoe wordt een vragenlijst opgebouwd? ........................................................................................... 6
1.1 schalen om concepten te meten............................................................................................... 6
1.2 pretesten vragen ...................................................................................................................... 7
1.3 structuur vragenlijst ................................................................................................................. 7
1.4 ethische aanvraag .................................................................................................................... 8
2 hoe participanten recruteren/stakeholders betrekken? ................................................................... 8
2.1 hoe benaderen ........................................................................................................................ 8
2.2 informatiebrief ......................................................................................................................... 9
2.3 promo-materiaal ...................................................................................................................... 9
initiatieles qualtrics .................................................................................................................... 10
1 inleiding .......................................................................................................................................10
2 uitdagingen bij online surveys ........................................................................................................11
3 terugkoppeling PO ........................................................................................................................11
toelichting bij veiligheidsmonitor ................................................................................................. 12
advocatenbarometer 2020 ........................................................................................................... 15
fase 1: opstart .................................................................................................................................15
fase 2: vragenlijst ............................................................................................................................15
fase 3: dataverzameling ...................................................................................................................17
fase 4: analyse & rapportage ............................................................................................................17
analyse: ...................................................................................................................................... 17
rapportage: ................................................................................................................................. 18
,GC1 : TOEGANKELIJK EN KRITISCH VRAGENLIJSTONDERZOEK
1 TOEGANKELIJK VRAGENLIJSTONDERZOEK
1.1 EENVOUDIG TAALGEBRUIK EN WCAG
Taalkundig te vermijden zaken:
• Lange vraagstellingen
• Lange antwoordopties
• Inconsistentie: verwijzen naar nummer van de vraag vs volgende vraag
• Vakterminologie
• Vage en abstracte antwoorden “de vaardigheden ontbreken”
Denk na over de noodzakelijkheid van antwoordoptie + moet je het echt weten?
• Geef taalopties en heldere uitleg
• Vat privacy-info en rechten samen
• Bied terugkeerknop aan
• Forceer geen antwoord en alternatieve scores
• Evalueer noodzakelijkheid van elk antwoord, let op met suggesties en bied ruimte
• Zorg dat antwoordopties exhaustief en exclusief zijn
• Maak belangrijke accenten visueel
• Vraag advies aan experten
• Wetenschappelijk valideren van eenvoudige schalen kan
o Voordelen:
§ Einddoel staat voorop, digitale vaardigheden als middel
§ Eenvoudige en enkelvoudige vraagstelling
o Afgeweken van:
§ Standaard vraagstelling rond vaardigheden
§ Standaard antwoordopties 5-punt likertschaal
• Eenvoudig en toegankelijk taalgebruik
o Laat je vragenlijst nalezen door mensen uit je omgeving
o Doe think-aloud pretest met toekomstige respondenten
§ Is vragenstelling volledig en helder?
§ Ontbreken er belangrijke vragen?
§ Zullen gestelde vragen leiden tot valide antwoorden op onderzoeksvraag?
o Laat de vragenlijst online en offline invullen en observeer offline deelnames
§ Welke opmerkingen kreeg je van mensen?
§ Welke vragen leken onduidelijk?
§ Welke vragen vonden ze ongemakkelijk om in te vullen?
• Toegankelijk vragenlijstonderzoek
o Meer dan klare taal
o Volgens WGAC-normen moet alle content online voldoen aan een aantal zaken
§ Begrijpbaar: klare taal, vertaalopties…
§ Waarneembaar: serif lettertypes zijn afgeraden, afbeelding moet je voorzien van
beschrijvende tekst, kleurcontrasten…
§ Bedienbaar: pop-up en video’s kunnen afsluiten met toetsenbord
§ Robuust: bruikbaar op verschillende devices
, 1.2 GEMARGINALISEERDE DOELGROEPEN BEREIKEN EN BETREKKEN
• Kwetsbare doelgropeen of onderbelicht, kansarm, gemarginaliseerde doelgroepen?
• Not about us without us-principe
o Afkomstig van disability studies
• Doelgroep zelf bevragen vs omgeving, zorgverstrekkers, gatekeepers?
• Analytische keuzes kunnen verdere marginalisering in de hand werken
o Focus op wat niet is ipv wat er wel is, wat doelgroepen wel kunnen of doen
• Betrekken van doelgroep van A_Z in onderzoek
o Ontwerp:
§ Voorafgaand aan onderzoek, reeds in gesprek gaan met doelgroep
§ Inspraak geven in (deel van) de vragenlijst
• Open en gesloten vragen
§ Pretesten van vragenlijst
o Onderzoek:
§ Vragenlijsten face-to-face afnemen, resultaten aanvullen met interviews e/of
observaties → multimethodisch onderzoek
§ Gaan naar plekken waar doelgroep is en betrek bredere organisatie
• Armoedeverenigingen, lokale dienstencentra, bibliotheken, Ligo, CVO’s
§ Durf afstappen van standaard vragenstelling als je kan beargumenteren
§ Betrekken van doelgroepen = bereiken van doelgroepen
o Resultaten:
§ 1) keuze analyses en grafieken, cijfers die je uitvergroot → zie eerder
§ 2) als organisaties hebben meegewerkt, bezorg hen een toegepast rapport
§ 3) geef respondenten mogelijkheid om resultaten aan te vullen en aanbevelingen
te formuleren
• → participatief actiegericht onderzoek
2 SOCIALE CONSTRUCTIE VAN CONCEPTEN EN CIJFERS: IMPLICATIES VOOR
VRAGENLIJSTONDERZOEK
Digitale uitsluiting vanuit
• Communicatiewetenschappelijk perspectief
o Individuele toegang, vaardigheden, gebruik en voordelen
• Sociaal werk perspectief
o Sociale rechten realiseren
• Criminologisch perspecitef
o Dader en slachtofferschap van phishing en cybercriminaliteit
• Rechten perspectief
o Digitale discriminatie
In cijfers:
• 14% van de respondenten gaf aan er geen vertrouwen in te hebben om digitale vaardigheden te
kunnen leren
• Verschillende studies leiden tot verschillende bevindingen over “hetzelfde probleem”
