Samenvatting Basisboek Recht Lydia Janssen
Deel 1 Inleiding Recht
Hoofdstuk 1: Wat is recht?
1.1 Inleiding
Iedereen heeft te maken met recht; voor zowat alles in het leven heeft het recht regels.
1.2 Recht is afhankelijk van normen en waarden
De inhoud van het recht is afhankelijk van de normen en waarden in een samenleving. Bijvoorbeeld
de man-vrouw verhoudingen.
1.3 Doel van het recht
Recht is het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt. Het doel van het recht is het
ordenen van de samenleving en het zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten.
1.4 Wettelijke regels en andere regels
Kenmerkend voor rechtsregels is dat ze gemaakt worden door de overheid, dat ze algemeen geldend
zijn en dat de rechter de naleving van deze regels beoordeelt.
1.5 Rechtsgebieden
Heet recht wordt opgedeeld in vijf rechtsgebieden: staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht, burgerlijk
recht en internationaal recht.
Het staatsrecht beschrijft de organisatie van de overheid. Je vindt er de bevoegdheden van de
verschillende overheidsorganen en regels over de positie van de burger in de Staat. (vb: Kieswet,
Provinciewet, Gemeentewet en Politiewet)
In het bestuursrecht staan de regels waaraan de overheid zich moet houden als zij het land bestuurt.
Het beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet omgaan als zij het land bestuurt.
(belangrijkste vb: Algemene wet bestuursrecht (Awb))
Het strafrecht bevat een groot aantal geboden en verboden. Verboden waarop de overheid een straf
heeft gesteld als diefstal en moord. Een overheidsapparaat (politie) spoort strafbare feiten op, zodat
daders kunnen worden berecht. In het Wetboek van Stafrecht (Sr) staan strafbepalingen over
misdrijven. Het Wetboek van Strafvordering (Sv) geeft aan wat er gebeurt met iemand die een
strafbaar feit heeft gepleegd. (vb: wanneer mag een huiszoeking door politie, hoe verloopt de
rechtszaak, welke rechten heeft de verdachte)
In het burgerlijk recht worden de juridische relaties tussen burgers onderling geregeld. De
belangrijkste regels staan in het Burgerlijk Wetboek (BW). Daarin staan regels over personen- en
familierecht, over huur-, koop- en arbeidsovereenkomsten, en over rechten als eigendom, pand en
hypotheek. In het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) staat hoe een rechtszaak in het
burgerlijk recht verloopt.
Het internationaal recht regelt de verhoudingen met andere landen en de positie van ons land in
allerlei internationale organisaties (VN, EU). Het gaat over het bewaken van onze grenzen, de prijzen
van producten, onze munt, enz.
1.6 Privaatrecht en publiekrecht
Het privaatrecht regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen burgers en bedrijven.
(vb: koop- of huurovereenkomst). Het publiekrecht geeft regels voor de juridische verhouding tussen
burgers en bedrijven enerzijds en de overheid anderzijds. Tot het publiekrecht behoren het
staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht. Het burgerlijk recht behoort tot het privaatrecht. Het
privaatrecht geeft regels voor de rechtsrelaties tussen burgers onderling en tussen burgers en
Deel 1 Inleiding Recht
Hoofdstuk 1: Wat is recht?
1.1 Inleiding
Iedereen heeft te maken met recht; voor zowat alles in het leven heeft het recht regels.
1.2 Recht is afhankelijk van normen en waarden
De inhoud van het recht is afhankelijk van de normen en waarden in een samenleving. Bijvoorbeeld
de man-vrouw verhoudingen.
1.3 Doel van het recht
Recht is het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt. Het doel van het recht is het
ordenen van de samenleving en het zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten.
1.4 Wettelijke regels en andere regels
Kenmerkend voor rechtsregels is dat ze gemaakt worden door de overheid, dat ze algemeen geldend
zijn en dat de rechter de naleving van deze regels beoordeelt.
1.5 Rechtsgebieden
Heet recht wordt opgedeeld in vijf rechtsgebieden: staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht, burgerlijk
recht en internationaal recht.
Het staatsrecht beschrijft de organisatie van de overheid. Je vindt er de bevoegdheden van de
verschillende overheidsorganen en regels over de positie van de burger in de Staat. (vb: Kieswet,
Provinciewet, Gemeentewet en Politiewet)
In het bestuursrecht staan de regels waaraan de overheid zich moet houden als zij het land bestuurt.
Het beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet omgaan als zij het land bestuurt.
(belangrijkste vb: Algemene wet bestuursrecht (Awb))
Het strafrecht bevat een groot aantal geboden en verboden. Verboden waarop de overheid een straf
heeft gesteld als diefstal en moord. Een overheidsapparaat (politie) spoort strafbare feiten op, zodat
daders kunnen worden berecht. In het Wetboek van Stafrecht (Sr) staan strafbepalingen over
misdrijven. Het Wetboek van Strafvordering (Sv) geeft aan wat er gebeurt met iemand die een
strafbaar feit heeft gepleegd. (vb: wanneer mag een huiszoeking door politie, hoe verloopt de
rechtszaak, welke rechten heeft de verdachte)
In het burgerlijk recht worden de juridische relaties tussen burgers onderling geregeld. De
belangrijkste regels staan in het Burgerlijk Wetboek (BW). Daarin staan regels over personen- en
familierecht, over huur-, koop- en arbeidsovereenkomsten, en over rechten als eigendom, pand en
hypotheek. In het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) staat hoe een rechtszaak in het
burgerlijk recht verloopt.
Het internationaal recht regelt de verhoudingen met andere landen en de positie van ons land in
allerlei internationale organisaties (VN, EU). Het gaat over het bewaken van onze grenzen, de prijzen
van producten, onze munt, enz.
1.6 Privaatrecht en publiekrecht
Het privaatrecht regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen burgers en bedrijven.
(vb: koop- of huurovereenkomst). Het publiekrecht geeft regels voor de juridische verhouding tussen
burgers en bedrijven enerzijds en de overheid anderzijds. Tot het publiekrecht behoren het
staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht. Het burgerlijk recht behoort tot het privaatrecht. Het
privaatrecht geeft regels voor de rechtsrelaties tussen burgers onderling en tussen burgers en
