H4: antigeen herkenning in het adaptieve systeem

H4: antigeen herkenning in het
adaptieve systeem
Foto 1: Eigenschappen van antilichamen en T-celantigeenreceptoren
(TCR's)

B-cel receptor (antistof):

 Herkenning: Volledig intact antigeen (eiwit, lipide, DNA,
polysachariden)
 Signaaltransductie: Igα en Igβ sturen signaal naar binnen
 Merker: CD19
 Diversiteit: ~10¹¹
 Antigeenbinding: Variabel deel (V-regio) van zware en lichte ketens
 Affiniteit: Hoog, kan nog stijgen door affiniteitsrijping
 Effectorfunctie: Neutralisatie, complementactivatie, fagocytose
 Extra: Kan worden uitgescheiden als antistof

T-cel receptor

 Herkenning: peptidefragment gepresenteerd door MHC-molecuul.
 Signaaltransductie: CD3 en ζ sturen signaal door; co-receptoren CD4
of CD8
 Merker: CD4 (helper) of CD8 (cytotoxisch).
 Diversiteit: ~10¹⁶
 Antigeenbinding: Variabel deel van α- en β-ketens.
 Affiniteit: Hoog, maar niet verhoogbaar (geen affiniteitsrijping)
 Effectorfunctie: Geen secretie; enkel herkenning en activatie van T-
celFoto 2: structuur van antilichamen

Structuur van antilichamen

Domeinen:

 2 lichte ketens
 2 zware ketens
 Ketens verbonden door disulfidebruggen
 Elk eiwit heeft een N-terminaal (variabel) en een C-terminaal
(constant) uiteinde



Belangrijke delen:

 Antigeenbindingsplaats (Fab): variabel deel dat herkent welk
antigeen gebonden wordt

,  Fc-regio: constant deel dat bindt aan receptoren of complement
(voor immuunreactie)
 Hinge (scharnier): zorgt voor beweeglijkheid, zodat antistof beter
kan richten op antigeen
 Tail piece: constant stukje dat bij membraangebonden vormen
(zoals IgM) door het membraan gaat

Na enzymatische splitsing:

 Fab-fragment → bindt antigeen
 Fc-fragment (crystallisable) → verantwoordelijk voor
effectorfuncties

Domeinen van IgG:

 VH – variabel deel van zware keten
 CH1, CH2, CH3 – constante domeinen van zware keten
 Totale massa:
o Zware keten: ±50 kDa
o Lichte keten: ±25 kDa
o Totaal IgG: ±150 kDa

Verschil IgG vs. IgM:

 IgM heeft één extra constant domein (CH4) → dus groter
 IgM komt vaak als membraangebonden receptor op B-cellen

Foto 3: Kenmerken van de belangrijkste isotypen (klassen) van
antilichamen

Verschillende klassen van antistoffen

Algemeen:

 Alle antistoffen bestaan uit 2 zware ketens + 2 lichte ketens (κ of λ)
o Lichte ketens hebben steeds dezelfde en zware ketens hebben
tegenovergestelde
 Het type zware keten bepaalt de klasse (isotype) van de antistof
 Lichte ketens zijn altijd identiek binnen één antistof



IgG

 Zware keten: γ (gamma)
 Meest voorkomend
 Subklassen: IgG1, IgG2, IgG3, IgG4
 Structuur: monomeer
 Functie: