Blok 1 Wat is Geweld?
De definities van geweld:
Joke de Vries: Geweld is de kracht of energie die de integriteit of entiteit van iemands bestaanswijze
kapot maakt. De Vries kijkt naar de gevolgen uit het perspectief van het slachtoffer.
Alledaags geweld: Macht misbruik, indirecte manipulatie, verbaal & chantage op emotioneel vlak
Relationeel geweld: Geweld tussen partners, gezin/familie, vrienden/collega’s
Partner geweld: Integriteit en identiteit van de ander wordt niet gerespecteerd en wil deze
veranderen naar eigen ideaalbeeld
Mannelijk geweld: Fysiek, seksueel, verbaal & zichtbaar
Vrouwelijk geweld: Emotioneel, verbaal, lichamelijk/affectieve verwaarlozing, betoveren, bevriezen,
verleiden & onzichtbaar
Denkbeelden Joke de vries:
- Geweld is fysieke agressie
- Geweld veroorzaakt blijvende, onherroepelijke schade
- Geweld vindt ver weg plaats
- Geweld wordt gepleegd door onbekenden op straat
- Mannen zijn daders, vrouwen zijn slachtoffers
- Geweld vindt plaats in lagere sociale klasse
- Geweld is een afwijking of ziekte
Aandachtspunten bij iemand die geweld heeft gepleegd:
- Sociale factoren: sociale klasse(armoede), onderwijsniveau, ras, gezinssituatie.
- Individuele factoren: Biologische afwijkingen (aangeboren, ziekte, ongeluk), bepaalde stoornissen
(zoals; persoonlijkheid, ontwikkel of gedrag).
- Invloeden: televisie en computer, verslavingen of omgeving.
‘Gezond omgaan met geweld betekent deze werkelijkheid willen toelaten en ervaren wat het met je
doet in plaats van je ervan af te sluiten’. Daarmee kun je geen geweld voorkomen, maar ben je
alerter en kun je beter omgaan met wat je tegenkomt. In plaats van er door getraumatiseerd te
worden en/of zelf dader te worden, kun je verantwoordelijkheid nemen voor hoe je met die ervaring
om kunt/wil gaan. Je kunt daarmee een voorbeeld zijn voor andere. Hoe meer mensen zo in het
leven staan, hoe meer hoop het creëert.
Hannah Arendt: Geweld wordt gebruikt als men de macht dreigt te verliezen -> onmacht
Geweld is instrumenteel
1 geweld dient als middel en doel -> macht
2 er wordt gebruik gemaakt van wapens/lichaam
Macht en geweld zijn tegenstellingen
1 geweld kan macht vernietigen
2 geweld kan macht niet tot stand brengen
3 geweld wordt ingezet om macht te hebben
Hannah Arendt over:
Macht
- Macht is het instrument van besturen en bestuur dankt zijn bestaan aan overheersing
- Met macht laat je anderen gedragen zoals jij dat wil
- Mach is bevoegd of geïnstitutionaliseerd geweld
, - De uiterste vorm van macht is allen tegen één, uiterste vorm van geweld is één tegen allen
- Als je macht hebt, dan heb je geen geweld nodig
- Macht ligt bij de massa en als die uiteenvalt is ook de macht weg
- Macht wordt vaak verward met sterkte
- Menselijke vermogen om in eensgezindheid te handelen
- Is nooit een eigenschap van een individu maar behoort tot een groep en blijft bestaan zolang
de groep bij elkaar blijft
- ‘Aan de macht’: iemand is gemachtigd te handelen uit de naam van een groep mensen
Sterkte
- Verwijst naar individuele entiteit
- Het is een eigenschap en hoort bij het karakter. Het kan zich bewijzen maar is in wezen
onafhankelijk
- Sterkte van de sterkste individu kan worden overweldigd door de massa
Kracht
- Energie die door fysieke of sociale bewegingen wordt vrijgemaakt
Autoriteit
- Berust op personen, instanties
- Onvoorwaardelijke erkenning door diegene die geacht worden te gehoorzamen
- Behouden autoriteit vraagt om respect
- Minachting is grootste vijand van autoriteit
Geweld
- Onderscheidt zich door zijn instrumentele karakter, wordt altijd geleid door het doel dat
wordt nagestreefd
- Wordt gebruikt om een doel (macht) te bereiken
- Vergroot menselijke sterkte
- Ontstaat door onmacht en macht willen behouden
- Kan macht niet tot stand brengen
- Geweld kan rechtvaardig zijn maar nooit legitiem
- Geweld en macht kunnen niet zonder elkaar bestaan
Phillip Zimbardo (het kwaad): We spreken van kwaad wanneer iemand onschuldige anderen
opzettelijk schaadt, misbruikt, vernedert, ontmenselijkt of vernietigt of zijn eigen gezag en
systematische macht ten eigen voordele aanwendt om andere daartoe aan te zetten of hun zulks toe
te staan.
De psychologie van het kwaad: situatie gebonden karakterverandering (Escher):
- Mensen zijn gefascineerd door het kwaad.
- Wij vrezen het kwaad, maar worden er wel door aangetrokken (ledereen). Het zit in ons
allen.
- De wereld bevat goed en kwaad
- De scheidslijn tussen goed en kwaad is diffuus
- Engelen kunnen in duivels veranderen en visa versa
Het lucifereffect: Zimbardo (sociaal psycholoog) zegt dat goede mensen in moordenaars kunnen
veranderen zonder dat er sprake is van boze opzet, als ze door specifieke omstandigheden onder
druk worden gezet. Dit verschijnsel heet het lucifereffect.
Zimbaro:
- kwaadaardigheid is in de meeste gevallen niet te wijten aan ziekelijke karaktertrekken van
afwijkende individuen (wat vele wel denken), maar is eerder het resultaat van ziekmakende
De definities van geweld:
Joke de Vries: Geweld is de kracht of energie die de integriteit of entiteit van iemands bestaanswijze
kapot maakt. De Vries kijkt naar de gevolgen uit het perspectief van het slachtoffer.
Alledaags geweld: Macht misbruik, indirecte manipulatie, verbaal & chantage op emotioneel vlak
Relationeel geweld: Geweld tussen partners, gezin/familie, vrienden/collega’s
Partner geweld: Integriteit en identiteit van de ander wordt niet gerespecteerd en wil deze
veranderen naar eigen ideaalbeeld
Mannelijk geweld: Fysiek, seksueel, verbaal & zichtbaar
Vrouwelijk geweld: Emotioneel, verbaal, lichamelijk/affectieve verwaarlozing, betoveren, bevriezen,
verleiden & onzichtbaar
Denkbeelden Joke de vries:
- Geweld is fysieke agressie
- Geweld veroorzaakt blijvende, onherroepelijke schade
- Geweld vindt ver weg plaats
- Geweld wordt gepleegd door onbekenden op straat
- Mannen zijn daders, vrouwen zijn slachtoffers
- Geweld vindt plaats in lagere sociale klasse
- Geweld is een afwijking of ziekte
Aandachtspunten bij iemand die geweld heeft gepleegd:
- Sociale factoren: sociale klasse(armoede), onderwijsniveau, ras, gezinssituatie.
- Individuele factoren: Biologische afwijkingen (aangeboren, ziekte, ongeluk), bepaalde stoornissen
(zoals; persoonlijkheid, ontwikkel of gedrag).
- Invloeden: televisie en computer, verslavingen of omgeving.
‘Gezond omgaan met geweld betekent deze werkelijkheid willen toelaten en ervaren wat het met je
doet in plaats van je ervan af te sluiten’. Daarmee kun je geen geweld voorkomen, maar ben je
alerter en kun je beter omgaan met wat je tegenkomt. In plaats van er door getraumatiseerd te
worden en/of zelf dader te worden, kun je verantwoordelijkheid nemen voor hoe je met die ervaring
om kunt/wil gaan. Je kunt daarmee een voorbeeld zijn voor andere. Hoe meer mensen zo in het
leven staan, hoe meer hoop het creëert.
Hannah Arendt: Geweld wordt gebruikt als men de macht dreigt te verliezen -> onmacht
Geweld is instrumenteel
1 geweld dient als middel en doel -> macht
2 er wordt gebruik gemaakt van wapens/lichaam
Macht en geweld zijn tegenstellingen
1 geweld kan macht vernietigen
2 geweld kan macht niet tot stand brengen
3 geweld wordt ingezet om macht te hebben
Hannah Arendt over:
Macht
- Macht is het instrument van besturen en bestuur dankt zijn bestaan aan overheersing
- Met macht laat je anderen gedragen zoals jij dat wil
- Mach is bevoegd of geïnstitutionaliseerd geweld
, - De uiterste vorm van macht is allen tegen één, uiterste vorm van geweld is één tegen allen
- Als je macht hebt, dan heb je geen geweld nodig
- Macht ligt bij de massa en als die uiteenvalt is ook de macht weg
- Macht wordt vaak verward met sterkte
- Menselijke vermogen om in eensgezindheid te handelen
- Is nooit een eigenschap van een individu maar behoort tot een groep en blijft bestaan zolang
de groep bij elkaar blijft
- ‘Aan de macht’: iemand is gemachtigd te handelen uit de naam van een groep mensen
Sterkte
- Verwijst naar individuele entiteit
- Het is een eigenschap en hoort bij het karakter. Het kan zich bewijzen maar is in wezen
onafhankelijk
- Sterkte van de sterkste individu kan worden overweldigd door de massa
Kracht
- Energie die door fysieke of sociale bewegingen wordt vrijgemaakt
Autoriteit
- Berust op personen, instanties
- Onvoorwaardelijke erkenning door diegene die geacht worden te gehoorzamen
- Behouden autoriteit vraagt om respect
- Minachting is grootste vijand van autoriteit
Geweld
- Onderscheidt zich door zijn instrumentele karakter, wordt altijd geleid door het doel dat
wordt nagestreefd
- Wordt gebruikt om een doel (macht) te bereiken
- Vergroot menselijke sterkte
- Ontstaat door onmacht en macht willen behouden
- Kan macht niet tot stand brengen
- Geweld kan rechtvaardig zijn maar nooit legitiem
- Geweld en macht kunnen niet zonder elkaar bestaan
Phillip Zimbardo (het kwaad): We spreken van kwaad wanneer iemand onschuldige anderen
opzettelijk schaadt, misbruikt, vernedert, ontmenselijkt of vernietigt of zijn eigen gezag en
systematische macht ten eigen voordele aanwendt om andere daartoe aan te zetten of hun zulks toe
te staan.
De psychologie van het kwaad: situatie gebonden karakterverandering (Escher):
- Mensen zijn gefascineerd door het kwaad.
- Wij vrezen het kwaad, maar worden er wel door aangetrokken (ledereen). Het zit in ons
allen.
- De wereld bevat goed en kwaad
- De scheidslijn tussen goed en kwaad is diffuus
- Engelen kunnen in duivels veranderen en visa versa
Het lucifereffect: Zimbardo (sociaal psycholoog) zegt dat goede mensen in moordenaars kunnen
veranderen zonder dat er sprake is van boze opzet, als ze door specifieke omstandigheden onder
druk worden gezet. Dit verschijnsel heet het lucifereffect.
Zimbaro:
- kwaadaardigheid is in de meeste gevallen niet te wijten aan ziekelijke karaktertrekken van
afwijkende individuen (wat vele wel denken), maar is eerder het resultaat van ziekmakende
