Sportletsels bij jongeren
Epidemiologie volgens leeftijd
Notities:
Actief blijven met sporten tijdens kindertijd is beter dan niet sporten. Leeftijd 13-14 jaar
komen de meeste blessures voor, vnl fracturen.
Anatomische verschillen
● Dikker articulair kraakbeen en periost
● Epifyse: kwetsbaar (schuifkrachten)
● Apofyse: kraakbeenplaat voor peesaanhechting
● Elastisch (poreus, minder dens) bot
● Groeispurt: bot groeit eerder dan spieren en pezen
Notities:
Bot van kinderen is meer elastisch dan volwassen botten
(op zeer jonge leeftijd). Groeischijf (= physis/fyse), gelegen
in het overgangsgebied (metafyse). Apofyse is een botuitsteeksel
en is blessuregevoelig vanwege de trekkrachten.
Soorten letsels en leeftijd (studie)
1. Acute letsels (ongevallen)
● Salter-Harris fracturen
● Groenhoutfracturen
● Avulsiefracturen
● ACL-ruptuur
2. Chronische letsels (overbelasting)
● Apofysitis
● Spondylolysis
● Osteochondritis dissecans
● Patellofemoraal pijnsyndroom
Notities:
Het is beter om de kinderen te verdelen op een andere
manier, namelijk: onder de 5-11j, 14-15j en boven de 15j.
1
, Salter-Harris classificatie
● Fractuur door de groeiplaat
● Door de groeiplaat door metafyse
● Door de articular surface
● Door articular surface en groeiplaat
● Impact injury en groeiplaat is compressed
Acute blessures bij jongeren
Types fracturen (3)
Salter-Harris fracturen
● Groeiplaat
● Vijf types
● Mogelijk: vals negatieve beeldvorming
Notities:
Fractuur in de pols. Epifyse dorsaal verplaatst . 11-12 jaar (foto).
Moeilijk om fractuurlijn te bepalen (deze kan in de groeischijf lijn
liggen) → zeker als die dislocatie naar dorsaal is
Zonder dislocatie of non-displaced fracture: moeilijk om te zien op
Rx
Oplossing: vergelijken met andere kant. Ander probleem: jongere kinderen geven vaak geen
pijn aan (zeker bij jongens)
Groenhoutfracturen (green stick fracture)
● Epifyse
● Conservatief
Notities:
Typische want het buigt maar breekt niet en ook typisch de voorarmen van jongere
kinderen, vandaar dat het greenstick fractuur noemt, probeer een tak te breken die
nog groen is, die breekt niet maar buigt. Je kan ook de groeiplaat nog zien blijkbaar.
Het probleem zal zelf genezen, ze zullen uitgroeien. 5-6 jaar (foto). Conservatief
behandelen (makkelijk) → je moet er meestal niets aan doen, ze groeien er uit bij wijze van
spreken. Buiging van het bot is in meer dan 90% van de gevallen geen enkel probleem.
2
Epidemiologie volgens leeftijd
Notities:
Actief blijven met sporten tijdens kindertijd is beter dan niet sporten. Leeftijd 13-14 jaar
komen de meeste blessures voor, vnl fracturen.
Anatomische verschillen
● Dikker articulair kraakbeen en periost
● Epifyse: kwetsbaar (schuifkrachten)
● Apofyse: kraakbeenplaat voor peesaanhechting
● Elastisch (poreus, minder dens) bot
● Groeispurt: bot groeit eerder dan spieren en pezen
Notities:
Bot van kinderen is meer elastisch dan volwassen botten
(op zeer jonge leeftijd). Groeischijf (= physis/fyse), gelegen
in het overgangsgebied (metafyse). Apofyse is een botuitsteeksel
en is blessuregevoelig vanwege de trekkrachten.
Soorten letsels en leeftijd (studie)
1. Acute letsels (ongevallen)
● Salter-Harris fracturen
● Groenhoutfracturen
● Avulsiefracturen
● ACL-ruptuur
2. Chronische letsels (overbelasting)
● Apofysitis
● Spondylolysis
● Osteochondritis dissecans
● Patellofemoraal pijnsyndroom
Notities:
Het is beter om de kinderen te verdelen op een andere
manier, namelijk: onder de 5-11j, 14-15j en boven de 15j.
1
, Salter-Harris classificatie
● Fractuur door de groeiplaat
● Door de groeiplaat door metafyse
● Door de articular surface
● Door articular surface en groeiplaat
● Impact injury en groeiplaat is compressed
Acute blessures bij jongeren
Types fracturen (3)
Salter-Harris fracturen
● Groeiplaat
● Vijf types
● Mogelijk: vals negatieve beeldvorming
Notities:
Fractuur in de pols. Epifyse dorsaal verplaatst . 11-12 jaar (foto).
Moeilijk om fractuurlijn te bepalen (deze kan in de groeischijf lijn
liggen) → zeker als die dislocatie naar dorsaal is
Zonder dislocatie of non-displaced fracture: moeilijk om te zien op
Rx
Oplossing: vergelijken met andere kant. Ander probleem: jongere kinderen geven vaak geen
pijn aan (zeker bij jongens)
Groenhoutfracturen (green stick fracture)
● Epifyse
● Conservatief
Notities:
Typische want het buigt maar breekt niet en ook typisch de voorarmen van jongere
kinderen, vandaar dat het greenstick fractuur noemt, probeer een tak te breken die
nog groen is, die breekt niet maar buigt. Je kan ook de groeiplaat nog zien blijkbaar.
Het probleem zal zelf genezen, ze zullen uitgroeien. 5-6 jaar (foto). Conservatief
behandelen (makkelijk) → je moet er meestal niets aan doen, ze groeien er uit bij wijze van
spreken. Buiging van het bot is in meer dan 90% van de gevallen geen enkel probleem.
2
